Müslüman’ın hayat nizamında geçimini helal yollardan temin etmesi ve meşru işlerle iştigal etmesi temel bir esastır. Kur'an-ı Kerim'de kesin bir dille haram kılınan faiz, sadece bireysel bir borç ilişkisi değil, toplumsal bir yardımlaşma ahlakı meselesidir. Günümüzde şahıslar veya kurumlar arasında gerçekleşen faizli kredi işlemlerinde, "ben sadece yardım ediyorum" düşüncesiyle kefil veya aracı olanları bekleyen manevi sorumluluk, İslam hukukunun keskin sınırlarıyla belirlenmiştir.
Faizli işlemler, İslam hukukuna göre "haramda yardımlaşma" kategorisinde değerlendirilmektedir. İşte bu konudaki temel fıkhi ve hadis esaslı hükümler:
1. Faiz Yasağının Kapsamı:
İslam, faizi her türlü formda (ticari veya bireysel) kesin olarak haram kılmıştır. Haram olan bir işlemin gerçekleştirilmesi bizzat yasak olduğu gibi, bu işleme zemin hazırlamak, destek olmak veya resmiyet kazandırmak da aynı yasak kapsamındadır.
2. Hz. Peygamber’in (s.a.s.) İkazı:
Konuyla ilgili en net uyarı bizzat Resûlullah’tan gelmiştir. Hadis-i şerifte; faizi yiyene, yedirene, bu işlemi yazana (kaydedene) ve buna şahitlik edenlere lanet edilmiş; bu kişilerin günahta eşit oldukları bildirilmiştir. Bu durum, faizli akdin herhangi bir noktasında bulunan herkesin manevi bir yük altına girdiğini göstermektedir.
3. Kefalet ve Aracılık Hükmü:
Faizli bir işleme kefil olmak, borcun ödenmemesi durumunda faizi ödeme taahhüdü vermek ve haram bir akde şahitlik etmektir. Bu nedenle, bir kişinin faizli kredi almasına aracılık etmek veya borcuna kefil olmak dinen caiz görülmemektedir.
4. Meşru Yardımlaşma Sınırı:
İslam'da yardımlaşma "iyilik ve takva" üzerine emredilmiştir. Günah ve düşmanlık üzerine yardımlaşmak men edildiği için, faiz gibi büyük günahlar arasında sayılan işlemlerde "dostluk veya akrabalık" gerekçesiyle destek olmak meşru kabul edilmemektedir.
