Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi bugün itibarıyla Türkiye genelinde devreye alındı. Uygulamayla geri dönüşümün artırılması, çevrenin korunması ve ekonomiye katkı sağlanması hedefleniyor.
Bakan Kurum'dan DOA paylaşımı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda sistemi tanıtan infografiğe yer verdi.
Bakan Kurum, "Şişeni DOA'ya at, 1 lira kazan. Sıfır Atık'ta DOA dönemi başladı. Depozito Yönetim Sistemimizi bugün Türkiye genelinde devreye alıyoruz. DOA sayesinde; her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak, Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacak. Hem vatandaşımız hem doğamız hem ülkemiz kazanacak, yapacağımız her iade geleceğimize temiz bir nefes olacak" ifadelerini kullandı.
Her ambalaj için 1 lira teşvik
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen DOA sistemi kapsamında, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları artık çöp yerine DOA makinelerine bırakılacak.
Sistem sayesinde geri dönüşümle ülke ekonomisine ham madde katkısı sağlanacak, plastik atıkların doğaya karışması engellenecek ve vatandaşlara iade ettikleri her ambalaj için 1 lira teşvik bedeli ödenecek.
Her yıl 25 milyar ambalajın toplanması ve Türkiye ekonomisine 30 milyar lira katkı sağlanması hedefleniyor.
Pilot uygulamanın ardından ülke geneline yayıldı
DOA sisteminin ilk aşaması 2025 yılı şubat ayında pilot il olarak Sakarya'da başlatıldı.
Temmuz 2025'te "7 Bölge 7 İl" sloganıyla DOA makineleri yedi bölgede belirlenen illerde kullanılmaya başlandı. Pilot uygulama sürecinde depozitolu ambalaj başına 0,25 lira teşvik bedeli ödendi.
Bugün başlayan ikinci aşamayla birlikte sistem Türkiye genelinde devreye alındı. Ulusal entegrasyon süreci kapsamında 81 ildeki 973 ilçede DOA makineleri hizmet vermeye başladı.
Bugün itibarıyla 2 binin üzerinde DOA makinesi vatandaşların kullanımına sunulurken, makine sayısının ilerleyen süreçte mahalle, semt ve köy bazında artırılması planlanıyor.
Ayrıca market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ile HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeleri de DOA sistemine geçerek DOA logolu ambalajları geri dönüşüm sürecine dahil edecek.
DOA uygulaması nasıl kullanılacak?
Depozito Yönetim Sistemi, cep telefonlarına indirilecek Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulamasıyla entegre çalışacak.
DOA logosu bulunan plastik ve cam şişeler ile alüminyum ambalajlar, DOA İade Makineleri'ne bırakılacak. Vatandaşlar uygulama üzerinden QR kod okutarak iade ettikleri ambalajların karşılığını dijital cüzdanlarında biriktirebilecek.
Biriken tutarlar banka hesaplarına havale edilebilecek, ATM'lerden nakit çekilebilecek veya anlaşmalı iş yerlerinde alışverişlerde kullanılabilecek.
Hedef ekonomiye ve çevreye katkı
DOA sisteminin üçüncü aşamasında makinelerin ülke genelinde daha da yaygınlaştırılması planlanıyor.
Sistemle yılda 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması, ekonomiye yıllık 30 milyar lira katkı sağlanması, yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetlerinin düşürülmesi, düzenli depolama sahalarında alan tasarrufu sağlanması, geri dönüşüm malzemesi kullanımının artırılması, enerji ve emisyon tasarrufu elde edilmesi, teknoloji transferi ve yerli üretimin desteklenmesi, denizlerdeki plastik kirliliğinin azaltılması ve kayıt dışı üretimin engellenmesi hedefleniyor.
