Samsun’un Bafra ilçesinde yürütülen çalışmalarda yüksek verimli, kaliteli ve Türk tüketicisinin damak tadına uygun yerli çeltik çeşitleri geliştirildi. Araştırmalarda ayrıca alternatif sulama yöntemiyle ürünün verim ve kalitesi önemli ölçüde etkilenmeden yüzde 33’e kadar su tasarrufu sağlanabileceği belirlendi.
YEDİ ÇELTİK ÇEŞİDİ TESCİL EDİLDİ
Türkiye’de Edirne’nin İpsala ilçesinden sonra en fazla çeltik üretiminin yapıldığı Bafra’da, yerli çeşitlerin geliştirilmesi için 1982 yılında araştırmalara başlandı.
Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsünün çalışmaları sonucunda Karadeniz, Kızılırmak, Bafra Yıldızı, Mevlütbey, Kocamaninci, Gizlenci ve İlkeren adı verilen yedi çeltik çeşidi geliştirilerek tescil edildi.
Enstitü Müdürü Doç. Dr. İlyas Deligöz, Türkiye koşullarına uyum sağlayan, yüksek verimli, kaliteli, erkenci, hastalık ve zararlılara dayanıklı ürünler geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi.
MAKİNELİ HASADA UYGUN ÇEŞİTLER GELİŞTİRİLDİ
Araştırmalarda sağlam saplı, yatmaya dayanıklı ve makineli hasada elverişli çeşitlere öncelik verildi.
Tüketici tercihlerini karşılayacak kalite ve lezzet özelliklerinin de dikkate alındığını belirten Deligöz, yeni çeltik çeşitlerine yönelik ıslah çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
DEKARDA BİR TONA KADAR VERİM
Geliştirilen çeşitlerden Kocamaninci ve Gizlenci, dekarda yaklaşık 850 kilogram ile bir ton arasında değişen verimiyle öne çıktı.
Bu çeşitlerin yüksek randıman, kalite ve lezzet özelliklerine sahip olduğunu aktaran Deligöz, yerli ürünlerin Türk tüketicisinin damak tadına uygun olduğunu söyledi.
Yurt dışından getirilen bazı çeşitlerin yüksek verime ulaşmasına rağmen tüketici tercihlerini karşılamadığını belirten Deligöz, yerli çeşitlerle hem verim hem de lezzet sağlamayı amaçladıklarını kaydetti.
İLKEREN YAKLAŞIK 100 GÜNDE OLGUNLAŞIYOR
Erkenci bir çeşit olan İlkeren, yaklaşık 100-105 gün içerisinde olgunluğa ulaşıyor. Geleneksel çeşitlerin yetişmesi ise yaklaşık 130 gün sürüyor.
Deligöz, İlkeren’in kışlık sebzelerin ardından ikinci ürün olarak yetiştirilebildiğini ve ekimin geciktiği dönemlerde arazinin boş kalmasını önleyebildiğini belirtti.
Erken olgunlaşan çeşidin, iklim değişikliği nedeniyle hasat döneminde ortaya çıkabilecek olumsuzlukların azaltılmasına da katkı sağlayabileceği bildirildi.
SU KULLANIMINDA YÜZDE 33 TASARRUF
Enstitü, altı Akdeniz ülkesinden üniversite, araştırma kuruluşu ve özel sektör temsilcilerinin yer aldığı 11 ortaklı MEDWATERICE Projesi kapsamında farklı sulama uygulamalarını inceledi.
Bafra’daki deneme alanlarında kullanılan Alternatif Islatma ve Kurutma yöntemiyle geleneksel sulamaya kıyasla yüzde 18 ile yüzde 33 arasında su tasarrufu sağlandığı belirlendi.
Uygulamanın çeltik verimi ve tane kalitesinde önemli bir kayba yol açmadan sulama ihtiyacını azaltabildiğini belirten Deligöz, Bafra Ovası’ndaki elektrik tüketimi açısından da avantaj sağlayabileceğini söyledi.
