Adana ve çevresinde peş peşe meydana gelen depremler, vatandaşların bölgenin deprem tehlikesine ilişkin araştırmalarını artırdı. Saimbeyli ve çevresinde yaşanan sarsıntıların ardından “Adana deprem bölgesi mi?”, “Adana’da fay hattı var mı?” ve “Adana’nın hangi ilçeleri deprem açısından riskli?” soruları gündeme geldi.
Adana’nın deprem tehlikesi değerlendirilirken eski sistemde kullanılan “1., 2., 3. veya 4. derece deprem bölgesi” ifadelerine göre hareket edilmiyor. AFAD’ın 1 Ocak 2019’da yürürlüğe giren Türkiye Deprem Tehlike Haritası’nda bölgeler dereceye ayrılmak yerine en büyük yer ivmesi değerleri üzerinden değerlendiriliyor. Bu nedenle Adana için doğrudan “kaçıncı derece deprem bölgesi” şeklinde bir sınıflandırma yapmak güncel sistem açısından doğru değil.
Adana’da fay hattı var mı?
Adana ve çevresinde deprem üretebilecek aktif fay sistemleri bulunuyor. MTA’nın Türkiye Diri Fay Haritası’nda bölgedeki diri faylara ilişkin veriler yer alıyor.
Adana çevresinde deprem açısından önem taşıyan tektonik yapılardan biri Misis Fayı olarak öne çıkıyor. Bunun yanı sıra Savrun, Saimbeyli, Tufanbeyli, Kozan, Toprakkale ve Ecemiş fayları ile çeşitli fay zonları da bölgenin depremselliğinde etkili yapılar arasında bulunuyor.
MTA’nın 2023 yılında TBMM’de yaptığı açıklamada Savrun Fayı’nın Kozan’a kadar uzandığı, ancak Adana kent merkezinin doğrudan altında haritalanmış bir diri fay bulunmadığı belirtilmişti. Aynı açıklamada 1998 Ceyhan depreminin Misis Fayı üzerinde meydana geldiği ifade edilmişti.
Adana’da hangi ilçeler deprem açısından riskli?
“Adana’da hangi ilçeler riskli?” sorusuna yalnızca fay hatlarının konumuna bakarak kesin bir yanıt vermek mümkün değil. Bununla birlikte diri faylara yakınlık ve bölgesel tektonik yapı açısından Saimbeyli, Tufanbeyli, Feke, Kozan, Aladağ, Ceyhan, Karataş ve Yumurtalık çevresi deprem araştırmalarında öne çıkıyor.
Adana kent merkezinin doğrudan altından haritalanmış bir diri fay geçmemesi, kent merkezinde deprem tehlikesinin bulunmadığı anlamına gelmiyor. Deprem sırasında oluşabilecek hasarın boyutunda faylara uzaklığın yanı sıra zeminin özellikleri ve yapıların dayanıklılığı da önemli rol oynuyor.
Adana’da son deprem ne zaman oldu?
Adana’da son dönemde dikkat çeken sarsıntılardan biri 4 Ekim 2026’da Saimbeyli’de meydana geldi. AFAD verilerine göre saat 14.19.23’te gerçekleşen depremin büyüklüğü 4,8, derinliği ise 7,99 kilometre olarak kaydedildi.
Bu sarsıntının ardından bölgede 4,9 büyüklüğünde bir deprem daha meydana geldi. Kısa süre sonra AFAD verilerine göre Osmaniye merkezli 5,2 büyüklüğünde bir deprem de yaşandı. Peş peşe meydana gelen sarsıntılar, Adana ve çevresindeki deprem tehlikesini yeniden gündeme taşıdı.
Türkiye’de deprem riski yüksek iller hangileri?
Türkiye, aktif fay sistemlerinin bulunduğu bir ülke olduğu için farklı bölgelerinde deprem tehlikesi taşıyor. Kuzey Anadolu Fay Zonu, Doğu Anadolu Fay Zonu ve Batı Anadolu’daki aktif fay sistemleri, ülkenin depremselliğinde önemli rol oynuyor.
Adana da Doğu Anadolu Fay Sistemi’nin güneybatı uzanımları ve çevresindeki diğer aktif faylar nedeniyle deprem tehlikesi bulunan iller arasında değerlendiriliyor. Ancak güncel AFAD sisteminde illeri veya ilçeleri tek başına “1., 2. veya 3. derece riskli” şeklinde sıralamak doğru bir yaklaşım değil.
Deprem tehlikesi ile deprem riski farkı nedir?
Adana’nın deprem durumunu değerlendirirken “deprem tehlikesi” ile “deprem riski” kavramlarını birbirinden ayırmak gerekiyor.
Deprem tehlikesi, belirli bir bölgede deprem kaynaklı yer hareketinin meydana gelme ihtimalini ifade ederken deprem riski, bu hareketin insanlar, binalar, altyapı ve ekonomik değerler üzerindeki olası sonuçlarını kapsıyor.
Bu nedenle bir ilçenin fay hattına yakın olması tek başına o bölgenin kesin olarak “riskli” olduğu anlamına gelmiyor. Aynı şekilde diri faylara daha uzak bir bölgede bulunan dayanıksız bir yapı da deprem sırasında ciddi hasar görebiliyor. AFAD da Türkiye Deprem Tehlike Haritası’nın bir deprem risk haritası olmadığını özellikle belirtiyor.
