Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) ile Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan “Avukatların Mesleki Faaliyetlerinde Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin Uygulama Rehberi” kurumda düzenlenen programla tanıtıldı. KVKK Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, rehberin avukatların mesleki faaliyetleri sırasında gerçekleştirdiği kişisel veri işleme faaliyetlerinin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında nasıl değerlendirilmesi gerektiğini açıklığa kavuşturmayı amaçladığını söyledi.
“Kişisel veri işlemeyin demiyor”
Faruk Bilir, rehberin avukatların mesleki faaliyetleri sırasında kişisel veri işlemesini yasaklayan bir yaklaşım ortaya koymadığını belirtti.
Bilir, şu ifadeleri kullandı:
“Rehber, avukatlara, 'kişisel veri işlemeyin' demiyor, mesleki faaliyetin gerektirdiği veriyi, doğru hukuki sebebe dayanarak, gerekli olduğu ölçüde ve güvenli biçimde işleyin yaklaşımını ortaya koyuyor.”
Bilir, avukatın müvekkilinin hakkını etkili biçimde koruyabilmesi için kişisel veri işlemesinin çoğu zaman zorunlu olduğunu belirterek, bu zorunluluğun kişisel verilerin sınırsız biçimde elde edilmesine, kullanılmasına veya açıklanmasına imkan vermediğini vurguladı.
Kullanılan verinin hukuki sürece gerçekten gerekli olup olmadığı, hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiği, amaçla bağlantılı ve ölçülü olup olmadığı ile verinin güvenliğinin sağlanıp sağlanmadığının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Aynı büroda çalışan avukatlar ayrı veri sorumlusu olabilir
Bilir, aynı büroda çalışan avukatların farklı müvekkillere hizmet verebileceğine ve kendi dosyaları bakımından kişisel veri işleme amaç ve vasıtalarını bağımsız şekilde belirleyebileceğine dikkati çekti.
Bilir, bu durumda her avukatın kendi faaliyetleri bakımından ayrı veri sorumlusu olabileceğini ifade etti.
Avukatlık ortaklığında ise durumun farklı olduğunu belirten Bilir, ortaklığın ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğunu söyledi.
Bilir, şu değerlendirmede bulundu:
“Ortaklığın ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğu için, kişisel veri işleme faaliyetlerinin ortaklık adına ve ortaklık organizasyonu içinde yürütüldüğü durumlarda veri sorumlusu ortaklık olabilir. Bu nedenle yalnızca fiziksel birlikteliğe değil, faaliyetin kimin adına ve kimin belirlediği amaç ve vasıtalarla yürütüldüğüne bakılması gerekir.”
Rehberin hazırlanma amacı ne?
Faruk Bilir, rehberin temel amacının avukatların mesleki faaliyetleri sırasında gerçekleştirdikleri kişisel veri işleme faaliyetlerinin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından nasıl değerlendirilmesi gerektiğini açıklığa kavuşturmak olduğunu belirtti.
Avukatlık mesleğinin gerekleriyle kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı arasında dengeli bir uygulama çerçevesi oluşturmayı hedeflediklerini aktaran Bilir, avukatların, avukatlık ortaklıklarının, tevkil edilen avukatların, bağlı çalışan avukatların, stajyerlerin ve yardımcı personelin Kanun kapsamındaki konumlarının belirlenmesinin amaçlandığını söyledi.
Bilir, rehberle ayrıca hangi hukuki sebeplere dayanılarak kişisel veri işlenebileceğinin ortaya konulması, uygulamada karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi ve iyi uygulama örneklerinin geliştirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
“Veriyi hukuka uygun elde ettim” gerekçesi yeterli değil
Bilir, bir verinin başlangıçta hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmasının, söz konusu verinin daha sonra her kişiye veya kuruma serbestçe açıklanabileceği anlamına gelmediğini belirtti.
Bilir, şu ifadeyi kullandı:
“Açıklama faaliyeti bakımından da Kanun'un 5'inci veya 6'ncı maddesinde yer alan bir işleme şartının bulunması gerekir. 'Veriyi hukuka uygun elde ettim' şeklindeki gerekçe, sonraki bütün kullanım ve açıklamaları kendiliğinden hukuka uygun hale getirmez.”
Kişisel verinin doğrudan ilgili kişiden elde edilmemesinin de aydınlatma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını aktaran Bilir, bu konunun da rehber kapsamında ele alındığını bildirdi.
Avukatlar veri sorumlusu ve veri işleyen olabiliyor
Türkiye Barolar Birliği Başkanı Avukat Erinç Sağkan da programın açılışında yaptığı konuşmada, uzun süren çalışmaların ardından rehberin tamamlandığını söyledi.
Sağkan, avukatlık mesleğinin kişisel verilerle son derece yakından ilişkili olduğunu belirterek, mesleğin icrası sırasında hukuki temsil ilişkisi kapsamında müvekkillerin ve diğer üçüncü kişilerin kişisel verilerine erişildiğini ve bu verilerin işlendiğini kaydetti.
Bu nedenle avukatların kişisel verilerin korunması hukuku kapsamında veri sorumlusu ve veri işleyen sıfatlarını taşıyabildiğini belirten Sağkan, savunma hakkının doğası gereği özel nitelikli verilerle kişilerin en yakınlarına dahi söyleyemedikleri sırların avukatlarla paylaşılabildiğini ifade etti.
TBB’den yapay zeka kullanım rehberi
Sağkan, Türkiye Barolar Birliğinin kişisel verilerin korunması konusunu yapay zeka odaklı ele alarak geçen haftalarda avukatlar için yapay zeka kullanım rehberi yayımladığını hatırlattı.
Erinç Sağkan, yeni rehberde altı çizilen en önemli unsurun avukatların meslekleri dolayısıyla elde ettikleri kişisel verilerin korunması konusunda özen göstermeleri olduğunu belirtti.
Sağkan, Avukatlık Kanunu'nun 2. maddesinin eksiksiz şekilde uygulanması konusunda mücadele yürüttüklerini dile getirerek, söz konusu rehberin bu mücadeleye doğrudan katkı sağlayacağını söyledi.
