Yıllık izin kullanan çalışanların izin dönemine ilişkin ücretlerinin izne başlamadan önce peşin olarak ödenmesi veya avans verilmesi gerekiyor. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin işçi açısından haklı fesih nedeni oluşturup oluşturmayacağı konusunda aynı şehirdeki iki mahkemenin farklı karar vermesi üzerine uyuşmazlık Yargıtay'a taşındı.
Yüksek Mahkeme, işverenin yıllık izin ücretini peşin veya avans olarak ödeme yükümlülüğüne dikkat çekerek, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin işçi açısından haklı fesih sebebi oluşturabileceğine hükmetti.
İki farklı mahkemeden iki farklı karar çıktı
Yıllık izne giderken izin dönemine ait ücretini peşin alamayan A.B. isimli işçi, iş sözleşmesini feshederek kıdem tazminatı talebiyle dava açtı.
A.B., yoğun çalışma temposunun ardından ailesiyle tatil planı yaptığını, ancak izne çıkarken peşin ödeme veya avans alamadığını belirterek iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürdü.
İş Mahkemesi, feshin haklı olduğuna ve davacıya kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğine karar verdi. Kararın istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi de itirazları reddetti.
Benzer olayda farklı karar verildi
Benzer bir durum yaşayan B.K. isimli işçi de yıllık izne çıkarken peşin ödeme alamadığı için iş sözleşmesini feshetti. Kıdem tazminatı alamayan B.K., dava açtı.
İş Mahkemesi ise davacının feshe konu ettiği hususların haklı fesih sebebi oluşturmadığı gerekçesiyle davayı reddetti.
İstinafa taşınan dosyada Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi de itirazları reddetti.
Aynı şehirde, aynı binada bulunan iki farklı dairenin benzer davalarda farklı yönde kesin nitelikte kararlar vermesi üzerine uyuşmazlığın giderilmesi için Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu devreye girdi.
Kurul, yıllık izne çıkan işçiye peşin ödeme veya avans verilmemesi halinde nasıl karar verilmesi gerektiği konusunda Yargıtay'a başvurdu.
Yıllık izin ücreti ne zaman ödenmeli?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, uyuşmazlığa ilişkin kararında işverenin yıllık izin ücreti ödeme yükümlülüğünün kapsamını değerlendirdi.
Kararda, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 57. maddesindeki hükme dikkat çekildi. Buna göre işveren, yıllık ücretli izin kullanan işçiye izin dönemine ilişkin ücretini, işçinin izne başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorunda.
Yargıtay, çalışanın yıllık ücretli izne çıkmasından önce işverenin, işçinin ayrıca talebi olmasa dahi yıllık izin ücretini peşin veya avans olarak ödememesi halinde bunun İş Kanunu'nun ilgili hükümlerine aykırılık oluşturacağını belirtti.
İzne çıkarken ödeme yapılmaması haklı fesih sebebi olabilir
Kararda, söz konusu uygulamanın 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II-(e) ve (f) bentleri kapsamında işçi açısından haklı nedenle fesih gerekçesi oluşturabileceği belirtildi.
Yargıtay kararında şu ifadeler yer aldı:
“Davalı tarafça aksi savunulmuş ise de davacıya nispi emredici nitelikte olan 4857 sayılı Kanun’un 53. maddesine göre hak kazandığı yıllık izin süresinin üstünde yıllık izin kullandırılmış olması, yıllık izin ücretinin mutlak emredici nitelikte olan 57. maddeye göre izin başlamadan evvel peşinen veya avans olarak ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İşveren tarafından işçiye ücretinin kanun hükümlerine uygun olarak ödenmemesi ve aynı maddenin (f) alt bendinde çalışma şartlarının uygulanmaması, haklı fesih nedeni olarak düzenlenmiştir.”
Kararın devamında ise yıllık izin ücretinin izne ayrılmadan önce peşin ödenmemesi gerekçesiyle yapılan feshin haklı nedene dayalı olduğu belirtildi.
“Şu hâlde anılan hükümler gereğince yıllık izne ilişkin ücretin, yıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşin ödenmediği gerekçesiyle yapılan fesih haklı nedene dayalıdır.”
Fazla izin kullandırılması yükümlülüğü ortadan kaldırmıyor
Yargıtay, işçiye hak ettiği yıllık izin süresinden daha fazla izin kullandırılmış olmasının da izin ücretinin peşin ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağına dikkat çekti.
Kararda, Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın, işverenin yıllık izin dönemine ilişkin ücreti izinden önce peşin veya avans olarak ödeme zorunluluğuna aykırı davranmasının işçi bakımından haklı nedenle fesih sebebi oluşturacağı yönündeki karar doğrultusunda giderilmesi gerektiği sonucuna varıldı.
