Nöroloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Elif Sarıönden Gencer, stres, kaygı ve düzensiz çalışma saatlerinin yetersiz uykunun başlıca nedenleri olduğunu belirterek, kronik uykusuzluğun Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalık riskini artırdığını söyledi. Dr. Sarıönden Gencer, “Beyin toksinlerini temizleyen uyku evreleri bozulduğunda, beyin üzerinde kalıcı hasar birikir” dedi.
Yapılan araştırmalara göre milyonlarca kişi haftada birkaç gece kaliteli uyku alamıyor. Bu durum, iş verimliliğini düşürürken çalışanların yaklaşık yüzde 70’inin kötü uyku nedeniyle en az bir kez işe gidemediği belirlenmiş durumda. Günümüzün 7/24 çalışma kültürü, akıllı telefonlar, sosyal medya ve artan stres, uyku kalitesini olumsuz etkileyen başlıca faktörler arasında yer alıyor. Türkiye’de her üç yetişkinden biri uyku sorunu yaşıyor ve pandemi sonrası kötü uyku kalitesi daha da yaygın hale gelmiş durumda.
Uykusuzluk Sağlığı Nasıl Etkiliyor?
Uzm. Dr. Sarıönden Gencer, yetersiz uykunun bağışıklığı zayıflattığını ve çeşitli kronik hastalıklara zemin hazırladığını belirtti:
Kalp ve damar hastalıkları: Uyku apnesi ve bozuk uyku, hipertansiyon ve kalp krizi riskini artırıyor.
Ruh sağlığı: Depresyon ve anksiyete ile doğrudan bağlantılı; uykusuzluk hem neden hem sonuç olabiliyor.
Obezite ve diyabet: Hormonal dengesizlik ve artan iştah nedeniyle risk yükseliyor.
Kaza riski: Gündüz uykululuk, trafik ve iş kazalarını tetikliyor.
Alzheimer ve demans: Kronik uykusuzluk beyinde Alzheimer plaklarının birikmesine yol açıyor; özellikle yaşlılarda demans riski artıyor.
Uyku Kalitesini Artırmak Mümkün
Dr. Sarıönden Gencer, uyku problemlerinin ilaçsız yöntemlerle de iyileştirilebileceğini belirterek uyku hijyeni önerilerini paylaştı:
Düzenli saatler: Her gün aynı saatte yatıp kalkın.
Yatak odası düzeni: Oda karanlık, sessiz ve serin (18-22°C) olmalı; yatakta telefon ve televizyon kullanılmamalı.
Akşam rutini: Yatmadan 1-2 saat önce ekranlardan uzak durun, ılık duş, hafif okuma veya meditasyon faydalı olur.
Kafein ve yemek: Öğleden sonra kafein tüketmeyin, akşam yemeklerini hafif tutun.
Gündüz hareketi: Haftada en az üç gün 30 dakika yürüyüş veya egzersiz yapın, yatmadan 4-6 saat önce tamamlayın.
Gündüz uykusu: Şekerlemeler 20-30 dakikayı geçmemeli ve öğleden önce yapılmalı.
Stres yönetimi: Kaygılarınızı yatak odasına taşımayın; gerekirse profesyonel destek alın.
Uyku bozukluğu şüphesi: Uyku apnesi belirtileri varsa mutlaka uzmana başvurun ve test yaptırın.
Dr. Sarıönden Gencer, “Akıllı saatler ve uyku takip cihazları sayesinde uyku daha iyi izlenebiliyor. Ancak gerçek değişim, uykuyu önceliklendirmekte yatıyor. Sağlığımızı gece kaybediyoruz ama geceyi doğru kullanarak kazanabiliriz. Kaliteli uyku, en etkili ilaçtır” diye konuştu.
