Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), yayın denetiminde yapay zeka destekli yeni bir döneme hazırlanıyor. RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, Via+ adı verilen sistemin 800'den fazla kanalı aynı anda izleyebileceğini ve internet temelli mecraları takip ederek ihlalleri tespit edip raporlayabileceğini açıkladı.
RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, yaptığı açıklamada, Üst Kurulun yürüttüğü çalışmalar ve yeni denetim sistemi hakkında bilgi verdi. RTÜK'ün 7 gün 24 saat denetim yapan bir kurum olduğunu hatırlatan Daniş, dijital platformların ve sosyal medyanın gelişmesiyle denetim faaliyetlerinde teknolojik altyapının güçlendirilmesi için çalışmalar yürüttüklerini belirtti.
800'den fazla kanal aynı anda izlenecek
Yeni sistemin son aşamaya geldiğini belirten Daniş, yapay zeka destekli Via+ projesinin televizyon ve internet yayınlarının denetiminde önemli bir rol üstleneceğini ifade etti.
Daniş, yürütülen çalışmalara ilişkin şunları kaydetti:
"Üst Kurul olarak kendimizi gelişen teknolojiye uyarlamak için Via+ projesini hayata geçiriyoruz, son aşamasına geldik. Via+, yapay zeka destekli, izleme ve denetleme görevimizi yapabileceğimiz yeni kurduğumuz bir sistem. Bu sistem aynı anda 6 uydudan 800'den fazla kanalı izleyecek ve hemen hemen internet temelli bütün mecraları takip edebilecek. Sadece takip etmekle kalmayacak, 6112 sayılı Kanundaki ihlaller olduğunda da bunların tespitini yapabilecek, raporunu hazırlayabilecek ve ilgili uzmanımıza gönderecek. Uzmanımız da raporunu son hale getirecek. Kapasitesi gerçekten çok güçlü bir program. Via+ sistemi, günlük 19 bin 200 saat konuşmayı analiz ederek, 12 dilde tercüme edebilecek ve bununla ilgili ihlalleri tespit edebilecek, 300 milyondan fazla kareyi görüntüleyip denetleyebilecek ve bunu milimetrik hassasiyetle yapabilecek. Sadece ses anlamında değil, görüntü anlamındaki ihlalleri de en ince noktasına kadar tespitini yapabilecek ve raporlayabilecek bir sistem kuruldu."
yüzde 90 oranında tamamlandı
Yeni sistemin RTÜK mevzuatına göre akredite edildiğini belirten Daniş, İzleme Dairesinin sisteme entegrasyon çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.
Geleneksel medya üzerindeki denetimlerin yanı sıra internet tabanlı dijital platformların da denetim kapsamına alınacağını aktaran Daniş, bu alandaki mevzuat hazırlıklarının devam ettiğini söyledi. Sistemin yüzde 90 oranında kurulduğunu ve testlerin sürdüğünü kaydeden Daniş, uzmanların da yeni teknolojiye yönelik eğitim aldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Yayıncılık alanında internet temelli dijital platformların ve dijital medya sağlayıcılarının gelişerek hayatımıza girmesi, telefon ve tabletler aracılığıyla yaygınlaşması ve kullanım alışkanlığına dönüşmesiyle, bu alana ilişkin mevzuat hazırlıklarımız da devam ediyor. RTÜK'e yeni görevler tanımlanacak ve bu görevler tanımlandığında denetleme yaparken uzun yıllar hizmet edebilecek bir teknolojik altyapıya kavuşmuş olacağız. Sistem yüzde 90 oranında kuruldu ve testleri devam ediyor. Uzmanlarımız da eğitiliyor. Nasıl ki savunma anlamında bir çelik kubbemiz varsa, Via+ medya alanındaki çelik kubbemiz olacak."
Daniş, Via+ projesinin Cumhurbaşkanlığı 2027 Yatırım Programı'na dahil edildiğini belirterek, sistem sayesinde aileye, kadına ve çocuğa yönelik ihlallerin hızlı şekilde tespit edilerek raporlanabileceğini ifade etti.
Programlara "değer yerleştirme" uygulaması geliyor
RTÜK'ün gündemindeki bir diğer çalışmanın ise yayınlarda toplumsal farkındalığın artırılması olduğunu belirten Daniş, kadına, çocuğa ve aileye yönelik ihlallerle mücadelede yayıncılık sektörüne önemli sorumluluklar düştüğünü söyledi.
Bu konuların yalnızca kamu spotlarıyla değil, televizyon dizileri, haber programları ve eğlence yayınları aracılığıyla da işlenmesi için sektör temsilcileriyle işbirliği yaptıklarını aktaran Daniş, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ile gerçekleştirilen toplantıda gündeme gelen "değer yerleştirme" kavramına dikkat çekti.
Daniş, konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Kadına, çocuğa ve aileye yönelik ihlallerle mücadelede farkındalığın ve toplumsal duyarlılığın artırılması için sektörden beklentilerimiz var. Değer yerleştirme, haber kuşaklarında, prime time dizilerde, eğlence kuşaklarında olabilir."
Kamu spotlarının ötesine geçilmesi hedefleniyor
Devletin bu alandaki hedef ve hassasiyetlerinin yayıncılık sektörüne nasıl yansıtılabileceğini sektör temsilcileriyle görüştüklerini belirten Daniş, kamu spotlarının ilgili bakanlık ve kuruluşlardan gelen kararlar doğrultusunda yayıncılara iletildiğini anlattı.
Toplumsal farkındalığın yalnızca kamu spotlarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Daniş, kadına yönelik şiddetin önlenmesi konusunda bazı dizilerde başarılı örneklerin ortaya konulduğunu ifade etti. RTÜK Başkanı, bu tür içeriklerin yaygınlaştırılması için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
