Türkgün | Kültür Sanat | Muğla'daki antik kentte dikkat çeken keşif! Roma Hamamı'nın yıkım tarihi aydınlatıldı

Muğla'daki antik kentte dikkat çeken keşif! Roma Hamamı'nın yıkım tarihi aydınlatıldı

"Aşklar ve gladyatörler şehri" olarak bilinen Stratonikeia Antik Kenti'ndeki Roma Hamamı'nın yüzyıllara yayılan geçmişi, farklı bilimsel yöntemlerin bir arada kullanıldığı araştırmayla aydınlatıldı.

"Aşklar ve gladyatörler şehri" olarak bilinen Stratonikeia Antik Kenti'ndeki Roma Hamamı'nın yüzyıllara yayılan geçmişi, farklı bilimsel yöntemlerin bir arada kullanıldığı araştırmayla aydınlatıldı.

Haberlerimizi Google'da Takip Edin
Son dakika gelişmelerinden anında haberdar olun.
Google'da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
KAYNAK: AA

Muğla'nın Yatağan ilçesindeki Stratonikeia Antik Kenti'nde bulunan Roma Hamamı'nın inşa, onarım ve yıkım süreci bilimsel araştırmayla ortaya konuldu. Araştırmada, yapının MS 1. yüzyılın sonları ile 2. yüzyılın başlarında inşa edildiği, büyük depremlerin ardından onarıldığı ve erken 7. yüzyıldaki sismik bir olay sonrasında anıtsal işlevini kaybettiği değerlendirildi.

Ankara Üniversitesi Yer Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Jeoloji Mühendisliği Bölümü ve Pamukkale Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği ve Arkeoloji bölümlerinden araştırmacıların yürüttüğü çalışma, Archaeological and Anthropological Sciences dergisinde yayımlandı.

Araştırmada, Roma Hamamı'nın soğukluk bölümü Frigidarium ile hemen yanındaki Palaestra incelendi. Bu alanlardan alınan tuğla, harç ve kuvars bakımından zengin sediment örnekleri optik uyarmalı lüminesans yöntemiyle tarihlendirildi. Elde edilen veriler, arkeolojik tabakalar, yıkım izleri, tarihsel deprem kayıtları ve sikke buluntularıyla birlikte değerlendirildi.

Roma Hamamı'nın inşa tarihi belirlendi

Araştırmanın sonuçları, Frigidarium'un geçmişinde üç temel döneme işaret etti. İlk büyük yapı evresinin Roma İmparatorluk döneminde gerçekleştiği belirlendi.

Ana inşa faaliyetinin MS 1. yüzyılın sonları ile 2. yüzyılın başlarına uzandığı tespit edildi. Bu bulgunun, Stratonikeia'nın Roma dönemindeki büyük ölçekli kentleşme ve anıtsal yapılaşma sürecine ilişkin bağımsız veriler sunduğu belirtildi.

Yapıda daha sonraki yüzyıllara ait kapsamlı bir onarım evresi de belirlendi. MS 365-499 arasına tarihlendirilen bu dönemin olasılık dağılımındaki en belirgin noktası MS 375 civarında yoğunlaştı.

Büyük Girit Depremi sonrası onarım izleri

Araştırmacılar, onarım dönemine ilişkin bulguların Doğu Akdeniz'de geniş çaplı yıkıma yol açan MS 365 Büyük Girit Depremi sonrasında Stratonikeia'da bir onarım ve yeniden yapılanma süreci yaşanmış olabileceği görüşüyle uyumlu olduğunu değerlendirdi.

Bu sonuçlar, antik kentin büyük depremlerin ardından geçirdiği değişimi ve yapıların doğal afetler karşısındaki durumunu anlamak açısından önem taşıyor.

MS 613 tarihli sikkeler çöküş sürecine ışık tuttu

Roma Hamamı'nın Frigidarium bölümündeki son büyük çöküşün tarihlendirilmesinde, yıkım tabakasının altında bulunan MS 613 yılında basılmış sikkeler önemli kanıt oluşturdu.

Bulgular doğrultusunda çöküş için hesaplanan zaman aralığı MS 613-850 olarak belirlendi. Olasılık dağılımının en belirgin noktası ise MS 633 civarında yoğunlaştı.

Araştırmacılar, bu tarihin kesin bir yıkım yılı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Lüminesans tarihlemesi, arkeolojik tabakalanma, sikke buluntuları ve yapısal yıkım izleri birlikte ele alındığında, Frigidarium'un erken 7. yüzyıldaki büyük bir sismik olayın ardından anıtsal işlevini kaybettiği tahmin ediliyor.

Palaestra'nın güneyindeki sütunların aynı yönde devrilmesi, Frigidarium'daki çökmüş mimari parçalar ve yıkım tabakasının korunmuş yapısı da ani yıkım sürecine ilişkin önemli veriler sundu.

"Doğru soruyu sorabilirsek cevabı doğa bize veriyor"

Araştırmaya ilişkin AA muhabirine açıklamalarda bulunan Ankara Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Eren Şahiner, Stratonikeia'nın Arkaik dönemden Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine kadar uzanan bir geçmişe sahip olduğunu belirtti.

Çalışmada minerallerin tarihlendirme amacıyla kullanıldığını anlatan Şahiner, örneklerin içindeki minerallerin birer zaman makinesi gibi değerlendirildiğini ifade etti.

Şahiner, örneklerde depolanan enerjinin laboratuvar ortamında ölçülmesiyle tarihlendirme işlemi gerçekleştirdiklerini belirterek, kazılarda bulunan sikkelerin de araştırmada incelendiğini aktardı.

Hamamın Frigidarium bölümünün Büyük Girit Depremi sonrasında onarım gördüğünü ve kentin 6-7. yüzyıllar dolaylarında anıtsal etkinliğini yitirmeye başladığını belirten Şahiner, doğal afetlerin kentlerin nüfusunu ve yerleşim yapısını değiştirebildiğine dikkati çekti.

Depremlerin kentleşme üzerindeki etkileri inceleniyor

Büyük depremlerin ardından nüfus değişimlerinin yaşanabildiğini ifade eden Şahiner, bu değişimlerin geçmişteki afetlerin yıkıcılığını anlamak ve geleceğe yönelik çalışmalar yürütmek açısından önemli bilgiler sunduğunu kaydetti.

Yer kabuğunun yüzde 60'ını oluşturan kuvars ve feldspat minerallerini inceleyerek ilk oluşumlarından bugüne kadar geçen süreyi anlamaya çalıştıklarını aktaran Şahiner, farklı bilimsel tekniklerin birlikte kullanılmasının önemini vurguladı.

Şahiner, "Doğru örnekleme yapılıp doğru soruyu sorabilirsek, cevabı doğa bize veriyor diyebilirim. Depremler bizim bölgemizin vazgeçilmez bir unsuru. Roma'dan hatta Arkaik döneminden beri bütün yapılar, kentleşmeler buna göre gerçekleşiyor." ifadelerini kullandı.

Araştırmanın, geçmiş toplumların büyük depremler karşısında nasıl etkilendiğini, kentlerini nasıl onardığını ve anıtsal yapıların zaman içinde nasıl değiştiğini anlamaya yönelik bilimsel veriler sunduğu belirtildi.

Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...
Daha fazla yorum yükle...