Avrupa Birliği (AB) ve Ukrayna hattında stratejik bir dönüm noktasına imza atıldı. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Lefkoşa’daki gayriresmi zirve öncesinde bir araya gelerek 90 milyar avroluk dev kredi paketini onayladı.
Tıkanıklık "Orban" sonrası aşıldı
Söz konusu kredi paketi, Macaristan’da Viktor Orban döneminde uygulanan vetolar nedeniyle uzun süredir bekletiliyordu. Budapeşte’deki yönetim değişikliğiyle birlikte Macaristan’ın itirazlarının ortadan kalkması, 2026-2027 dönemini kapsayan mali desteğin önünü açtı. İlk ödemenin bu yılın ikinci çeyreğinde yapılması planlanıyor.
Açıklamada, "Ukrayna Destek Kredisi, Ukrayna'nın acil bütçe ve savunma ihtiyaçlarını karşılamasını sağlayarak ülkenin devam eden Rus saldırıları karşısında dirençli kalmasına olanak tanıyacaktır." değerlendirilmesi yapıldı.
Kredinin hızlı şekilde uygulanmasının önemine işaret eden liderlerin, ilk ödemenin ikinci çeyrekte yapılmasını bekledikleri ve üçüncü ülkelere Ukrayna’nın finansman açığının kapatılmasına katkı sağlama çağrısında bulundukları kaydedilen açıklamada, Rusya’ya yönelik 20’nci yaptırım paketinin kabulünün de memnuniyetle karşılandığı, yaptırımların bu ülkenin enerji gelirlerini azaltmayı, bankacılık sistemini kısıtlamayı ve "gölge filo" faaliyetlerini engellemeyi amaçladığı belirtildi.
Açıklamada liderlerin, Rusya üzerindeki baskının artırılması gerektiğini vurgulayarak Moskova’ya saldırganlığı sona erdirme ve barış müzakerelerine yönelme çağrısında bulundukları bildirildi.
Ukrayna’nın AB üyelik süreci
Ukrayna’nın AB üyelik sürecinde kaydettiği ilerlemenin memnuniyetle karşılandığına işaret edilen açıklamada, müzakere başlıklarının gecikmeden açılması çağrısının yapıldığı bilgisi verildi. Ukrayna Parlamentosunun kabul ettiği son yasaların, AB’nin Ukrayna Mekanizması kapsamındaki ek finansmanının önünü açacağının altı çizildi.
Açıklamada, AB’nin uluslararası ortaklarla koordinasyon içinde Ukrayna’nın enerji altyapısının onarımı ve yeniden inşasına desteğini sürdüreceği vurgulanarak, kış öncesinde enerji sisteminin dayanıklılığının artırılmasının önemine işaret edildi.
Çernobil felaketinin 40’ıncı yılı öncesinde nükleer güvenliğin önemine değinilen açıklamada, Rusya’ya Ukrayna’daki nükleer tesislere yönelik saldırılarını ve işgalini sona erdirme çağrısı yapıldı.
Öte yandan açıklamada, AB, Ukrayna ve Kanada'nın eş ev sahipliğinde 11 Mayıs’ta Brüksel’de düzenlenecek, Ukraynalı çocukların geri dönüşüne yönelik uluslararası koalisyon toplantısının da memnuniyetle karşılandığı kaydedildi.
Uzun süreli tıkanıklık, Budapeşte’deki yönetim değişikliğiyle aşıldı
AB'de söz konusu paketlere ilişkin müzakereler, özellikle Viktor Orban'ın vetosu nedeniyle bir süre tıkanmıştı. Orban'ın görevden ayrılmasının ardından Macaristan'ın itirazlarının ortadan kalkmasıyla süreç hızlanarak uzlaşıyla sonuçlandı.
AB, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'ya başlattığı savaşın ardından Kiev'e mali, askeri ve insani destek sağlarken Moskova'ya yönelik yaptırımları da kademeli genişletmişti. Yeni kabul edilen 20'nci yaptırım paketinin Rusya'nın enerji, finans ve savunma sektörlerini hedef alarak savaş kapasitesini sınırlamayı amaçladığı belirtiliyor.
