Yeni işe başlayanların e-Devlet’te sigorta bilgilerini görememesi soru işaretlerine yol açabiliyor. Prim günlerinin henüz görünmemesi ile işe giriş kaydının hiç bulunmaması farklı durumlara işaret ederken, doğru kaydı kontrol etmek ve işverenden bildirgeyi istemek önem taşıyor.
E-Devlet'te Sigorta Girişi Görünmüyorsa Ne Yapılmalı?
E-Devlet üzerinden yapılan kontrolde yeni işe başlanmasına rağmen sigorta girişi görünmüyorsa öncelikle işe başlama tarihi ile SGK bildiriminin yasal süresi karşılaştırılmalıdır. 4A kapsamında çalışanlar için işverenin sigortalı işe giriş bildirgesini kural olarak çalışanın işe başlamasından en az bir gün önce SGK'ya vermesi gerekir. İnşaat, balıkçılık ve tarım gibi bazı alanlarda ise bildirimin en geç çalışmaya başlanan gün yapılabildiği istisnalar bulunur. Bu nedenle çalışan fiilen işe başlamış olmasına rağmen herhangi bir kayıt görünmüyorsa durum yalnızca sistem gecikmesi olarak değerlendirilmemeli, işverenden bildirimin yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir.
İşe giriş bildirgesi ile aylık prim ve hizmet bilgilerinin aynı şey olmadığı da önemlidir. İşe giriş bildirgesi sigortalılığın başladığını gösterirken prim günleri ve kazanç bilgileri daha sonraki bildirim süreçleri kapsamında hizmet dökümüne yansır. Bu nedenle işe yeni başlayan bir kişinin prim günlerinin hemen görünmemesi normal olabilir; ancak işe giriş kaydının hiç bulunmaması farklı değerlendirilmelidir. Şüphe durumunda işveren veya insan kaynaklarından işe giriş bildirgesinin bir örneği istenebilir, e-Devlet üzerindeki ilgili SGK hizmetleri kontrol edilebilir ve gerektiğinde doğrudan SGK'ya başvurulabilir.
İşe Başladıktan Sonra SGK Kaydı Ne Zaman Görünür?
4A kapsamında çalışanların işe giriş bildirimi genel kural olarak işe başlamadan en az bir gün önce yapılmalıdır. Bu nedenle işveren bildirimi usulüne uygun gerçekleştirmişse çalışanın sigortalılık başlangıcına ilişkin kayıt SGK sisteminde zaten oluşturulmuş olmalıdır. Ancak e-Devlet ekranlarında verinin görüntülenme zamanı ile bildirimin SGK'ya gönderildiği an arasında teknik nedenlerle kısa süreli farklılıklar yaşanabilir. Buna karşılık günler geçmesine rağmen işe giriş kaydı bulunmuyorsa yalnızca ekran güncellemesinin beklenmesi yerine işverenden bildirimin kontrol edilmesi daha doğru olur.
Burada aylık hizmet dökümüyle işe giriş bildirgesini birbirinden ayırmak gerekir. Çalışan işe başladıktan hemen sonra o aya ait prim günü ve kazanç bilgilerinin 4A hizmet dökümünde tamamlanmış şekilde görünmesi beklenmez; bunlar ilgili dönemin işveren bildirimlerinden sonra sisteme yansır. Ancak kişinin hangi tarihte sigortalı olarak işe başlatıldığını gösteren işe giriş bildirgesi ayrı bir kayıttır. Dolayısıyla kontrol yapılırken yalnızca 4A hizmet dökümüne bakmak yerine işe giriş ve işten ayrılış bilgilerini gösteren e-Devlet hizmetlerinin de incelenmesi gerekir.
İşveren Sigorta Girişini Yapmadıysa Nereye Başvurulur?
İşverenin çalışana ait sigorta girişini yapmadığından şüpheleniliyorsa önce işverenden veya insan kaynakları biriminden işe giriş bildirgesinin kontrol edilmesi ve mümkünse belgenin bir örneğinin istenmesi yararlı olabilir. Buna rağmen bildirim yapılmadığı anlaşılıyorsa çalışan doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurabilir. SGK'nın güncel bilgilendirmesine göre sigortalıların kendileri de işe başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başladıklarını Kuruma bildirebilir. Sigortalının bu bildirimi yapması, işverenin kendi bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Sigortasız çalışma veya eksik bildirim şüphesinde SGK il veya merkez müdürlükleri üzerinden başvuru yapılabilir; sosyal güvenlik konularında ALO 170 hattından da bilgi ve yönlendirme alınabilir. Başvuru sırasında iş sözleşmesi, ücret ödemelerini gösteren banka kayıtları, iş yeri yazışmaları, vardiya kayıtları veya fiilen çalışmayı gösterebilecek diğer belgeler önem taşıyabilir. Özellikle çalışma uzun süredir devam ettiği hâlde hiçbir sigorta kaydı bulunmuyorsa durum geciktirilmeden bildirilmelidir; çünkü kayıt dışı çalıştırma işveren açısından SGK yükümlülüklerinin ihlali anlamına gelir.
Sigorta Giriş Bildirgesi Nasıl Kontrol Edilir?
Sigorta girişini kontrol etmek için e-Devlet'e giriş yapıldıktan sonra Sosyal Güvenlik Kurumu hizmetleri içerisindeki 4A işe giriş ve işten ayrılış kayıtları incelenebilir. Burada çalışanın hangi iş yerinden, hangi tarihte sigortalı olarak bildirildiği görülebilir. Ayrıca 4A hizmet dökümü üzerinden daha önce bildirilen hizmetler, prim günleri ve prime esas kazanç bilgileri kontrol edilebilir. Ancak yeni işe girişte ilk kontrolün yalnızca hizmet dökümü üzerinden yapılması yanıltıcı olabileceğinden işe giriş kaydı ayrıca incelenmelidir.
İşveren tarafından SGK'ya gönderilen sigortalı işe giriş bildirgesi; sigortalının kimlik bilgilerini, işyeri bilgilerini ve sigortalılık başlangıç tarihini içerir. SGK'nın elektronik işveren uygulamalarında 4A sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirimleri ayrı bir işlem olarak yürütülmektedir. E-Devlet'te görülen başlangıç tarihi fiilen çalışmaya başlanılan tarihle uyuşmuyorsa veya kayıt hiç bulunmuyorsa işverenden açıklama istenmeli; düzeltilmemesi hâlinde SGK'ya başvurularak kayıtların incelenmesi talep edilmelidir.
