Tarihin en büyük trajedilerinden biri olan 21 Mayıs Çerkes Sürgünü ve Soykırımı, 162. yılında da dinmeyen bir acıyla anılıyor. Ana vatanları Kafkasya’dan koparılarak sürgün yollarına düşürülen yüz binlerce insanın hikayesi, bugün sosyal medyanın ve dünya gündeminin en çok konuşulan başlığı haline geldi. "Çerkes sürgünü ne zaman oldu, kaç kişi öldü?" soruları arama motorlarında trend listelerinin üst sıralarına tırmanırken, Karadeniz’in soğuk sularında yiten canların anısı yürekleri dağlıyor. İşte insanlık tarihine kara bir leke olarak geçen 21 Mayıs 1864 Çerkes Sürgünü'nün perde arkası, nüfus haritasını değiştiren o zorunlu göçün bilinmeyen acı gerçekleri ve anma mesajları...
21 Mayıs 1864'te Ne Oldu? Çerkes Sürgünü'nün Tarihi Perde Arkası
Kafkasya, yüzyıllar boyunca Çarlık Rusyası'nın stratejik hedeflerinin merkezinde yer aldı. Çerkes halkının bağımsızlık mücadelesiyle geçen 101 yıllık Kafkas-Rus Savaşı, 21 Mayıs 1864 tarihinde ağır bir trajediyle son buldu. Savaşın sona ermesiyle birlikte, Çarlık rejimi Kafkasya’nın yerli halklarını ana vatanlarından zorla çıkarma kararı aldı.
Karadeniz Bir Ölüm Denizine Dönüştü
Sürgün kararıyla birlikte; kadın, çocuk, yaşlı ayırt edilmeksizin 1 milyondan fazla Çerkes, liman kentlerinde insanlık dışı şartlarda gemilere bindirildi.
Açlık ve Salgın Hastalıklar: Tıka basa doldurulan gemilerde açlık, susuzluk ve salgın hastalıklar baş gösterdi.
Yüz Binlerce Kayıp: Yolculuk esnasında hayatını kaybeden yüz binlerce insan Karadeniz'e bırakıldı. Bu yüzden pek çok Çerkes, o günden beri Karadeniz’den çıkan balıkları yememe geleneğini sürdürmektedir.
Osmanlı Topraklarına Ulaşım: Sağ kalabilenler başta Trabzon, Samsun, Sinop ve Köstence limanları olmak üzere Osmanlı İmparatorluğu topraklarına ulaştı ve Anadolu'nun dört bir yanına yerleştirildi.
Çerkesler Neden Balık Yemez? Sürgünün Sembolleşen Acıları
Çerkes sürgünü denildiğinde akla ilk gelen ve nesiller boyu aktarılan bazı çarpıcı gerçekler, bugün bile yürekleri sızlatıyor. Göç yollarında yaşanan trajediler arasında gemilerin batması, kıyıya vuran çocuk cesetleri ve sürgünü yaşayanların hatıraları, bu soykırımın ne denli büyük olduğunu gözler önüne seriyor. Tarihçilere göre sürgün edilen nüfusun en az %40'ı yolculuk ve yerleşim sürecinde hayatını kaybetti.
