Milli Saraylar Başkanlığınca yürütülen Edirne Sarayı ihya çalışmalarında üç yıl geride kalırken, hazırlanan master planın yaklaşık yarısı tamamlandı. Uzun yıllar ihmal edilen ve 93 Harbi’yle başlayan süreçte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Edirne Sarayı’nda çalışmalar aralıksız sürüyor.
Master planın yarısı tamamlandı
Milli Saraylar Başkanı Yasin Yıldız, Edirne Sarayı’nda gazetecilere yaptığı açıklamada, Saray-ı Cedide-i Amire olarak da bilinen Edirne Sarayı’nın ihyasının safha safha ilerlediğini belirtti. Yıldız, master plan kapsamında şu ana kadar pek çok çalışmanın tamamlandığını, saray alanında 11 yapının restorasyonunun devam ettiğini ifade etti.
Su Maksemi ve Namazgah’taki çalışmaların tamamlandığını belirten Yıldız, Cihannüma Kasrı, Kum Hamamı, Arz Odası ve Bab-ı Saade’deki çalışmaların da bir iki ay içinde bitirilecek aşamaya geldiğini söyledi. Daha önce restore edilen Matbah-ı Amire, Kum Hamamı ve Adalet Kasrı’nın da elden geçirildiğini aktaran Yıldız, Alay ve Çeşme meydanlarındaki çalışmaların ise kısa süre içinde başlayacağını kaydetti.
Mahmudiye Kışlası ikinci etapta ele alınacak
İhyanın ikinci etap çalışmalarının, daha önce cezaevi olarak kullanılan Mahmudiye Kışlası’nda yürütüleceğini belirten Yıldız, bu alanın kendileri için büyük önem taşıdığını vurguladı. Yaklaşık 80 bin metrekarelik alan üzerine kurulu, 25 bin metrekare kapalı alana sahip Asakir-i Mansure-i Muhammediye Kışlası’nın, Türkiye’ye giriş yapan yabancı misafirlerin ve gurbetçilerin ilk karşılaştığı tarihi eserlerden biri olduğunu dile getirdi.
Yıldız, çalışmalar tamamlandığında burada Milli Saraylar koleksiyonlarına ait, Edirne’de kullanılmış seçkin eserlerin sergileneceği bir müze kurulacağını, ayrıca Milli Saraylar Araştırma Merkezinin bir bölümü ile Edirne ve kültürel miras odaklı nitelikli bir kütüphanenin de yer alacağını ifade etti.
Üçüncü etapta peyzaj çalışmaları yapılacak
İhyanın üçüncü etabında peyzaj düzenlemelerine ağırlık verileceğini belirten Yıldız, projenin bir bütün olarak gelecek yılın sonunda tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a destekleri için teşekkür eden Yıldız, Edirne Saray-ı Cedide-i Amire İhya Projesi’nin Türkiye’de yürütülen en büyük tarihi eser ihya projesi olduğunu vurguladı.
Yıldız, yüzlerce parselin bir araya getirilmesi, onlarca tarihi eserin kazılarının yapılması ve yapıların aslına uygun hale getirilmesinin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın vizyonu sayesinde mümkün olduğunu belirterek, çalışmalar tamamlandığında Edirne’den başlayarak uluslararası ölçekte örnek teşkil edecek çok değerli bir tarihi mirasın ortaya çıkacağını ifade etti.
Kırkpınar Er Meydanı yeni yerine taşınacak
Yıldız, Has Bahçe içerisinde kaldığı için taşınması planlanan Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nin yapıldığı Er Meydanı’nın, mevcut konumuna yakın bir bölgede yeniden inşa edileceğini de açıkladı.
Sarayın ihyasında son durum
Deprem, yangın, işgal ve savaşlar nedeniyle büyük ölçüde tahrip olan Edirne Sarayı, 18 Ekim 2022’de Cumhurbaşkanlığı onayıyla Milli Saraylar Başkanlığına devredildi. Sarayiçi’ndeki yaklaşık 1200 dönümlük alana yayılan yerleşkede yapıların restorasyonu, Mahmudiye Kışlası’nda müzecilik uygulamaları, doğal yaşam alanlarının düzenlenmesi ve tarihi bahçelerin ihyası eş zamanlı yürütülüyor.
Tunca Nehri kıyısındaki Sarayiçi’nin en ikonik yapısı olan Cihannüma Kasrı, restorasyon çalışmalarıyla yeniden görünür hale getirildi. Yapıda 1500 metreküp yonu taşı duvar örülürken, çelik gergi ve beden duvarı güçlendirmeleriyle konsolidasyon sağlandı. Mermer kapı ve pencere söveleri ile ahşap doğramalar tamamlandı, zemin kattaki özgün taş döşemelerde sona yaklaşıldı. Altı katlı yapının kule bölümündeki Cihannüma Odası teşkil edilirken, kule külah çatısının tamamlanmasıyla kasır 46 metre yüksekliğiyle şehir siluetindeki yerini alacak.
550 metrelik avlu duvarı tamamlandı
“Kum Meydanı” olarak bilinen ikinci avlunun sınırını oluşturan 310 metrelik saray duvarları, özgün temelleri üzerine yükseltilerek restore edildi. Kum Meydanı’ndan Has Bahçe’ye açılan demir kapı tamamlanırken, Matbah-ı Amire’nin arkasından geçen duvarların 240 metrelik bölümü de özgün temeller üzerinde ihya edildi. Böylece toplam 550 metrelik avlu duvarı tamamlanmış oldu.
İkinci avluda yer alan Arz Odası, Babüssaade girişi ve Kum Kasrı’nda beden duvarları özgün haline kavuşturuldu. Ahşap konstrüksiyon çatı ve duvarlar tamamlanırken, üst kurşun örtü ile Babüssaade revaklarındaki imalatlar sürüyor. Arz Odası’nı çevreleyen ahşap sütunlu revaklar tamamlandı, zemin kaplamaları ile ahşap tavan ve tezyinat çalışmaları devam ediyor.
Has Ahırlar’da çalışmalar sürüyor
“Süvari kışlaları” yanında yer alan ve geçmişte silah deposu ile ahır olarak kullanılan, 1320 metrekare kapalı alana sahip tek katlı yapıda sıva raspaları, derz açma, ahşap çatının sökülmesi, temel duvarı güçlendirme ve özgün zemin döşemelerinin ortaya çıkarılması işlemleri tamamlandı. Çatının yeniden teşkili, zemin kaplamaları ile ahşap pencere ve kapı imalatları ise eş zamanlı olarak yürütülüyor.
Edirne Sarayı’nın ihyası, Milli Saraylar Bilim ve Değerlendirme Kurulunun rehberliğinde; mimar, mühendis, restoratör ve uzmanlardan oluşan ekiplerce gerçekleştiriliyor. Restorasyon ve kazı çalışmaları dahil olmak üzere sahada günlük yaklaşık 500 personel görev yapıyor.
