Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, kadın çiftçilerin desteklenmesinin küresel gıda güvenliği ve iklim değişikliğine uyum açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtti. Yumaklı, iklim finansmanının kadın üreticileri güçlendirecek şekilde düzenlenmesi çağrısı yaptı.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 2026'nın "Uluslararası Kadın Çiftçiler Yılı" ilan edildiğini hatırlatan Yumaklı, tarım sektörünün hem gıda güvenliğini sağlamak hem de iklim kriziyle mücadele etmek gibi iki önemli sorumluluğu bulunduğunu ifade etti.
Kadın çiftçiler gıda güvenliğinin merkezinde
Kadın üreticilerin küresel tarımsal iş gücü ve gıda üretiminin önemli bir bölümünü oluşturduğunu belirten Yumaklı, bu kesimin kuraklık, aşırı hava olayları ve su stresi gibi iklim kaynaklı risklere karşı daha kırılgan durumda olduğunu kaydetti.
İklim olaylarının kadın çiftçilerin toprağa, finansmana, erken uyarı sistemlerine, tarımsal yayım hizmetlerine ve dijital teknolojilere erişimindeki kısıtları daha görünür hale getirdiğine dikkati çeken Yumaklı, kadın ve erkek çiftçiler arasındaki verimlilik ve istihdam açığının kapatılmasının küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'yı yaklaşık yüzde 1 artırabileceğini, 45 milyon insanın gıda güvencesine kavuşmasına katkı sağlayabileceğini bildirdi.
Yumaklı, "Kadın çiftçilerin güçlendirilmesi, bir tercih değil, küresel gıda güvenliği ve iklim uyumu için zorunlu bir stratejidir." ifadelerini kullandı.
Kadın çiftçilere ulaşan iklim finansmanı sınırlı
Küçük ölçekli kadın çiftçilere ulaşan iklim finansmanının oldukça sınırlı kaldığını ve yeterince izlenemediğini belirten Yumaklı, cinsiyete göre ayrıştırılmış veri eksikliğinin politikaların etkinliğini ve kaynakların doğru alanlara yönlendirilmesini olumsuz etkilediğini ifade etti.
Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ile bu alanda veriye dayalı çalışmalar yürüttüğünü aktaran Yumaklı, program kapsamında tanıtılacak "Finanse Edilmeyen Yarı" başlıklı teknik raporun, iklim finansmanının kadın çiftçilere ulaşmasına ilişkin küresel ölçekte önemli bir referans oluşturacağını söyledi.
"Kadın üreticilerin kurumsal rolünü güçlendirelim"
Türkiye'nin kadın kooperatiflerini destekleme, tarımsal risk sigortası mekanizmalarını geliştirme, dijital tarım araçlarının kullanımını yaygınlaştırma ve kadın odaklı finansman araçları oluşturma çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Yumaklı, küresel ölçekte de yenilikçi finansman modellerinin devreye alınması gerektiğini vurguladı.
Yumaklı, tüm paydaşlara şu çağrıda bulundu:
"İklim finansmanı mekanizmalarını kadını güçlendirmeye duyarlı hale getirelim. Veriye dayalı izleme sistemlerini kurarak, hesap verilebilirliği artıralım ve kadın çiftçilerin iklime dirençli tarımsal gıda sistemlerindeki kurumsal rolünü tahkim edelim."
IFAD Başkanı Lario'dan yüzde 3 açıklaması
IFAD Başkanı Alvaro Lario da tarım-gıda sistemlerine yönelik uluslararası kamu iklim finansmanının yalnızca yüzde 3'ünün kadınların güçlendirilmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğini temel hedef olarak belirlediğini bildirdi.
Kırsal kesimdeki kadınların gıda üretiminde önemli rol üstlendiğini ancak toprağa, finansmana, ekipmana ve hizmetlere erişimde engellerle karşılaştığını belirten Lario, 70 ülkedeki mikrofinans kuruluşlarını kapsayan bir araştırmada, kadın müşterilerin payının yüksek olduğu birçok kuruluşta gecikmiş ve zarar yazılan kredilerin daha düşük olduğunun görüldüğünü aktardı.
Türkiye'deki havza yatırımlarından örnekler veren Lario, kadın kooperatiflerinin proje finansmanını kendi kaynaklarıyla birleştirerek makine ve ekipman yatırımları yaptığını, bu çalışmaların kadınların ekonomik bağımsızlığına ve hane gelirlerine katkı sağladığını kaydetti.
