Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı İş ve Aile Yaşamının Uyumu araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Araştırmaya göre, 18-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin yüzde 43,1’ini bakım sorumluluğu bulunan bireyler oluşturdu. Bu oran erkeklerde yüzde 40,6 olurken, kadınlarda yüzde 45,6 olarak kaydedildi.
Bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılım oranı yüzde 60,5
Araştırma sonuçlarına göre 2025 yılında 18-74 yaş grubunda işgücüne katılma oranı yüzde 58,2 oldu. Bakım sorumluluğu olan bireylerde bu oran yüzde 60,5 olarak gerçekleşirken, bakım sorumluluğu bulunmayanlarda yüzde 56,4 seviyesinde kaldı. Kadınlarda bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılım oranı yüzde 37,8, olmayanların ise yüzde 41,7 oldu. Erkeklerde ise bu oranlar sırasıyla yüzde 86,0 ve yüzde 70,0 olarak belirlendi.
İstihdamdakilerin yüzde 39’unun çocuk bakım sorumluluğu bulunuyor
18-74 yaş grubunda istihdamda bulunan kişilerin yüzde 39,0’ının yalnızca çocuk bakım sorumluluğu olduğu açıklandı. Sadece torun bakım sorumluluğu bulunanların oranı yüzde 2,3, yalnızca yetişkin bakım sorumluluğu olanların oranı da yüzde 2,3 olarak kaydedildi. Çocuk ve yetişkin bakımı ya da torun ve yetişkin bakımını birlikte üstlenenlerin oranı ise yüzde 2,1 oldu.
Kurumsal bakım hizmeti kullanım oranı düşük kaldı
15 yaş altı çocuk bakım sorumluluğu bulunan ve istihdamda olan kişilerin yüzde 14,0’ının kurumsal bakım merkezi kullandığı belirtildi. Evde ücretli bakım hizmeti kullananların oranı yüzde 1,6, her iki hizmeti birlikte kullananların oranı ise yüzde 1,4 oldu. Bu kişilerin yüzde 83,0’ının ise profesyonel bakım hizmeti kullanmadığı bildirildi.
Yetişkin bakım sorumluluğu bulunan istihdamdakilerin yüzde 17,0’ının evde ücretli bakım hizmeti aldığı, yüzde 3,6’sının ise kurumsal bakım merkezlerinden yararlandığı açıklandı. Bu gruptaki kişilerin yüzde 79,3’ünün herhangi bir bakım hizmeti kullanmadığı ifade edildi.
Bakım hizmeti kullanmayanların yarısı bakımı kendisi üstleniyor
Bakım sorumluluğu bulunan ve çocuk bakım hizmeti kullanmayan istihdamdaki bireylerin yüzde 50,8’i bakımın kendisi veya eşi tarafından yürütüldüğünü belirtti. Katılımcıların yüzde 19,7’si çocukların kendi kendine bakabildiğini ifade ederken, yüzde 17,6’sı profesyonel bakım hizmetlerinin maliyetinin yüksek olduğunu kaydetti. Yüzde 5,5’i ise bakım desteğini büyükanne, büyükbaba veya yakın akrabalar aracılığıyla sağladığını bildirdi.
Yetişkin bakım hizmeti kullanmayanların yüzde 72,6’sı profesyonel bakım hizmetine ihtiyaç duymadığını belirtirken, yüzde 17,9’u maliyetlerin yüksek olduğunu, yüzde 5,3’ü ise uygun bakım hizmetine erişimde sorun yaşandığını ifade etti.
En büyük zorluk uzun çalışma saatleri oldu
Araştırmaya göre istihdamda olup bakım sorumluluğu bulunan bireylerin yüzde 70,1’i iş ve bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken herhangi bir sorun yaşamadığını belirtti. Zorluk yaşadığını ifade eden 4 milyon 303 bin kişinin yüzde 38,4’ü uzun çalışma saatlerini, yüzde 26,9’u işin yorucu olmasını, yüzde 8,9’u ise ev ile iş arasındaki ulaşım süresinin uzunluğunu en önemli nedenler arasında gösterdi.
Uzun çalışma saatleri nedeniyle zorluk yaşayan erkeklerin oranı yüzde 39,3 olurken, kadınlarda bu oran yüzde 36,4 olarak kaydedildi.
