Mübarek kandil gecelerinin manevi bereketinden faydalanmak isteyen binlerce kişi, geçmişten kalan oruç borçlarını düşünüyor. "Önce kaza mı tutulmalı yoksa kandil orucu mu?" sorusu gündemdeki yerini korurken, din uzmanlarının ve mezheplerin bu konudaki yaklaşımını sizler için derledik.
Kandil geceleri, İslam dünyasında kalplerin yumuşadığı, duaların arşa yükseldiği ve ibadetlerin katmerlendiği özel zamanlardır. Bu günleri oruçla geçirmek, Hz. Peygamber’in (s.a.s.) sünnetine uygun bir davranış olarak kabul edilir. Ancak pek çok mümin için geçmiş yıllardan kalan Ramazan borçları, bu niyetin önünde bir engel gibi duruyor. Peki, dini açıdan bu durumun aslı nedir?
İslam hukukuna göre ibadetlerde bir hiyerarşi söz konusudur. Farz olan bir ibadet, her zaman nafile olan (gönüllü yapılan) ibadetten daha önceliklidir. Ramazan ayında tutulmayan bir orucun kazası "Farz" hükmündedir. Kandil günlerinde tutulan oruç ise "Nafile" kategorisine girer.
Din işleri uzmanlarının ortak görüşüne göre; üzerinde kaza borcu olan bir kişinin kandil gününde oruç tutmasında hiçbir engel yoktur. Ancak, bu kıymetli günü hem borçtan kurtulmak hem de kandil sevabı almak için değerlendirmek en akıllıca yoldur.
Kaza Niyetiyle Kandil Orucu
Kandil gecesine rastlayan günlerde oruç tutmak isteyen vatandaşlarımıza en önemli tavsiye "niyet" üzerinedir. Eğer kaza borcunuz varsa, kandil günü tutacağınız oruca "Niyet ettim Allah rızası için en son kazaya kalan Ramazan orucumun kazasını tutmaya" şeklinde niyet edebilirsiniz.
Bu şekilde hareket ettiğinizde:
Üzerinizdeki farz olan bir borçtan kurtulmuş olursunuz.
Mübarek bir günde oruç tuttuğunuz için o günün manevi bereketine nail olursunuz.
Allah'ın izniyle hem borcunuz ödenmiş olur hem de kandili ihya etme sevabını kazanırsınız.
Diyanet Bu Konuda Ne Diyor?
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın sıkça sorulan sorular köşesinde yer alan bilgilere göre; kaza oruçlarının bayram günleri dışındaki her gün tutulması caizdir. Kandil geceleri de buna dahildir. Kişinin nafile oruç tutmasına bir engel olmasa da, zimmetinde borç varken bu borcun öncelikle temizlenmesi İslam ahlakına daha uygundur. Çünkü nafile bir ibadet, farzın yerine geçemez ancak farz ibadet nafileden beklenen sevabı da kapsayabilir.
Eğer bir kişi kaza borcu olduğunu bilmesine rağmen, sadece kandilin sevabını almak amacıyla nafile olarak niyet ederse, tuttuğu oruç geçerlidir. Ancak bu durumda kaza borcu üzerinde durmaya devam eder. Din alimleri, "Borç varken hediye verilmez" prensibinden yola çıkarak, önce borcun (kazanın) ödenmesi gerektiğini hatırlatıyor.
Kandil Orucu Ne Zaman Tutulur?
Dini günlerde oruç, genellikle kandilin olduğu günün sabahından akşamına kadar tutulur. Örneğin; Perşembe gecesi kandil ise, Perşembe günü oruçlu olmak isabetlidir. Bazı vatandaşlarımız ise kandilden sonraki günü de ekleyerek iki gün tutmayı tercih etmektedir ki bu da oldukça faziletli bir davranıştır.
