Elektrikli scooterlar öncelikle bisiklet yollarında, bunların bulunmadığı yerlerde ise uygun taşıt yollarının sağında kullanılmalıdır. Kullanıcıların hız, yaş ve güvenlik kurallarına uyması; yolcu taşımaması gerekir.
Elektrikli Scooter Kullanım Kuralları Nelerdir?
Elektrikli scooter kullanırken yalnızca hız sınırına değil, hangi yollarda sürüş yapılabileceğine ve sürüş sırasında uyulması gereken davranış kurallarına da dikkat edilmelidir. Türkiye’de elektrikli scooterların varsa bisiklet yolu veya bisiklet şeridinde kullanılması gerekir. Bisiklet yolu veya şeridi bulunmayan yerlerde ise trafik güvenliğini tehlikeye düşürmeden taşıt yolunun sağ tarafından ilerlenebilir. Elektrikli scooterların otoyollarda, şehirler arası karayollarında ve azami hız sınırının 50 km/saatin üzerinde olduğu yollarda kullanılması yasaktır.
Scooter kullanırken yolcu taşınmamalı ve sırtta taşınabilecek kişisel eşyalar dışında yük taşınmamalıdır. Manevra için işaret verme dışında iki elin gidonda bulunması gerekir. Başka bir araca tutunarak ilerlemek, akrobatik hareketler yapmak ve yaya trafiğini tehlikeye düşürecek biçimde kullanmak da kurallara aykırıdır. Kullanılan scooterın fren sisteminin çalışır durumda olması, ön ve arka aydınlatmalarının bulunması ve sesli uyarı verebilecek bir donanıma sahip olması gerekir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının bilgilendirmesinde elektrikli scooterların azami hızının 25 km/saat olacak şekilde düzenlendiği de belirtilmektedir.
Elektrikli Scooter Kaldırımda mı Yolda mı Sürülmeli?
Elektrikli scooter kaldırımda sürülmemelidir. Karayolları Trafik Kanunu, elektrikli scooterların yayaların kullanımına ayrılmış yerlerde kullanılmasını yasaklamaktadır. Bu nedenle yaya kaldırımları, yayalara ayrılmış yürüyüş alanları ve benzeri bölümler normal scooter sürüş alanı değildir. Kaldırım üzerinde scooterla ilerlemek hem yayaların güvenliğini tehlikeye atabilir hem de trafik kurallarının ihlal edilmesine yol açabilir.
Güzergâhta bisiklet yolu veya bisiklet şeridi bulunuyorsa öncelikle burası kullanılmalıdır. Böyle bir alan bulunmuyorsa azami hız sınırı 50 km/saat veya altında olan uygun taşıt yollarında sağ taraftan ilerlenebilir. Otoyol ve şehirler arası karayollarında ise scooter kullanılamaz. Ayrıca yerel yönetimler belirli yollar veya bölgeler için ek kısıtlamalar getirebildiğinden özellikle paylaşımlı scooter kullanılan şehirlerde yerel düzenlemeler ve uygulama içindeki yasak bölgeler de dikkate alınmalıdır.
Elektrikli Scooter İçin Ehliyet Gerekir mi?
Türkiye’de mevzuattaki elektrikli scooter tanımına giren standart cihazları kullanmak için sürücü belgesi alma zorunluluğu bulunmaz. Elektrikli scooterlar, motosiklet veya motorlu bisikletlerden farklı bir araç kategorisinde düzenlendiği için M, A1, A2 veya B sınıfı ehliyete sahip olmak kullanım şartı değildir. Bu nedenle gerekli yaş koşulunu sağlayan kişiler, ayrıca sürücü belgesi almadan mevzuata uygun elektrikli scooter kullanabilir.
Ancak ehliyet gerekmemesi trafik kurallarının geçerli olmadığı anlamına gelmez. Scooter sürücüsü bisiklet yolu kullanımı, kaldırım yasağı, yolcu ve yük taşıma yasağı ile kullanım alanlarına ilişkin kurallara uymak zorundadır. Ayrıca elektrikli scooter görünümünde olsa da teknik özellikleri mevzuattaki scooter sınırlarının dışında kalan daha güçlü araçlar farklı araç sınıfları kapsamında değerlendirilebilir. Böyle bir cihaz satın alınırken azami hızı ve teknik özellikleri kontrol edilmelidir.
Elektrikli Scooter Yaş Sınırı Kaçtır?
Elektrikli scooter kullanımında yaş sınırı bulunmaktadır. Güncel paylaşımlı elektrikli scooter işletmeciliği denetim kriterlerinde 15 yaşını doldurmamış kişilere hizmet verilmemesi gerektiği belirtilmektedir. Bu nedenle paylaşımlı elektrikli scooter hizmetlerinde kullanıcıların en az 15 yaşını tamamlamış olması gerekir. Uygulamalar kullanıcı kaydı sırasında yaş doğrulaması veya kimlik bilgisi talep edebilir.
Yaş şartının karşılanması tek başına güvenli kullanım için yeterli değildir. Özellikle genç kullanıcıların trafik işaretlerini okuyabilmesi, çevresindeki araç hareketlerini takip edebilmesi ve scooterı kontrollü biçimde durdurabilmesi önemlidir. Kask kullanımı, görünürlüğü artıran kıyafetler ve gece sürüşlerinde çalışan aydınlatmalar ciddi yaralanma riskini azaltmaya yardımcı olur. Yerel yönetimler veya paylaşımlı scooter işletmecileri mevzuattaki genel şartlara ek kullanım kuralları belirleyebileceğinden hizmet alınan uygulamanın güncel koşulları da kontrol edilmelidir.
