MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç, Kazakistan'da yeni Anayasa kapsamındaki ilk "Kurultay" seçimlerinin gerçekleştiğini vurgulayarak basın açıklaması yaptı. TÜRKPA Uluslararası Seçim Gözlem Misyonu Almatı Ekibi adına konuşan MHP'li Filiz Kılıç ‘’Kazakistan Cumhuriyeti’ne ve tüm Türk Dünyası’na barış, refah ve esenlikler diliyoruz'' dedi. Filiz Kılıç konuşmasında şunları kaydetti:
Kazakistan’da yeni anayasa sonrası ilk parlamento seçimi
Değerli Basın Mensupları, Hanımefendiler ve beyefendiler. Kazakistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının daveti üzerine, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) Uluslararası Seçim Gözlem Misyonu, 23 Ağustos 2026 tarihinde Kazakistan Cumhuriyeti’nde gerçekleştirilen parlamento seçimlerine ilişkin kısa süreli gözlem faaliyetinde bulunmuştur. Misyonun Almatı ekibi; Azerbaycan, Kırgızistan ve Türkiye’den parlamento üyeleri, TÜRKPA Uluslararası Sekretaryası personeli ve Türkiye’den parlamento personelinden oluşmuştur.
23 Ağustos 2026 tarihinde yapılan yeni tek kamaralı parlamento “Kurultay” seçimleri, 15 Mart 2026 tarihindeki ülke genelinde yapılan referandumda kabul edilmesinin ardından 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Kazakistan Cumhuriyeti’nin yeni Anayasası kapsamında gerçekleştirilen ilk parlamento seçimleridir. Bu seçimler tamamen yeni bir anayasal kurumun oluşumunu teşkil ederken, Senato ve Meclisten oluşan önceki iki kamaralı parlamento, yerini tek kamaralı Kurultay’a bırakan yeni Anayasa uyarınca 1 Temmuz 2026 itibarıyla sona ermiştir.
Misyonun Almatı ekibi, gözlem faaliyetlerini Almatı şehrinde yürütmüştür. Seçim gününden önce Almatı’daki ekip üyeleri, Kazakistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Almatı Temsilciliği Başkanı Sayın Janibek Abdraşov ve Almatı Şehri Bölgesel Seçim Komisyonu (BSK) Başkanı Sayın Aygul Kalıkova ile toplantılar gerçekleştirmiştir. Almatı ekibi, parlamento seçimlerine katılan siyasi partilerin temsilcileriyle de bir araya gelmiştir.Kurultay 145 üyeden oluşacak
Toplantılar sırasında Almatı ekibi, yeni Anayasanın yürürlüğe girmesinin ardından seçim sürecinin temel özellikleri, yenilikleri ve seçim hazırlıkları hakkında bilgilendirilmiştir. Siyasi parti temsilcileri, ekip üyelerine seçim beyannameleri ve seçim öncesi ortama ilişkin görüşlerini paylaşmıştır.
Almatı ekibi; seçim mevzuatını, seçim çerçevesindeki son değişiklikleri ve yasal çerçeve, seçim yönetimi, seçmen ve aday kaydı, kampanya ve seçim gözlemi dâhil olmak üzere seçim sürecinin temel unsurlarını incelemiştir.
2026 yılının Haziran ayında seçim mevzuatında yapılan değişiklikler, 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu değişiklikler arasında, çoğunluk sistemini ortadan kaldırarak parlamento seçimleri için nispi temsil sisteminin getirilmesi, seçim kurulları üyeleri için yeni bir adaylık kriterinin belirlenmesi, seçim kampanyası kurallarında yapılan bazı değişiklikler ve seçim fonu üst sınırının artırılması yer almaktadır.
Kurultay, ülke çapında tek bir seçim bölgesi kapsamında parti listeleri esasına dayalı nispi temsil seçim sistemi yoluyla beş yıllık bir görev süresi için seçilen 145 üyeden oluşmaktadır.
Parlamento seçimleri; Merkezi Seçim Komisyonu, Bölgesel Seçim Komisyonları (BSK'lar) ve 10.423 Sandık Seçim Komisyonu (SSK'lar) tarafından yönetilmiştir. Yurt dışı oy verme işlemi 61 ülkede kurulan 79 sandıkta gerçekleştirilmiştir.
Seçim komisyonu üyelerinin görev süresi beş yıldır. Son yasal değişiklikler, mahkeme kararıyla yolsuzluk suçu veya yolsuzluk kabahati işlemekten suçlu bulunanların seçim komisyonu üyesi olarak görev yapmasını yasaklayan yeni bir uygunluk kriteri getirmiştir.
MSK, alt düzeydeki komisyonlar için kademeli eğitimlerin yanı sıra siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar ve medya temsilcileri için eğitim programları düzenlemiştir. Engelli seçmenler için gerekli koşulların sağlanmasına yönelik alınan tedbirler arasında; oy verme yerlerinin rampalar, Brayil alfabesiyle hazırlanmış şablonlar, diğer ilgili altyapı, görsel ve işitsel yardımcı araçlarla donatılması ile MSK oturumlarının ve bilgilendirme videolarının işaret diline çevrilmesi yer almaktadır.25 yaş ve 10 yıl ikamet şartı
Mahkemece kısıtlı olduğuna karar verilenler ile mahkeme kararıyla özgürlüğünden yoksun bırakılan yerlerde bulunanlar hariç, en az 18 yaşında olan Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşları oy kullanma hakkına sahiptir. MSK’ya göre seçmen listelerinde oy kullanma hakkına sahip seçmenler yer almıştır.
Silinmemiş veya kaldırılmamış sabıka kaydı bulunanlar ile mahkemece yolsuzluk suçu veya yolsuzluk kabahati işlemekten suçlu bulunanlar hariç, en az 25 yaşında olan ve son 10 yıldır ülkede sürekli ikamet eden seçilme hakkına sahip vatandaşlar, Kurultay üyeliğine aday olabilmiştir.
Adaylar yalnızca kayıtlı siyasi partiler tarafından kendi üyeleri arasından parti listeleri yoluyla gösterilebilmiştir. Mevzuat, parti listelerinde kadınların, gençlerin ve engellilerin toplam oranının en az %30 olmasını gerektiren bir kota öngörmektedir. Bu düzenleme, sandalyelerin dağıtımı sırasında da uygulanmaktadır. Bir parti listesinde yer alan aday sayısı, belirlenen sandalye sayısını %30’dan fazla aşamamaktadır. Oyların en az %5’ini alan siyasi partiler sandalye dağıtımına katılabilmektedir. MSK, toplam 545 adayı içeren 7 siyasi partinin parti listesini kayda almıştır.seçimlere katılım yüzde 70 civarında
2026 yılındaki yasal değişiklikler, seçim gününde doldurulmuş oy pusulasının fotoğrafının ve videosunun çekilmesini ve yayılmasını yasaklamıştır. Değişiklikler ayrıca, seçim propagandası materyallerini sözleşmeye dayalı olarak yayımlama şartının, kendi internet kaynaklarını ve çevrimiçi platformlardaki hesaplarını kullanan siyasi partiler ve adaylar için geçerli olmadığını hükme bağlamıştır.
Mevzuat; siyasi partilerden, diğer kayıtlı sivil toplum kuruluşlarından, kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan Kazakistan Cumhuriyeti vatandaşlarının yanı sıra uluslararası gözlemcilerin de gözlem yapmasını öngörmektedir. Yalnızca tüzük faaliyetleri seçim gözlemini içeren sivil toplum kuruluşları ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlara izin verilmektedir. MSKverilerine göre parlamento seçimleri için 777 uluslararası gözlemci akredite edilmiştir.
Seçim gününde Almatı ekibi, Almatı’da çok sayıda sandığı ziyaret ederek sandıkların açılışından oyların sayımına kadar oy verme sürecini gözlemlemiştir. Sandıklar 07:00 - 20:00 saatleri arasında açık kalmıştır. Seçimler, gözlem yapılan sandıklarda genel olarak sakin ve düzenli bir atmosferde gerçekleştirilmiştir. MSK’nın ön bilgilerine göre seçimlere katılım oranı %... olmuştur.Misyonun Almatı ekibi, ülkenin tek kamaralı Kurultayını kuran yeni anayasal çerçeve kapsamında gerçekleştirilen ilk parlamento seçimleri olması bağlamında, 23 Ağustos 2026 Kurultay seçimlerinin Kazakistan’ın anayasal ve siyasi gelişimi açısından önemini vurgulamaktadır.
Almatı ekibi, seçim idare organlarının seçimlerin hazırlanması ve yürütülmesinde gösterdiği çabaları, seçim sürecinin katılımcılarının eğitilmesi ve sürece ilişkin kamuoyunun bilinçlendirilmesi faaliyetleri de dâhil olmak üzere takdirle karşılamaktadır.
Almatı ekibi, seçimlere katılan siyasi partilere yönelik kotayla ilgili düzenlemelerin, kadınların, gençlerin ve engellilerin seçim sürecine ve ülkenin siyasi hayatına geniş katılımını sağlamaya yönelik önemini kaydetmektedir.
Almatı ekibi, gözlemlediği sandıklarda oy verme işleminin düzenli bir şekilde yürütüldüğünü not etmektedir. Seçmenler oylarını özgürce ve müdahale olmaksızın kullanabilmiştir. Gözlemlenen sandıklarda gizli oy ve oy kullanma prosedürlerine uyulmuştur.
Almatı ekibi, engelli seçmenlerin seçim sürecine katılımını kolaylaştırmak amacıyla alınan tedbirleri olumlu değerlendirmekte ve bu tedbirleri kapsayıcı demokratik katılımın sağlanmasına ve tüm seçmenlerin oy kullanma hakkını etkin bir şekilde kullanmasına önemli bir katkı olarak görmektedir.
Almatı ekibi, Kazakistan Cumhuriyeti’nde seçimlerin uluslararası gözlemi için sağlanan hukuki ve lojistik koşulları takdirle karşılamaktadır. Ekip, faaliyetlerinde TÜRKPA Seçim Gözlemi Yönetmeliği ve ilgili uluslararası belgeler uyarınca tarafsızlık, nesnellik, bağımsızlık, şeffaflık ve seçim sürecine müdahale etmeme ilkelerine uymuştur.Misyonun Almatı ekibi, Almatı’da yürüttüğü gözlem faaliyetleri çerçevesinde, 23 Ağustos 2026 tarihinde yapılan Kurultay seçimlerinin gözlemlediği sandıklarda Kazakistan Cumhuriyeti’nin ulusal mevzuatına ve uluslararası seçim standartlarına uygun olarak gerçekleştirildiği kanaatine varmıştır.
Henüz resmi olmayan sonuçlara göre ülke genelinde seçimlere katılım oranı %70 civarındadır. Seçime katılan 7 partiden 5’i seçim barajı olan %5lik dilimi aşmış olup %71 ile Adilet Partisi büyük bir oy farkıyla seçimleri kazanmıştır.Kazakistan Cumhuriyeti halkına tebrik
Hanımefendiler ve beyefendiler, bu vesileyle, Kurultay seçimlerini gözlemleme davetleri için Kazakistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığına ve kolaylaştırıcı destekleri için Kazakistan Cumhuriyeti’nin ilgili makamlarına şükranlarımı sunmak isterim. Ayrıca Almatı ekibimizin çalışmalarına katkıda bulunan tüm üyelerimize ve TÜRKPA Uluslararası Sekretaryasına teşekkürlerimi sunuyorum. Kardeş Kazakistan Cumhuriyeti halkını parlamento seçimlerinin başarıyla gerçekleştirilmesi dolayısıyla tebrik ediyor; Kazakistan Cumhuriyeti’ne ve tüm Türk Dünyası’na barış, refah ve esenlikler diliyoruz. İlginiz için teşekkür ederim.
