On bir ayın sultanı Ramazan’ın bereketi fitre ile taçlanıyor. Peki, 2026 yılında fitreler ne zaman dağıtılmalı? Bayram namazına kadar verilmesi gereken fitre için en faziletli zaman hangisi?
Müslümanlar için yardımlaşmanın zirve yaptığı Ramazan ayında, her yıl belirlenen fitre miktarı ihtiyaç sahiplerine ulaştırılır. Fıtır sadakası olarak da bilinen bu ibadet için belirlenmiş hem "vacip" olan bir zaman hem de "müstehap" (tavsiye edilen) bir dönem vardır.
Fitrenin Vacip Olduğu An
Dini açıdan fitrenin asıl verilme vakti, Ramazan Bayramı’nın birinci günü tan yerinin ağarmasıyla başlar. Yani bayram sabahına sağ salim ulaşan her Müslüman için o andan itibaren fitre vermek vacip hale gelir. Ancak günümüz şartlarında ve ihtiyaç sahiplerinin gözetilmesi noktasında uygulama daha geniş bir zamana yayılmıştır.
Evet, pek çok vatandaşımız "Henüz bayram gelmedi, fitremi şimdiden verebilir miyim?" diye merak ediyor. Diyanet İşleri Başkanlığı ve İslam alimleri, fitrenin Ramazan ayı içerisinde verilmesini sadece caiz görmemiş, aynı zamanda daha faziletli bulmuştur.
Bunun temel sebebi şudur: Fitre, yoksulun bayram sevincine ortak olması için verilir. Bayram günü verilen bir para, ihtiyaç sahibinin o günkü hazırlıklarına yetişmeyebilir. Ancak Ramazan'ın ortasında veya son günlerinde verilen fitre ile bir yoksul, ailesine bayramlık alabilir veya bayram sofrasını kurabilir.
Mezheplere Göre Fitre Verme Zamanı
Mezhepler arasında fitre zamanı konusunda küçük ama önemli farklar bulunmaktadır:
Hanefi Mezhebi: Fitre, Ramazan’ın başlangıcından itibaren verilebilir. Hatta bazı alimlere göre Ramazan’dan önce bile verilmesi mümkündür. Bayram namazından önce verilmesi ise "müstehap" kabul edilir.
Şafii Mezhebi: Fitreyi Ramazan’ın ilk günlerinde vermek caizdir. Ancak Şafii mezhebine göre geçerli bir mazeret yoksa, fitreyi bayramın birinci günü gün batımından (akşam namazından) sonraya bırakmak haramdır.
Fitre Bayramdan Sonraya Kalırsa Ne Olur?
Herhangi bir sebeple fitresini bayram namazına veya bayram gününe yetiştiremeyen bir kişi, borçtan kurtulmuş sayılmaz. Fitre bir "Allah hakkı" ve "kul borcu" olduğu için, bayram geçse bile ilk fırsatta kaza edilerek ödenmelidir. Ancak vaktinde ödenmeyen fitrenin sevabı, vaktinde ödenenle bir olmayacağı gibi, kasıtlı geciktirmeler "mekruh" olarak nitelendirilir.
Nereye ve Nasıl Verilmeli?
Fitre, doğrudan ihtiyaç sahibinin eline nakit olarak verilebileceği gibi; gıda kolisi veya ihtiyaç duyulan bir eşya (ayni yardım) şeklinde de takdim edilebilir. Önemli olan, karşı tarafın temel bir ihtiyacını karşılamaktır.
