Türkgün | Galeriler | Yaşam | Erzurum’un siyah incisi: Oltu Taşı’nın yer altından tezgaha uzanan sabır yolculuğu

Erzurum’un siyah incisi: Oltu Taşı’nın yer altından tezgaha uzanan sabır yolculuğu

İnsanoğlunun en eski süs eşyalarından biri olan Oltu Taşı, Erzurum’un Oltu ilçesinde zorlu şartlarda çıkarılarak ustaların ellerinde tesbihten takıya birçok ürüne dönüşüyor.

İnsanoğlunun en eski süs eşyalarından biri olan Oltu Taşı, Erzurum’un Oltu ilçesinde zorlu şartlarda çıkarılarak ustaların ellerinde tesbihten takıya birçok ürüne dönüşüyor.

KAYNAK: İHA
Oltu Taşı’nın yer altından tezgaha uzanan sabır yolculuğu 1

Taşın çıkarılmasının ardından saklanması ve işlenmesi de büyük bir dikkat gerektiriyor. Ustalar, heykeltıraş titizliğiyle çalışarak yumuşak yapıdaki taşı çifte su verilmiş bıçakla yontup zımparalayarak şekillendiriyor.

Tebeşir tozu ve zeytinyağı ile cilalanan taşlar; kolye, küpe, yüzük ve sigaralık gibi birçok süs eşyasına dönüştürülüyor. Özellikle tesbihler, Oltu Taşı’nın en çok tercih edilen ürünleri arasında yer alıyor.

1 / 5
Oltu Taşı’nın yer altından tezgaha uzanan sabır yolculuğu 2

Fosilleşmiş reçine ya da ağaç gövdelerinden oluşan Oltu Taşı, yumuşak bir linyit türü olarak biliniyor. Genellikle siyah renkte olan taş, nadiren gri ve yeşilimsi tonlarda da bulunabiliyor.

Tarihi Bronz Çağı’na kadar uzanan Oltu Taşı, Roma döneminde zenginlerin mücevherlerinde kullanılırken, geçmişte tesbih, kutsal emanet sandıkları ve heykel yapımında da değerlendirildi. 17. yüzyılda ise taşın tozunun doktorlar tarafından ilaç olarak kullanıldığı kaydediliyor.

2 / 5
Oltu Taşı’nın yer altından tezgaha uzanan sabır yolculuğu 3

Oltu Taşı, en parlak dönemini Viktorya Dönemi’nde yaşadı. İngiltere Kraliçesi Kraliçe Victoria’nın eşi Prens Albert’in vefatının ardından hayatı boyunca Oltu Taşı mücevherler kullanması, bu taşın moda haline gelmesine neden oldu. Bu dönemde yüzük, broş ve kolyeler yaygın olarak tercih edildi.

Oltu Taşı cevheri ince damarlar halinde bulunduğu için sınırlı miktarda çıkarılabiliyor. Topraktan çıktığında oldukça yumuşak olan taş, hava ile temas ettiğinde hızla sertleşiyor. Bu nedenle işlenene kadar nemli ortamda muhafaza ediliyor.

3 / 5
Oltu Taşı’nın yer altından tezgaha uzanan sabır yolculuğu 4

Atölyelere gönderilen taşlar, tasarımlarına göre sınıflandırılarak el çarkı ile işleniyor. İşin en önemli noktası ise taşın nemli kalmasını sağlamak. Bu nedenle işlenecek taşlar su içinde bekletilirken, geri kalanı yeniden toprağa gömülerek korunuyor.

Oltu Taşı’ndan yapılan en bilinen ürünlerin başında tesbihler geliyor. Türkiye dışında da ün kazanan bu tesbihler, kullanıldıkça parlayarak daha estetik bir görünüm kazanıyor.

4 / 5
Oltu Taşı’nın yer altından tezgaha uzanan sabır yolculuğu 5

33’lük olanına “tek sayı”, 99’luk olanına ise “uç sayı” adı verilen tesbihler; kuka, kızılcık, mercimek ve kesme gibi farklı şekillerde işleniyor.

İşlenmesi kolay olan Oltu Taşı, hava ile temas ettikçe sertleşen ve kullanıldıkça parlayan yapısıyla dikkat çekiyor. Genellikle siyah tonlarda bulunan taş, sürtünme ile elektriklenerek hafif cisimleri çekme özelliğine de sahip. Ayrıca yanma sırasında alev çıkararak kül bırakabilen taşın, ani soğutulması halinde camlaşarak kalıp haline gelebildiği ifade ediliyor.

5 / 5
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...
Daha fazla yorum yükle...