Türkiye’de Sıfır Atık Hareketi kapsamında çevre kirliliğinin azaltılması ve geri dönüşümün yaygınlaştırılması hedefiyle yeni bir uygulama devreye alınıyor. Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen ulusal depozito iade sistemi, “kullan-at” anlayışını geride bırakıp “kullan, geri kazandır” modelini hayata geçiriyor. Temmuz ayı itibarıyla 81 il ve 973 ilçede eş zamanlı olarak uygulanacak sistem, ülke genelinde tam kapasiteyle başlayacak. Daha önce pilot bölgelerde 25 kuruş olarak uygulanan iade bedeli ise vatandaş katılımını artırmak amacıyla yeniden düzenlendi.
Hangi şişe ve ambalajlar depozito iade sistemine dahil?
Yeni dönemde her atık ambalaj sistem tarafından kabul edilmeyecek. Vatandaşların ambalaj başına 1 TL teşvik ödemesi alabilmesi için getirecekleri ürünlerin şu şartları taşıması gerekiyor:
- Ambalajın üzerinde mutlaka resmi "DOA" logosunun (barkodunun) yer alması,
- Ürünün plastik (PET), cam şişe veya alüminyum içecek kutusu olması,
- İçecek ambalajının hacminin en az 0,10 litre ile en fazla 3 litre arasında bulunması,
- Getirilen ambalajların boş, temiz ve fiziksel olarak zarar görmemiş (ezilmemiş) durumda olması şarttır.
- Süt ürünleri ambalajları, karton içecek kutuları (tetrapak) ile 3 litreden büyük olan PET ve cam şişeler bu sistemin kapsamı dışında kalıyor.
Depozito iade sistemi başlıyor! Şişeyi getiren QR kodla anında ödeme alacak
Vatandaşlar, akıllı telefonlarına indirecekleri resmi mobil uygulama üzerinden Depozito İade Makinelerini (DİM) şu adımları takip ederek kolayca kullanabilecek:
- Akıllı cihaza "DOA" mobil uygulamasını indirin ve üyelik profilinizi açın.
- Uygulama ana ekranında yer alan "Depozito İade İşlemi" seçeneğine tıklayın.
- Telefon ekranında oluşan kişisel karekodu (QR kod), iade makinesindeki okuyucuya taratın.
- Kabul şartlarına uyan boş ambalajlarınızı makinenin besleme haznesine sırayla bırakın.
- Yükleme işlemi bittiğinde, hak ettiğiniz toplam tutar saniyeler içinde dijital cüzdanınıza yansıtılacaktır.
Depozitodan kazanılan paralar nasıl çekilir, nerelerde harcanır?
Ambalajların teslim edilmesiyle birlikte dijital cüzdanda biriken paralar vatandaşlar tarafından üç farklı yöntemle değerlendirilebilecek:
- Biriken bakiye, uygulama üzerinden doğrudan kişisel banka hesaplarına (IBAN) transfer edilebilecek,
- Anlaşmalı bankaların ATM'lerinden kartsız işlemler vasıtasıyla nakit para olarak çekilebilecek,
- Sisteme dahil olan anlaşmalı zincir marketler, süpermarketler ve bakkallardan yapılacak günlük alışverişlerde doğrudan harcanabilecek.
En yakın depozito iade noktası nerede, nasıl bulunur?
Vatandaşların boş şişeleri teslim edebileceği alanlar sadece sokaklardaki makinelerle sınırlı kalmayacak. Depozitolu içecek satışı yapan süpermarketler, bakkallar, büfeler, alışveriş merkezleri, akaryakıt istasyonları, üniversiteler ve hastaneler de birer iade noktası olarak hizmet verecek. Kendisine en yakın teslim merkezini öğrenmek isteyenler, DOA mobil uygulamasındaki "İade Noktası Bul" harita özelliğini kullanabilecek veya resmi internet sitesi üzerinden il ve ilçe seçerek sorgulama yapabilecek.
