Kentsel dönüşüm süreçlerinin hız kazanmasıyla birlikte mülk sahipleri ve imar sektörü profesyonellerinin en çok araştırdığı terimlerin başında "rezerv yapı alanı" geliyor. Özellikle İstanbul genelindeki dönüşüm projeleri ve Sarıyer rezerv alan iddiaları/ilanları sonrasında vatandaşlar yasal çerçeveyi mercek altına aldı.
Arama motorlarında "rezerv alan nedir", "rezerv alan yasası" ve "rezerv yapı alanı ne demek" sorgularını yürüten okurlarımız için, konunun hukuki dayanaklarını, başvuru şartlarını ve ilan süreçlerini tüm detaylarıyla derledik.
Rezerv Yapı Alanı Hakkında
Rezerv Alan Nedir ve Ne Amaçla Kullanılır?
Kentsel gelişim ve imar hukukunda rezerv alanlar; mevcut düzensiz yapı stokunun yenilenmesi, şehirlerin altyapı ihtiyaçlarına uygun planlı bölgelerin açılması ve sağlıklı yaşam çevrelerinin oluşturulması için ayrılır.
6306 sayılı Kanun çerçevesinde rezerv yapı alanlarında şu uygulamalar gerçekleştirilebilir:
Güvenli Konut ve İş Yerleri: Riskli alanlarda ya da bu alanlar dışındaki riskli yapılarda ikamet eden vatandaşların taşınacağı güvenli rezerv konutlar inşa edilir.
Gelir ve Hasılat Projeleri: Kentsel dönüşümün finansmanını desteklemek adına gelir ve hasılat getirecek her türlü ticari ya da konut uygulaması yürütülebilir.
Yeni Yerleşim Planlaması: Şehrin ihtiyaçlarına göre sıfırdan planlı yeni yerleşim alanları olarak değerlendirilebilir.
Rezerv Yapı Alanı Nasıl İlan Edilir? (Yasal Süreç)
Bir bölgenin resmi olarak rezerv yapı alanı ilan edilebilmesi belirli idari basamaklara bağlıdır. Referans olarak inceleyebileceğiniz "rezervalan-nedir-rezerv-yapi-46417312-5551_1_m.webp" isimli infografik dosyasında da açıkça görüldüğü üzere süreç şu şekilde işler:
Teklif Aşaması: İdare (belediyeler) veya TOKİ, ilgili alan için teklifini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na sunar.
Gerçek ve Tüzel Kişilerin Başvurusu: Gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri de kendi taşınmazları için Bakanlık veya İdareye rezerv alan teklifinde bulunabilir. Ancak bu talebin yapılabilmesi için, talebe konu taşınmazların maliklerinin tamamının muvafakati (onayı) şarttır.
Genel Müdürlük İncelemesi: Gelen tüm teklifler, Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından teknik olarak incelenir.
Bakan Onayı ve İlan: Genel Müdürlüğün uygun gördüğü dosyalar Bakan Olur'una sunulur; Bakan Olur'u ile onaylanan bölgeler resmen Rezerv Yapı Alanı olarak ilan edilir.
Rezerv Yapı Alanı Talebi İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?
Bakanlığa yapılacak rezerv yapı alanı başvurularında dosya içerisinde şu belgelerin eksiksiz bulunması zorunludur:
Alanın büyüklüğünü net şekilde içeren koordinatlı hâlihazır haritası.
Söz konusu alanın uydu görüntüsü veya ortofoto haritası.
Alan sınırları içerisinde yer alan kamuya ait tüm taşınmazların detaylı listesi.
Alanda yapılacak teknik incelemeler neticesinde, gözlemsel verilere dayandırılarak hazırlanacak gerekçe raporu.
Alanın coğrafi veya mülkiyet özelliğine göre Bakanlıkça istenecek diğer sair bilgi ve belgeler.
| Rezerv Yapı Alanı Künye Kartı | Yasal Detaylar (6306 Sayılı Kanun) |
|---|---|
| Ana Dayanak | 6306 Sayılı Kentsel Dönüşüm Kanunu |
| Yetkili Kurum | Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı |
| Teklif Yetkisi | TOKİ, İdare (Belediye) veya %100 Malik Onaylı Şahıslar |
| Temel Amaç | Riskli Yapı Maliklerini Taşıma, Güvenli Şehirleşme, Hasılat Üretimi |
| Başvuru Şartı | Koordinatlı Harita, Gerekçe Raporu ve Uydu Görüntüleri |
