Cumhurbaşkanlığının himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının uhdesinde ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda düzenlenen 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi, bu yıl 15 araştırma projesiyle devam ediyor.
Türk bilim insanları, zorlu Antarktika koşullarında yürüttükleri çalışmalarla küresel iklimden yer bilimlerine, yakın uzay araştırmalarından biyolojik çeşitliliğe, sağlık ve tarımdan ekosistem dinamiklerine kadar pek çok sorunun yanıtını Beyaz Kıta'da arıyor.
bilimsel koordinasyon ve önlemler
Antarktika Bilim Seferi Lideri Prof. Dr. Ersan Başar, AA muhabirine yürütülen projelerin önemini vurgulayarak, "Bilimsel çalışmaların etkin bir şekilde sürdürülmesi, lojistik süreçlerin titizlikle yönetilmesi, sahada emniyetin sağlanması ve elde edilen verilerin düzenli olarak raporlanması, güçlü bir yönetim ve koordinasyon gerektiriyor." ifadelerini kullandı.
Sefer lider yardımcısı Dr. Göksu Uslular, Horseshoe Adası’nda yürütülen jeolojik araştırmaların yer bilimleri açısından önemine dikkat çekerek, "Adadaki kayaç türlerinin detaylı olarak incelenmesi, jeolojik evrimin ortaya konulması ve elde edilen bulguların uluslararası literatüre kazandırılmasına yönelik çalışmalarımız aralıksız sürüyor." dedi.
Araştırmalar öncesinde flora ve faunanın korunmasına yönelik biyogüvenlik önlemleri de alındı. Kuş gribinin bölgeye taşınma riskine karşı geçen yıl hazırlanan özel sağlık ve kontrol protokolü uygulandı. İstanbul Tıp Fakültesi Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı, bilim insanlarının sağlık değerlendirmeleri ve risk analizlerine ilişkin prosedürleri hazırladı. Yetkililer, önlemlerin yalnızca insan sağlığını değil Antarktika'nın hassas ekosistemini de koruduğunu vurguladı.
katılımcı projeleri
Antarktika Bilim Seferi’nde yürütülen 15 araştırma projesi şunları kapsıyor:
Buzul ve atmosfer gözlemleri: Yıldız Teknik Üniversitesi’nden M. Fahri Karabulut, GNSS ve İHA ölçümleriyle Antarktika buzullarındaki ve atmosferdeki değişimleri izliyor.
Jeodinamik hareketlilik: Harita Genel Müdürlüğü’nden Muharrem İspekter, Dismal ve Horseshoe adalarındaki yıllık jeodinamik hareketleri araştırıyor.
Hidrografik ve oşinografik çalışmalar: Türk Deniz Kuvvetleri’nden Raşit Eren, Horseshoe Adası çevresinde deniz tabanını üç boyutlu haritalayarak suyun fiziksel özelliklerini ölçüyor.
Tıbbi risk yönetimi: Yusuf Eminnevabi, ekstrem çevre koşullarında koruyucu hekimlik ve acil müdahale organizasyonlarını inceliyor.
Mineralizasyon ve magmatik evrim: Doç. Dr. Stoyan Georgiev, hidrotermal akışkanlar ve bakır mineralizasyonlarının kaynağını araştırıyor.
Yakın uzay gözlemleri ve kozmik müon ölçümleri: Prof. Dr. Sertaç Öztürk ve Diğdem Yıldız, kozmik radyasyon ve elektromanyetik sinyallerin izlenmesine odaklanıyor.
Sucul ekosistemler ve göl araştırmaları: Doç. Dr. Atilla Karataş, Dr. Hicret Aslı Yalçın ve Ayşegül Feray Gökdere göl sedimanları ve ekosistem değişimlerini inceliyor.
Kalıcı organik kirleticiler (KOK) ve fitoplankton: Meltem Çelen ve Beyza Doruk, Horseshoe Adası’ndaki çevresel kirleticiler ve fitoplankton türlerini analiz ediyor.
Yeni biyogübre ve antiviral ilaç adayları: Dr. Çağlar Sagun ve Gözde Yeşiltaş İmamoğlu, Antarktika toprak ve makroalg kaynaklı yeni biyoteknolojik çözümleri araştırıyor.
AA ile küresel erişim
AA Foto Muhabiri Şebnem Coşkun, sefer boyunca çektiği fotoğraf ve videolarla, Antarktika’daki bilimsel çalışmaların, küresel iklim değişikliği etkilerinin ve canlı yaşamının tüm dünyaya duyurulmasını sağlıyor.
Antarktika’daki çalışmalar, yalnızca bilimsel veri üretmekle kalmayıp, insanlığın karşı karşıya olduğu küresel sorunlara yönelik somut çözüm önerileri geliştirmek için de önemli bir kaynak oluşturuyor.
