Vatandaşlık maaşı ne zaman başlayacak, kimler alacak ve başvuru şartları neler olacak? Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için çalışmalar devam ediyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda hazırlanan yeni sistemde hanelerin gelir düzeyinin yanı sıra çocuk sayısı, yaşlı ve engelli bireylerin bulunması ile bölgesel yaşam maliyetlerinin dikkate alınması planlanıyor. Pilot çalışmaların ardından GETAD'ın 2027 yılında Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Türkiye'nin sosyal yardım sisteminde yeni bir dönemin kapısını açması beklenen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi için hazırlıklar sürüyor.
Yeni modelin temel hedefi, gelir düzeyi belirlenen sınırın altında kalan hanelerin gelirini desteklemek ve sosyal yardım sistemini istihdamla daha güçlü biçimde ilişkilendirmek.
Kamuoyunda sistem için “vatandaşlık maaşı” ifadesi kullanılsa da uygulamanın herkese koşulsuz ve eşit miktarda ödenen standart bir maaş şeklinde olması beklenmiyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI NEDİR?
Vatandaşlık maaşı olarak anılan sistemin resmi adı Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD).
Yeni modelle düşük gelirli hanelerin ekonomik koşullarının incelenmesi ve belirlenen gelir eşiğinin altında kalan ailelere tamamlayıcı sosyal destek sağlanması amaçlanıyor.
Sistem bireysel değil, ağırlıklı olarak hane ve aile bazlı işleyecek.
Ailenin toplam geliri, hanede yaşayan kişi sayısı ve ihtiyaçları yapılacak değerlendirmede belirleyici olacak.
VATANDAŞLIK MAAŞI NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
GETAD için hazırlık ve pilot uygulama süreci 2026 yılında yürütülüyor.
İl ve ilçe bazındaki alan taramaları, ihtiyaç analizleri ve pilot uygulamalarla sistemin nasıl işleyeceğinin belirlenmesi planlanıyor.
Çalışmaların ardından Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin 2027 yılında tüm illerde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Dolayısıyla 2027 tarihi sistem açısından kritik önem taşıyor.
GETAD ETKİ ANALİZİ NE ZAMAN TAMAMLANACAK?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının yürüttüğü etki analizinin Ekim 2026'da tamamlanması öngörülüyor.
Analizin tamamlanmasının ardından hangi gelir kriterlerinin uygulanacağı, desteklerin kapsamı ve bölgelere göre hangi yardım kalemlerinin öne çıkarılacağı konusunda daha ayrıntılı bir çerçevenin ortaya çıkması bekleniyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI KİMLERE VERİLECEK?
GETAD'ın temel hedef kitlesini hane içi gelir düzeyi belirlenen yoksulluk veya gelir kriterinin altında bulunan aileler oluşturacak.
Değerlendirmede yalnızca haneye giren toplam paraya bakılması planlanmıyor.
Ailelerin sosyal ve ekonomik durumlarının birlikte değerlendirilmesi öngörülüyor.
Dikkate alınması beklenen başlıca kriterler arasında şunlar bulunuyor:
Hanenin toplam geliri ve kişi başına düşen gelir
Ailedeki 17 yaş altı çocuk sayısı
Hanede engelli birey bulunup bulunmadığı
Hanede yaşlı birey bulunup bulunmadığı
Evde çalışan veya düzenli geliri bulunan kişi olup olmadığı
Hanenin temel harcamaları
Yaşanılan bölgenin ekonomik koşulları ve yaşam maliyeti
Kesin başvuru ve hak sahipliği kriterlerinin ise hazırlıkların tamamlanmasının ardından açıklanması bekleniyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI NE KADAR OLACAK?
Vatandaşlık maaşının kesin tutarı henüz netleşmiş değil.
Yeni sistemde herkese aynı miktarda ödeme yapılması yerine, ailenin mevcut geliri ile belirlenecek gelir eşiği arasındaki farkın dikkate alındığı tamamlayıcı bir model üzerinde çalışılıyor.
Bu nedenle “her vatandaşa aynı miktarda maaş” şeklinde bir uygulamadan söz etmek şu aşamada doğru değil.
Ailenin geliri, büyüklüğü, çocuk sayısı ve özel ihtiyaçları alınacak desteğin belirlenmesinde etkili olabilecek.
HER AİLEYE ASGARİ ÜCRET KADAR PARA MI VERİLECEK?
GETAD'a ilişkin en çok merak edilen konulardan biri bu.
Üzerinde çalışılan modelde ailelerin belirlenen asgari gelir seviyesine ulaştırılması hedefleniyor. Geliri bu seviyenin altında kalan hanelere aradaki farkın sosyal desteklerle tamamlanması üzerinde duruluyor.
Ancak her aileye doğrudan bir asgari ücret tutarında ödeme yapılacağı şeklinde kesinleşmiş bir uygulama bulunmuyor.
Nihai gelir eşiği, ödeme yöntemi ve tutarlar sistemin uygulama esaslarının açıklanmasıyla netleşecek.
VATANDAŞLIK MAAŞINDA GELİR SINIRI NE OLACAK?
GETAD için uygulanacak kesin gelir sınırı henüz açıklanmadı.
Mevcut sosyal yardım programlarının önemli bölümünde hanede kişi başına düşen gelir üzerinden farklı eşikler uygulanıyor.
GETAD'da da hane gelirinin temel kriterlerden biri olması beklenirken hangi tutarın esas alınacağı sistemin nihai mevzuatı ve uygulama esaslarıyla kesinleşecek.
Bu nedenle mevcut sosyal yardımlarda kullanılan gelir sınırlarını doğrudan GETAD'ın kesin başvuru şartı olarak değerlendirmemek gerekiyor.
DESTEKLER İLLERE GÖRE DEĞİŞEBİLECEK
Yeni sistemin dikkat çeken özelliklerinden biri de bölgesel ihtiyaçların dikkate alınması olacak.
Türkiye'nin her bölgesindeki ailelere aynı yardım paketinin uygulanması yerine, yaşanılan bölgedeki temel giderlerin değerlendirilmesi planlanıyor.
Örneğin kira maliyetlerinin yüksek olduğu şehirlerde barınma desteği daha fazla önem kazanabilecek.
Enerji ve ısınma maliyetlerinin yüksek olduğu bölgelerde bu harcamalara yönelik desteklerin ağırlığı artırılabilecek.
Gıda giderlerinin aile bütçesinde daha yüksek pay aldığı bölgelerde ise gıda yardımları ön plana çıkabilecek.
Böylece farklı şehirlerde yaşayan ve farklı ekonomik koşullarla karşı karşıya bulunan hanelerin ihtiyaçlarının aynı yöntemle değerlendirilmemesi amaçlanıyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI ALANLAR ÇALIŞABİLECEK Mİ?
Yeni sistemin önemli ayaklarından birinin istihdam olması planlanıyor.
Gelir desteğinin yalnızca düzenli ödeme yapılan pasif bir sosyal yardım programı olarak tasarlanmaması hedefleniyor.
Çalışabilecek durumdaki aile bireylerinin meslek edinmesi, iş bulması ve istihdama katılması için farklı kamu desteklerinin devreye alınması planlanıyor.
Hanelerin gelir durumu destek süresince takip edilecek.
Ailede çalışabilecek bir kişinin istihdama katılması ve hanenin düzenli gelir elde etmeye başlaması halinde desteğin yeniden değerlendirilmesi gündeme gelecek.
MEVCUT SOSYAL YARDIMLAR KALKACAK MI?
Türkiye'de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çok sayıda sosyal yardım programı uygulanıyor.
Gıda, yakacak, elektrik tüketim desteği ve yaşlılara yönelik yardımlar bunlar arasında bulunuyor.
GETAD'ın hayata geçirilmesiyle birlikte mevcut sosyal yardım sisteminin de yeniden ele alınması ve bazı desteklerin daha bütünleşik bir yapı altında değerlendirilmesi planlanıyor.
Ancak hangi yardımların aynen devam edeceği, hangilerinin GETAD kapsamına alınacağı veya yeniden düzenleneceği henüz kesinleşmiş değil.
VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURUSU BAŞLADI MI?
GETAD için Türkiye genelinde nihai başvuru süreci henüz başlamadı.
Sistem 2026'da pilot çalışmalar ve etki analizleriyle şekillendiriliyor.
Başvuruların nereden ve nasıl yapılacağı, gerekli belgeler ve kesin gelir kriterleri uygulama takviminin açıklanmasıyla belli olacak.
Bu nedenle vatandaşların başvuru süreciyle ilgili Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının resmi duyurularını takip etmesi gerekiyor.
Vatandaşlık maaşı nedir?
Vatandaşlık maaşı olarak bilinen GETAD, düşük gelirli hanelerin gelir seviyesini yükseltmeye yönelik hazırlanan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemidir.
Vatandaşlık maaşı ne zaman başlayacak?
Pilot ve hazırlık çalışmaları 2026'da yürütülüyor. Sistemin 2027 yılında Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Vatandaşlık maaşı kimlere verilecek?
Gelir seviyesi belirlenen sınırın altında kalan ihtiyaç sahibi hanelerin sistemden yararlanması planlanıyor. Kesin şartlar henüz açıklanmadı.
Vatandaşlık maaşı ne kadar olacak?
Kesin ödeme tutarı henüz açıklanmadı. Ailelerin mevcut gelirleri ve ihtiyaçlarına göre tamamlayıcı bir destek modeli üzerinde çalışılıyor.
Her aile asgari ücret kadar vatandaşlık maaşı alacak mı?
Hayır. Şu aşamada her aileye doğrudan bir asgari ücret tutarında ödeme yapılacağına ilişkin kesinleşmiş bir uygulama bulunmuyor. Model, düşük gelirli hanelerin gelirinin belirlenen seviyeye tamamlanması üzerine şekilleniyor.
Vatandaşlık maaşı başvuruları başladı mı?
Türkiye genelinde nihai GETAD başvuruları henüz başlamadı. Başvuru tarihleri ve yöntemi resmi açıklamalarla duyurulacak.
Çocuk sayısı vatandaşlık maaşını etkileyecek mi?
Modelde hanedeki çocuk sayısı ile yaşlı ve engelli bireylerin bulunması gibi sosyal kriterlerin değerlendirilmesi planlanıyor.
Vatandaşlık maaşı alanların diğer sosyal yardımları kesilecek mi?
Sosyal yardım sisteminin GETAD'la birlikte yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Ancak hangi desteklerin birleştirileceği veya devam edeceği konusunda nihai uygulama esaslarının açıklanması bekleniyor.
