Takvimler 19 Ocak 2026 Pazartesi’yi gösterirken, sabah uyandığında kendini her zamankinden daha bitkin, motivasyonsuz ve hatta biraz karamsar hissedenlerden misiniz? Yalnız değilsiniz. Bugün, dünya genelinde milyonlarca kişinin "yılın en mutsuz günü" olarak andığı Mavi Pazartesi (Blue Monday).
Peki, bir pazartesiyi "yılın en depresif günü" yapan şey ne? Psikolog Cliff Arnall’ın geliştirdiği o meşhur formül aslında neyi hesaplıyor?
Kuzey Yarımküre'de gri gökyüzünün ağır bir yorgan gibi üzerimize çöktüğü, yılbaşı ışıltısının yerini ödeme bekleyen kredi kartı ekstrelerine bıraktığı o tarih geldi: 19 Ocak 2026 Mavi Pazartesi. İlk kez 2005 yılında bir seyahat acentesinin tanıtım stratejisi olarak hayatımıza giren bu kavram, günümüzde psikolojik bir fenomen olarak kabul ediliyor. Cardiff Üniversitesi’nde görev yapan psikolog Cliff Arnall tarafından hazırlanan bir matematiksel denklem, Ocak ayının üçüncü pazartesi gününün neden "mutsuzluğun zirvesi" olduğunu iddia ediyor. İşte milyarlarca insanı aynı anda "modu düşük" hissettiren o denklemin sırları...
Mutsuzluk Denklemi: Cliff Arnall Neyi Hesapladı?
Arnall, bir insanın ruh halini etkileyen çevresel ve psikolojik değişkenleri şu formülde birleştirdi:
Bu karmaşık görünen harflerin her biri, aslında Ocak ayının o boğucu hissini temsil ediyor:
W (Weather): Kışın en soğuk ve karanlık günleri. Güneş ışığının yokluğu, mutluluk hormonu serotonin için büyük bir darbe.
D (Debt): Yılbaşı kutlamalarından, alınan hediyelerden ve tatillerden kalan kredi kartı borçları.
d (Salary): Ay sonu yaklaşırken cüzdanda kalan miktar.
T (Time since Christmas): Tatilin o büyülü havasından kopalı çok olması ve rutin hayata dönüş sancısı.
Q (Time since failing new year’s resolutions): 1 Ocak'ta büyük umutlarla alınan "spora başlayacağım", "diyete gireceğim" kararlarından tam da bugünlerde vazgeçilmiş olması.
M (Low Motivational Levels): Enerjinin en alt seviyede olması.
Na (The feeling of a need to take action): Bir şeyleri değiştirme isteği ile bunu yapacak gücü bulamama arasındaki çatışma.
Mavi Pazartesi Bilimsel Bir Gerçek mi?
Burada durup bir gerçeğin altını çizmek gerekiyor: Bilim dünyası bu formülü pek ciddiye almıyor. Neden mi?
Pazarlama Aracı: Bu formül, bir İngiliz seyahat şirketi olan Sky Travel için üretildi. Amaç, insanların kendilerini en mutsuz hissettikleri günü bulup, onlara "Şimdi bir yaz tatili alırsan mutlu olursun" mesajı vermekti.
Birim Karmaşası: Matematiksel olarak "hava durumu" ile "borcu" toplayamaz, "motivasyona" bölemezsiniz. Bu, elma ile armudu değil, elma ile hüznü toplamak gibi bir şey.
Arnall’ın Pişmanlığı: Cliff Arnall daha sonra bu terimin bir "kendi kendini gerçekleştiren kehanet" olmaması için mücadele ettiğini ve insanların Ocak ayında depresif hissetmelerine neden olduğu için üzgün olduğunu belirtti.
19 Ocak Mavi Pazartesi’yi Nasıl Atlatırız?
Bugün kendinizi bitkin hissediyorsanız, bunu bir "takvim hatası" olarak görün ve şu adımları atın:
Doğal Işığı Yakalayın: Hava kapalı olsa bile 15 dakika dışarı çıkın.
Küçük Başarılar Edinin: Sadece yatağınızı toplamak bile dopamin salgılatır.
Dijital Detoks: Sosyal medyadaki "mükemmel" görünen hayatlar bugün size her zamankinden daha ağır gelebilir. Ekranı kapatın.
