Cevdet Yılmaz açıkladı: Uluslararası öğrencilere kadro yolu

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türk yükseköğretiminin küresel cazibesini artırmak amacıyla 2027'de başarılı uluslararası öğrencilerin araştırma görevlisi kadrolarına alınmasının öngörüldüğünü açıkladı. Yılmaz, Araştırma Üniversiteleri Destek Programı kapsamında 548 projenin yaklaşık 1,9 milyar liralık bütçeyle destekleneceğini de bildirdi.

Cevdet Yılmaz duyurdu: Başarılı uluslararası öğrenciler 2027’de araştırma görevlisi olabilecek

YAYINLAMA: 17 Eylül 2026 - 14:57

KAYNAK: AA

Facebook'ta Paylaş X'de Paylaş Whatsapp'tan Gönder

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Orta Doğu Teknik Üniversitesinin (ODTÜ) ev sahipliğinde düzenlenen "Araştırma Üniversiteleri Destek Programı (ADEP)" toplantısında yükseköğretim ve araştırma politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yılmaz, 2027'de başarılı uluslararası öğrencilerin araştırma görevlisi kadrolarına alınarak üniversitelerin küresel yeteneklerin buluştuğu cazibe merkezleri haline getirilmesinin öngörüldüğünü söyledi.

Üniversiteler kalkınmanın önemli bir parçası

Yılmaz, üniversiteleri yalnızca eğitim ve araştırma kurumu olarak değil, kalkınmanın önemli bir parçası ve aktörü olarak değerlendirdiklerini belirtti.

Üniversitelerin araştırma gücünün, bir ülkenin kalkınma vizyonunun en temel yapı taşlarından biri olduğunu vurgulayan Yılmaz, Türkiye ekonomisini daha rekabetçi ve yüksek katma değer üreten bir yapıya kavuşturmanın, bilimsel bilgi birikimi ile sanayi ve üretim sahası arasındaki sistematik bağın güçlendirilmesine bağlı olduğuna işaret etti.

Yılmaz, şöyle konuştu:

"Bu nedenle üniversitelerimizin araştırma birikimini ve kapasitesini ülkemizin ihtiyaç duyduğu alanlara yöneltmelerini ve elde ettikleri sonuçları ekonomik ve toplumsal faydaya dönüştürmelerini stratejik bir öncelik olarak görüyoruz."

Yükseköğretimdeki kazanımları araştırma kalitesi ve yetkinliklerle daha ileri taşımaya çalıştıklarını dile getiren Yılmaz, bu çalışmaların insan odaklı kalkınma politikalarıyla sürdürüldüğünü belirtti.

23 üniversite araştırma üniversitesi statüsünde

Yılmaz, 20'si devlet, 3'ü vakıf olmak üzere 23 üniversitenin araştırma üniversitesi statüsünde bulunduğunu hatırlattı.

Araştırma performansını istikrarlı biçimde geliştiren 10 üniversitenin ise "Aday İzleme Programı" kapsamında takip edildiğini belirten Yılmaz, ADEP'in bu yapı içerisinde araştırma üniversitelerine yönelik performans esaslı destek programı oluşturduğunu ifade etti.

Program kapsamında 20 devlet araştırma üniversitesine tahsis edilecek ödeneklerin yıllık performans sonuçlarına göre belirlendiğini aktaran Yılmaz, kaynakların ülkenin kalkınma öncelikleri ile üniversitelerin bilimsel yetkinlikleri doğrultusunda kullanılmasının hedeflendiğini söyledi.

Yılmaz, ADEP'in iyi uygulama örneği olarak diğer kamu harcama programlarında da model olarak kullanılması düşünülebilecek bir program olduğunu kaydetti.

548 projeye yaklaşık 1,9 milyar liralık bütçe

ADEP için ayrılan kaynakların 2022'den bu yana istikrarlı biçimde artırıldığını anımsatan Yılmaz, şu bilgileri verdi:

"2022'de 188 projeye 115 milyon lira destek verirken, 2026'da merkezi bütçeden tahsis edilen 1,4 milyar lirayla 548 projeyi destek kapsamına aldık. 4 yılda proje sayısının yaklaşık 3 katına, destek tutarının da 12 katına ulaştığını görüyoruz. Komisyon değerlendirmeleri neticesinde, yaklaşık 1,9 milyar lira bütçeli 548 proje destek alacak. Bu bütçenin 1,4 milyar lirası merkezi bütçeden, geriye kalan 491 milyon lirası üniversitelerin kendi kaynaklarından sağlanıyor. Önümüzdeki dönemde de başarımızı, bütçedeki artış kadar, bu kaynağın ürettiği bilimsel sonuçlar ve ülkemize kazandırdığı iktisadi ve toplumsal etkiler bakımından değerlendireceğiz."

Genç araştırmacıların rolü güçlenecek

Jeopolitik gerilimlerin arttığı ve küresel düzeyde önemli kırılmaların yaşandığı bir dönemden geçildiğini belirten Yılmaz, kritik dönemlerde istikrarını koruyan ve doğru önceliklerle hareket eden ülkelerin dünyadaki sıralamada yükseldiğini, bunu yapamayan ülkelerin ise büyük maliyetlerle karşı karşıya kaldığını söyledi.

Kaynakların daha stratejik kullanılmasının bir tercih değil, zorunluluk olduğunu ifade eden Yılmaz, projelerden beklentilerinin "nitelikli yayınlar, yeni araştırmalar, yetişmiş insan kaynağı ve sahada doğrudan uygulanabilir sonuçlar" olduğunu belirtti.

ADEP'in yeni döneminin stratejik odak, etki, karşılaştırılabilirlik ve hesap verebilirlik temelinde şekillendirildiğini aktaran Yılmaz, özel sektörün kaynak ve potansiyel olarak projelere katkı sunması halinde ticarileşmenin kolaylaşacağını ve ülke ekonomisine katkının hızlanacağını ifade etti.

ADEP'i yalnızca kaynak sağlayan değil, araştırmanın bilimsel ve ekonomik etkisini her aşamada izleyen güçlü bir yapı olarak geliştirdiklerini dile getiren Yılmaz, yeni dönemin süreçlerin dijitalleşmesi ve projelerin bağımsız uzmanlarca ortak ölçütlerde değerlendirilmesi üzerine kurulduğunu söyledi.

Yılmaz, şöyle konuştu:

"Yeni yapıda projelerin ölçeğine göre destek şartları ve beklenen çıktılar farklılaşacak. Sanayiyle ve uluslararası araştırma kurumlarıyla kurulan ortaklıklar değerlendirmede daha fazla karşılık bulacak. Genç araştırmacıların proje ekiplerinde üstleneceği rol güçlenecektir. Böylece üniversiteler yeni fikirleri büyüten, yeni araştırmacılar yetiştiren ve ülkemizin ihtiyaçlarına somut çözümler üreten çalışmalara daha fazla yönelecekler."

Öğrencilere araştırma çalışmalarında görev imkanı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İŞKUR ve YÖK ile öğrencilerin kampüs içinde daha nitelikli işlerde çalıştırılması ve İşgücü Uyum Programı'nın araştırma çalışmalarını destekleyecek şekilde geliştirilmesi konusunda görüştüklerini aktaran Yılmaz, öğrencilerin araştırma yapan laboratuvarlarda destek sağlayıcı çalışmalar yapabileceğini belirtti.

Yılmaz, bu öğrencilerin İŞKUR'dan belli bir miktar maaş alabileceğini ve bu vesileyle araştırma dünyasına da girmiş olacağını söyledi.

AR-GE harcamaları 19 milyar dolara yükseldi

AR-GE harcamalarının milli gelir içindeki payının 2002'de yüzde 0,5 iken 2024'te yüzde 1,5'e yakın hale geldiğini hatırlatan Yılmaz, Türkiye ekonomisinin 2002'de 238 milyar dolar, 2024'te ise 1,3 trilyon doları aştığını belirtti.

Yılmaz, "Bu senede inşallah 1,8 trilyonu aşacağız." ifadelerini kullandı.

AR-GE harcamasının yaklaşık 19 milyar dolara yükseldiğini aktaran Yılmaz, AR-GE personelinin 29 binden 310 bine çıktığını, yıllık patent başvurusunun ise 414'ten 8 bin 600'ün üzerine yükseldiğini söyledi.

Türkiye'nin bilimsel yayın sayısı bakımından 2002'de dünyada 29'uncu sırada olduğunu, geçen yıl ise 15'inci sıraya yükseldiğini anımsatan Yılmaz, şöyle konuştu:

"Türkiye'ye her alanda ilk 10'da olmak yakışır. QS Dünya Üniversite Sıralaması 2027'de Türkiye'den 6 üniversitenin ilk 500'e girmesi de araştırma kapasitemizdeki ilerlemenin uluslararası alandaki tescilidir. İnşallah daha fazla üniversitemizi önümüzdeki yıllarda ilk 300'de sonra da ilk 100'de görürüz."

2027'de uluslararası öğrencilere araştırma görevlisi yolu

PISA 2025 sonuçlarına da değinen Yılmaz, Türkiye'nin uzun vadeli eğitim yatırımlarının sonuçlarının görülmeye başlandığını ifade etti.

Yılmaz, üniversitelerde de benzer sonuçların daha iyisinin görülmesini beklediklerini söyledi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Türk yükseköğretiminin küresel cazibesini artırmaya yönelik yeni uygulamaya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Türk yükseköğretiminin küresel cazibesini arttırma yönünde bu yıl önemli bir karar alınmış durumda. 2027'de başarılı uluslararası öğrencileri araştırma görevlisi kadrolarına alarak üniversitelerimizi küresel yeteneklerin buluştuğu birer cazibe merkezi haline getirmeyi öngörüyoruz. Bu çok değerli bir şey. Bir anlamda ülkemize yönelik beyin göçünü destekleyici bir yaklaşım. Bundan dolayı YÖK Başkanlığımızı tebrik ediyorum. Üniversitelerimiz için de hayırlı olmasını diliyorum."

Uluslararası öğrencilerden başarılı olanların Türkiye'de kalmasını ve ülke ekonomisi ile kalkınmasına katkı sunmasını sağlayıcı bir yaklaşımın geliştirilmesi gerektiğini belirten Yılmaz, bu konuda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve YÖK'ün çalışma başlattığını söyledi.

Yetişmiş ve nitelikli insan gücünün önemine işaret eden Yılmaz, "Bu konuda ülkemizi, üniversitelerimizi, cazibe merkezi haline getirecek, beyin göçünü destekleyici yeni programlara önümüzdeki dönemde destek olacağız." diye konuştu.

"Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı" çağrısı

Yılmaz, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıkladığı "Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı"na gençlerin başvurmasını önerdi.

"Çok kutuplu bir dünyada ülkemizi küresel bir güce dönüştürme vizyonumuzun taşıyıcı sütunlarından biri olarak üniversitelerimizi görüyoruz." diyen Yılmaz, Türkiye Yüzyılı'nı bilim ve teknolojide yeni atılımların yüzyılı haline getirmeye kararlı olduklarını belirtti.

Yılmaz, şöyle konuştu:

"Türkiye Cumhuriyeti, teknolojiyi tüketenlerin değil, üretenlerin, geliştirenlerin ülkesi olarak geleceğe yürüyecektir. Bu vizyonla, araştırma üniversitelerimizi ve nitelikli projelerini desteklemeye devam edecek, ADEP'i etkin kaynak kullanımı, performans odaklılık ve yüksek katma değer ilkeleriyle geleceğe taşıyacağız."

Yılmaz, ADEP'in gelişimine katkı sağlayan YÖK'e, Strateji ve Bütçe Başkanlığına ve ev sahipliğinden dolayı ODTÜ'ye teşekkür ederek tüm araştırma üniversitelerini kutladı.