Anayasa Mahkemesi, annesi Türkiye’de yaşayan çocuğun babasının bulunduğu ABD’ye iadesine ilişkin kararı, “çocuğun üstün yararı” ve “aile hayatına saygı hakkı”nın ihlal edildiği gerekçesiyle iptal etti.
Anayasa Mahkemesi, uluslararası çocuk kaçırma davalarında çok konuşulacak bir karara imza attı. Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, 2016 yılında ABD'de evlenen ve 2017'de çocuk sahibi olan S.D.N. ile M.N. çiftinin davası, "çocuğun üstün yararı" ilkesi çerçevesinde sonuçlandı.
Annenin "Şiddet ve Madde Kullanımı" İddiaları Dikkat Çekti
2023 yılında çocuğuyla birlikte Türkiye'ye dönen anne S.D.N., babanın iade talebine karşı çıktı. Anne, babanın ABD'de yasal kabul edilen ancak bağımlılık yapan maddeler kullandığını, şiddet eğilimi gösterdiğini ve ciddi bir sağlık sorunu (akciğer kanseri) olduğunu belirterek çocuğun iadesinin reddini istedi.
Yerel Mahkeme "İade" Dedi, AYM "İhlal" Dedi
Daha önce aile mahkemesi, çocuğun babasıyla görüşme isteğini baz alarak ABD’ye iadesine karar vermişti. Ancak dosyayı inceleyen Anayasa Mahkemesi, yerel mahkemenin kararında ciddi eksiklikler olduğunu tespit ederek şu gerekçelerle "hak ihlali" kararı verdi:
Anneye Bağımlılık Çağı: Kararda, bağımlılık çağındaki bir çocuğun anneden koparılmasının telafisi güç psikolojik sonuçlar doğurabileceği belirtildi.
Çocuğun Beyanı: Çocuğun babasıyla görüntülü konuştuğu ancak "ABD'ye gitmek istemediğini" açıkça ifade ettiği vurgulandı.
İddiaların İncelenmemesi: AYM, yerel mahkemenin babanın madde kullanımı ve şiddet eğilimi hakkındaki iddiaları yeterince araştırmadan karar vermesini Anayasa'nın 20. maddesine (Aile Hayatına Saygı Hakkı) aykırı buldu.
Lahey Sözleşmesi ve "Psikolojik Risk" Detayı
Yüksek Mahkeme, Lahey Sözleşmesi uyarınca çocukların mutat meskenlerine iadesinin esas olduğunu hatırlatmakla birlikte, "çocuğun psikolojik ve fiziksel zarar riskine sokulması" durumunda bu iadenin yapılamayacağının altını çizdi.
Kararın Sonucu: İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması ve yeniden yargılama yapılması için karar örneği ilgili mahkemeye gönderildi.
