Listeria monocytogenes bakterisi, özellikle süt ve süt ürünlerinde görülebilen en tehlikeli gıda kaynaklı bakteriler arasında yer alıyor. Yanlış üretim, hijyen eksikliği ve uygun olmayan saklama koşulları nedeniyle peynire bulaşabilen bakteri, hamileler, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler için ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Listeria peynire nasıl bulaşıyor?
Uzmanlara göre Listeria bakterisinin peynire bulaşmasının en yaygın nedeni çiğ sütün yeterince güvenli şekilde işlenmemesi. Pastörize edilmemiş süt kullanılarak üretilen peynirlerde bakteri bulunma riski daha yüksek olabiliyor.
Bunun yanı sıra üretim tesislerinde hijyen kurallarına uyulmaması, ekipmanların yeterince temizlenmemesi ve üretim sonrası oluşan çapraz bulaşma da bakterinin peynire geçmesine neden olabiliyor.
En riskli peynir çeşitleri hangileri?
Listeria açısından en fazla risk taşıyan ürünler şunlar olarak gösteriliyor:
- Çiğ sütten yapılan peynirler
- Yumuşak ve taze peynir çeşitleri
- Beyaz peynir (uygun koşullarda üretilmemişse)
- Brie, Camembert gibi yumuşak kabuklu peynirler
- Uzun süre açıkta bekletilen veya soğuk zinciri bozulan peynirler
Pastörize sütten üretilmiş ve güvenilir markalara ait ürünlerde risk önemli ölçüde azalıyor.
Buzdolabında bile çoğalabiliyor
Listeria'nın en dikkat çekici özelliklerinden biri, birçok bakterinin aksine buzdolabı sıcaklığında da çoğalabilmesi. Bu nedenle peynirlerin uygun sıcaklıkta saklanması kadar son kullanma tarihine dikkat edilmesi de büyük önem taşıyor.
Uzmanlar, açılan peynirlerin uzun süre bekletilmemesi ve temiz kaplarda muhafaza edilmesini öneriyor.
Kimler daha fazla risk altında?
Listeria enfeksiyonu herkeste görülebilse de bazı gruplarda daha ağır seyredebiliyor:
- Hamile kadınlar
- Yenidoğan bebekler
- 65 yaş üzerindeki kişiler
- Kanser tedavisi görenler
- Organ nakli yapılan hastalar
- Bağışıklık sistemi zayıf bireyler
Bu grupların çiğ sütten üretilen peynirlerden uzak durması tavsiye ediliyor.
Listeria belirtileri nelerdir?
Listeria enfeksiyonu şu belirtilerle ortaya çıkabiliyor:
- Ateş
- Kas ağrıları
- Bulantı ve kusma
- İshal
- Baş ağrısı
- Ense sertliği
- Denge kaybı
- Bilinç bulanıklığı
Risk grubundaki kişilerde enfeksiyon kana veya sinir sistemine yayılabildiği için belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Listeria'dan korunmak için bunlara dikkat edin
Uzmanların önerileri şöyle:
- Pastörize sütten üretilmiş peynirleri tercih edin.
- Güvenilir üreticilerin ürünlerini satın alın.
- Soğuk zinciri bozulmuş ürünleri tüketmeyin.
- Son kullanma tarihini mutlaka kontrol edin.
- Açılmış peynirleri uzun süre bekletmeyin.
- Çiğ ve pişmiş gıdaları aynı ortamda bulundurmayın.
- Buzdolabını düzenli olarak temizleyin.
