Tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarında birikimi bulunan yatırımcıların beklediği Fon Kanunu yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle birlikte belirli şartları taşıyan yatırımcılara 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılmasının önü açıldı. Tasfiye işlemlerinin Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) gözetiminde yürütülmesini öngören kanun, ödemelerin kapsamı ve hesaplanma yöntemine ilişkin hükümler de içeriyor. Peki, Fon Kanunu'nun maddeleri neler, kimler ödeme alabilecek ve ödemeler ne zaman hesaplara yatırılacak?
Fon Kanunu yürürlüğe girdi: Düzenleme neleri kapsıyor?
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen ve Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme, tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarıyla ilgili sürecin nasıl yürütüleceğini belirliyor.
Verilen bilgilere göre kanun, SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiye sürecine alınan fonları kapsıyor. Düzenlemede fon varlıklarının belirlenmesi, nakde çevrilmesi, yatırımcıların haklarının hesaplanması ve elde edilen tutarların dağıtılması gibi konular öne çıkıyor.
Fonların tasfiye süreci nasıl işleyecek?
Kanuna göre tasfiye işlemleri, SPK'nın gözetim ve denetimi altında görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul, sürecin aşamalarını ve uygulanacak yöntemleri belirleyebilecek.
Bu kapsamda SPK'nın yetkileri arasında şu başlıklar bulunuyor:
Fon varlıklarının tespit edilmesi ve nakde çevrilmesi
Varlıkların değerlemesinde kullanılacak esasların belirlenmesi
Fon pay sahiplerinin ve haklarının tespit edilmesi
Ara ödeme ve nihai ödeme süreçlerinin düzenlenmesi
Yatırımcılara yapılacak dağıtımın sırasının belirlenmesi
Tasfiye işlemlerini yürüten kuruluşların, fon varlıklarını korumak ve yatırımcıların menfaatlerini gözetmek için gerekli özeni göstermesi gerekiyor.
Fon varlıkları hangi yöntemlerle satılabilecek?
Tasfiye sürecinde fon bünyesindeki varlıkların satış yöntemi de önem taşıyor. Borsa fiyatının varlığın gerçek değerini yansıtmadığı veya mevcut yöntemle satış yapılmasının tasfiyeyi geciktireceği değerlendirilirse SPK farklı yöntemlerin uygulanmasına karar verebilecek.
Geri alım, hâkim ortağa satış hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemler bu kapsamda değerlendirilebilecek. Ayrıca Kurul, gerekli gördüğü durumlarda fon varlıklarının borsa dışında satılmasına da onay verebilecek.
Borsa dışında satış yoluyla varlık edinen yatırımcılar için belirli bir süre satış kısıtlaması getirilmesi de mümkün olabilecek. Uygulanacak yöntemler ve koşullar, SPK'nın kararlarına bağlı olacak.
Tasfiye gelirleri nasıl değerlendirilecek?
Tasfiye kapsamında tahsil edilen tutarlardan, fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşülecek. Kalan tutar tasfiye malvarlığına dahil edilerek ilgili süreç kapsamında değerlendirilecek.
Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen yeni tutarlar ise mükerrer ödemeye neden olmayacak biçimde geri kazanım hesabına aktarılacak. Böylece sonradan elde edilen gelirlerin de ilgili hesaplama ve dağıtım kuralları çerçevesinde ele alınması amaçlanıyor.
Fon Kanunu kapsamında kimlere ödeme yapılacak?
Düzenleme, tasfiyesine karar verilen fonlarda pay sahibi olan yatırımcıları kapsıyor. Ayrıca 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilmesine rağmen fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle sonuçlanmayan talimatlar yüzünden payları bloke edilen yatırımcılar da belirtilen koşullar kapsamında değerlendirilebilecek.
Bu yatırımcıların ödeme sürecindeki durumu, fon pay sahipliği ve ilgili kayıtlar doğrultusunda belirlenecek. Her yatırımcı için ödeme yapılacağı veya aynı tutarda ödeme alınacağı anlamına gelmeyen düzenlemede, uygulanacak usul ve esaslar SPK tarafından netleştirilecek.
Kimler ödeme alamayacak?
Kanun, belirli sermaye piyasası ihlallerine karıştığı tespit edilen kişi ve kurumlara yönelik bir sınırlama da içeriyor.
Tasfiyesine karar verilen fonlarla bağlantılı olarak piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı fiillerini işlediği SPK tarafından belirlenen kişi ve kurumlara, fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.
Bu nedenle ödeme hakkının belirlenmesinde yalnızca fonla bağlantılı olmak değil, kanunda belirtilen koşulların ve varsa ödeme engellerinin de değerlendirilmesi önem taşıyor.
1 milyon TL'ye kadar ara ödeme nasıl yapılacak?
Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri, belirli fonlardaki yatırımcılara yapılabilecek ara ödemeler. Kanuna göre SPK tarafından belirlenecek fonlarda, yatırımcının net yatırım tutarı dikkate alınarak 1 milyon TL'ye kadar ödeme yapılabilecek.
Net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılar için bu tutar kadar; 1 milyon TL veya üzerinde olanlar içinse en fazla 1 milyon TL ara ödeme öngörülüyor. Ancak ödeme, kanunda belirtilen hesaplama ve sınırlamalara tabi olacak.
Ara ödeme, yatırımcının tasfiye sonunda hak edeceği tutardan mahsup edilecek. Ayrıca net yatırım tutarının endeksleme uygulanmadan hesaplanan kısmını aşamayacak. Para piyasası fonları hariç olmak üzere, ara ödeme tutarı yatırımcının hesabındaki fon katılma paylarının bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan toplam değerinden de fazla olamayacak.
Dolayısıyla 1 milyon TL, bütün yatırımcılara koşulsuz ödenecek sabit bir tutar değil; ilgili şartlar çerçevesinde uygulanabilecek azami ara ödeme sınırıdır.
Net yatırım tutarı nasıl hesaplanacak?
Fon varlıklarından elde edilen gelirlerin yatırımcılara ödenmesi gereken toplam tutarı karşılamaması durumunda net yatırım tutarı, ödeme hesabında önem kazanacak.
Kanunda belirtilen yönteme göre yatırımcının fona yaptığı nakit girişleri ve fondan aldığı nakit çıkışları, tasfiye tarihine kadar TÜİK tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişimlerin ortalaması dikkate alınarak güncellenecek.
Hesaplama işlemi Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından gerçekleştirilecek. Yatırımcıların alacağı tutar, ilgili kayıtlar ve kanunda yer alan hesaplama esasları doğrultusunda belirlenecek.
Fon Kanunu ödemeleri ne zaman yapılacak?
Yatırımcıların en çok merak ettiği konulardan biri de ödemelerin başlayacağı tarih. Ancak aktarılan kanun hükümlerinde ara ödemeler için kesin bir takvim belirtilmiyor.
Hangi fonlara ödeme yapılacağı, ödeme sürecinin ne zaman başlayacağı ve işlemlerin hangi usullerle yürütüleceği konusunda SPK'nın açıklayacağı kararlar belirleyici olacak.
Bu nedenle yatırımcıların ödeme tarihi veya hesaplarına aktarılacak tutar konusunda kesinleşmemiş bilgilere itibar etmemesi, SPK ve MKK tarafından yapılacak resmî duyuruları takip etmesi gerekiyor.
