Adliye koridorlarında saatlerce beklemeye, farklı şehirlerdeki davalar için yollara düşmeye son verecek tarihi adli reformun düğmesine basıldı! Arama motorlarında "e-Duruşma nedir ne işe yarar, bölge adliye mahkemelerinde e-duruşma dönemi ne zaman başlıyor, tanıklar ve bilirkişiler e-duruşmaya girebilir mi?" soruları hukuk dünyasında ve e-Devlet kullanıcıları arasında bir numaralı gündem maddesi oldu. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in avukatların iş yükünü azaltacak ve yargılamayı hızlandıracak yeni teknolojik adımları duyurmasının ardından UYAP altyapısında büyük bir güncelleme maratonu başladı. Artık istinaf mahkemelerini de kapsayacak olan yeni e-Duruşma sistemi sayesinde davacılardan tanıklara, bilirkişilerden uzmanlara kadar herkes bilgisayar veya telefon başından yemin edip ifade verebilecek. İşte hakimlerin resen e-duruşma kararı alabileceği yeni dönemin tüm detayları, UYAP giriş aşamaları ve davanızı kökten hızlandıracak o uygulamanın bilinmeyenleri...
e-Duruşma Nedir ve Ne İşe Yarar?
e-Duruşma, avukatların ve yargılamanın diğer taraflarının, adliye salonlarına fiziki olarak gitmelerine gerek kalmadan, internet üzerinden sesli ve görüntülü olarak duruşmalara katılmasına imkan tanıyan güvenli bir elektronik adalet sistemidir.
UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) altyapısı ve e-Devlet entegrasyonu ile çalışan bu sistem, zaman ve mekan sınırlarını ortadan kaldırarak şu temel faydaları sağlar:
İş Yükünü ve Maliyeti Azaltır: Avukatların ve vatandaşların farklı şehirlerdeki duruşmalar için yolculuk yapma, konaklama ve zaman kaybetme maliyetlerini sıfıra indirir.
Yargılamayı Hızlandırır: Hava muhalefeti, ulaşım sorunları veya fiziki imkansızlıklar nedeniyle ertelenen duruşmaların önüne geçerek davaların çok daha kısa sürede karara bağlanmasını sağlar.
Erişim Kolaylığı ve Güvenlik Sunur: Adliyelerdeki yoğunluğu azaltırken, engelli veya seyahat engeli bulunan vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırır.
Yeni Düzenlemeyle e-Duruşma Sisteminde Neler Değişiyor?
Adalet Bakanlığı tarafından başlatılan yeni yazılım ve mevzuat çalışması, e-Duruşma'nın kapsamını kökten değiştiriyor. Yapılacak reformla sisteme dahil olacak yeni özellikler şunlardır:
Bölge Adliye Mahkemelerine Taşınıyor: e-Duruşma uygulaması artık yalnızca ilk derece (yerel) mahkemeleriyle sınırlı kalmayacak, üst mahkeme olan Bölge Adliye Mahkemelerinde (İstinaf) de resmen
kullanılacak.
Tüm Taraflar Ekranda Olacak: Mevcut sistemde ağırlıklı olarak avukatların kullandığı uygulamaya yapılacak yazılım güncellemesiyle; davacı, davalı, bilirkişi, tanık ve uzmanlar da e-Duruşma yoluyla uzaktan dinlenebilecek.
Kritik Usul İşlemleri Dijitalleşiyor: Sadece düz duruşmalar değil; ön inceleme duruşmalarının yanı sıra istinabe (talimatla ifade alma), yemin, isticvap (tarafların sorguya çekilmesi) ve tarafların doğrudan dinlenmesi gibi hassas hukuki işlemler de sistem üzerinden yapılabilecek.
Hakimlere Resen Karar Yetkisi: Hakimler, davanın durumuna göre gerekli gördükleri hallerde tarafların talebini beklemeden, duruşmanın e-Duruşma yöntemiyle yapılmasına resen (kendiliğinden) karar verebilecek.
e-Duruşma Sistemine Nasıl Girilir? (Adım Adım Başvuru)
Sistemi kullanmak isteyen avukatlar ve yeni düzenlemeyle birlikte vatandaşlar için süreç şu şekilde işlemektedir:
Talep Gönderme: Duruşma gününden önce UYAP Avukat Portalı veya e-Devlet üzerinden mahkemeye gerekçeli bir "e-Duruşma Talebi" gönderilir.
Hakim Onayı: Mahkeme hakimi, duruşma saatinden önce bu talebi inceler ve uygun görmesi halinde onaylar.
Bağlantı Kurma: Onay alan kullanıcı, duruşma saatinde UYAP sistemi üzerinden görüntülü ve sesli olarak mahkeme salonuna canlı bağlanır. Güvenlik amacıyla kimlik doğrulaması e-İmza veya e-Devlet şifresiyle gerçekleştirilir.
