Çalışma hayatında işçilerin en temel haklarından biri olan yıllık ücretli izin kullanımıyla ilgili yargı dünyasından milyonları sevindiren son dakika haberi geldi. Birçok işyerinde yıllık izin süresinin içine dahil edilerek işçinin hakkından düşülen hafta sonu tatilleri, artık yasal olarak koruma altına alındı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, iş hukukunda emsal niteliğinde bir karara imza atarak işçinin yıllık ücretli izin kullandığı dönemlere rastlayan hafta tatili günlerinin izin süresinden düşülemeyeceğine hükmetti. Yüksek mahkemenin bu hamlesinin ardından siber dünyada çalışanlar hafta sonu izni yıllık izinden sayılmayacak mı ve Yargıtay yıllık izin kararı nedir araştırmalarına başladı. İşte işçilere ekstra izin ya da ücret hakkı doğuran o davanın perde arkası.
Yargıtay Yıllık İzin Kararı Nedir?
Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına temyiz istemini içeren davanın detaylarını inceleyen Yargıtay, bazı işverenler tarafından suistimal edilen İş Kanunu maddelerine açıklık getirdi. Davaya konu olan olayda şu çarpıcı saptamalar yapıldı:
Kağıt Üstünde 28 Gün, Gerçekte 24 Gün
Davacı işçinin toplamda 28 gün yıllık ücretli izin hakkı olduğu belirlendi. İşverenin sunduğu resmi belgelerde ise işçinin iki farklı dönemde toplamda 28 gün izin kullanmış gibi göründüğü iddia edildi.
Evrakları inceleyen Yargıtay, işçinin izin tarih aralıklarında toplam 4 hafta tatili günü bulunduğunu saptadı.
Kanun gereği bu 4 gün izinden sayılamayacağı için işçinin aslında 24 gün izin kullandığı, dolayısıyla henüz kullanmadığı 4 günlük bakiye yıllık ücretli izin alacağı olduğu kesinleşti. Yüksek Mahkeme, işçinin kullanmadığı yıllık izin ücretine hak ettiği kanaatine vardı.
Hafta Sonu İzni Yıllık İzinden Sayılmayacak Mı? Yasaya Göre Şartlar Ne?
Alınan bu kararın ardından en çok merak edilen konulardan biri de işyerindeki çalışma düzeninin izin hesabını nasıl etkileyeceği oldu. Kararın yasal dayanakları ve çalışma günleri detayları şu şekildedir:
6 Gün Çalışan İşyerleri İçin 1 Gün Hafta Tatili
Çalışma Düzeni Esas Alındı: İncelemeye alınan karara göre, söz konusu işyerinde haftada 6 gün çalışma düzeni bulunuyordu ve bu nedenle haftalık izinler, her hafta için bir gün olarak hesaplandı.
Resmi Tatiller de Dahil: Sadece hafta sonu (hafta tatili) değil; yıllık izin süresine rastlayan ulusal bayram ve genel tatil günlerinin de kesinlikle izin süresinden sayılmayacağı ve toplam izin gün sayısına eklenmesi gerektiği vurgulandı.
Ücrete Dönüşme Şartı: Yüksek Mahkeme, kararında çok kritik bir hukuki ayrıntıya daha dikkat çekerek, “Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için sözleşmenin feshinin (işten ayrılma/çıkarılma) şart olduğuna" hükmetti. Yani işçi çalışırken kullanmadığı iznin parasını isteyemez, ancak işten ayrılırken bu hakları nakit olarak alır.
Kararın Yasal Dayanağı: İş Kanunu 56/5 Maddesi Ne Diyor?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu kararı verirken tamamen yürürlükteki kanun maddelerine ve yönetmeliklere bağlı kaldı. İşte işçilerin elini güçlendiren o yasal maddeler:
İzinler İç İçe Geçemez
İş Kanunu 56/5 Maddesi: "Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz." hükmünü barındırmaktadır.
Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği: 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmelikte, yıllık izin dönemindeki dinlenme günlerinin işçinin izninden eksiltilemeyeceği net bir şekilde emredilmiştir.
Emsal Karar Vurgusu: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2021/897 E., 2021/5272 K. sayılı kararında da yıllık iznin diğer ücretli izinlerle iç içe geçemeyeceği açıkça vurgulanmıştır.
