On Birinci Kalkınma Planı’nda sosyal güvenlik

12.07.2019 10:00

Orta ve uzun vadede ekonomik ve sosyal alanda hedeflenen temel yapısal dönüşümlere yönelik önemli adımları içeren On Birinci Kalkınma Planı’nda iş gücü piyasası ve eğitim olanaklarının dışında sosyal güvenlik ağlarının geliştirebilmesi amacıyla vergi ve sosyal transfer politikalarının yeniden düzenlenmesi, gelir eşitsizliğini azaltmada ülkemiz adına önemli bir politika alanı olmayı sürdürmektedir .

Aktüeryal denge gözetilerek sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi için kayıtlı istihdamın arttırılmasıyla sistemin kapsadığı nüfusun genişletilmesi ve prim tahsilatlarının arttırılması sağlanarak, emeklilik ve sağlık harcamalarının kamu maliyesi üzerindeki baskısı kontrol altında tutulurken, sosyal güvenlik sisteminin etkin ve adil bir yapıda işlemesinin tesis edilmesi hedeflenmektedir.

Çalışma koşulları iş gücü piyasalarına katılımı, verimlilik artışını, kayıtlılığı, nitelik geliştirmeyi ve mesleki eğitimi özendirici şekilde geliştirmek. İstihdam artışı ve nitelikli iş olanakları, yoksullukla mücadele ve gelir dağılımında iyileşme sağlanmasının asli aracı olması düşünülmüştür.

Uzun vadeli tasarruf yapma eğiliminin güçlendirilmesi ve bireylerin emeklilik gelirlerinin arttırılması saiki doğrultusunda kamu emeklilik sistemi dışındaki sistemlere katılım teşvik edilecek; bireysel emeklilik sistemi (BES) katılımcı sayısı, sistemde kalış süresi ve fon tutarını arttıracak şekilde geliştirilmesi.

Genç kesimde uzun dönemli tasarrufları cazip hale getirecek şekilde BES’teki mevcut devlet destekleri yaşa göre farklılaştırılması.

BES katılımcılarının kısa vadeli nakit ihtiyaçları nedeniyle sistemden çıkışlarının önlenmesi amacıyla sağlık, evlilik, eğitim, mülk sahibi olma gibi ihtiyaçlar nedeniyle bireylere sistemden çıkmadan birikimlerinin bir kısmını çekme olanağı tanınması.

Bireysel emeklilikteki otomatik katılım sistemi, sistemde kalış süresi ve fon tutarını arttıracak şekilde yeniden düzenlenecek ve bireysel hesaplara dayalı kurulacak kıdem tazminatı fonu ile entegre edilmesi.

Sektör, iş kolu veya meslek esaslı tamamlayıcı emeklilik kurumlarının iyi uygulama örnekleri doğrultusunda geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması sağlanacaktır.

Aktüeryal dengenin gözetilmesi suretiyle sosyal güvenlik sisteminin uzun dönemli mali sürdürülebilirliğinin sağlanması temel amaçlanmakta olup, sosyal sigorta prim tabanı genişletilecek, sisteme giriş kolaylaştırılacak ve denetimler yoluyla sistem etkinleştirilmesi,

Esnek istihdam imkânlarının arttırılması amacıyla çalışanların kayıt altına alınmasında kolay işverenlik uygulamaları yaygınlaştırılması,

Sosyal Güvenlik Kurumundan atılan FETÖ’cülerin adeta ekmek kapısı haline gelen istihdam teşviklerinin etki değerlendirmesi yapılarak teşviklerin sade ve etkin bir yapıya kavuşturulması,

Sosyal güvenlik sisteminde denetim uygulamaları geliştirilecek ve çeşitlendirilecek, risk odaklı denetim uygulamalarının yaygınlaştırılması,

Denetim konusunda kurumlar arasında iş birliği kuvvetlendirilerek sürdürülmesi hedeflenmektedir.

Kayıt dışı istihdam ve kayıt dışı ücretle daha etkin bir şekilde mücadele edilmesi,

Kayıt dışı çalışmayla mücadele konusunda farkındalığı arttırmaya yönelik programlar uygulanması,

Prim tahsilatları arttırılacaktır deniliyor ancak 2019 yılına has prim borçlarının tahsilatının kolaylaştırılması için bir pakete ihtiyaç vardır.

Prim borçlarının takip ve tahsilatı etkin bir şekilde uygulanarak prim gelirlerinin arttırılması sağlanacak.

Kişilerin emeklilik gelirlerinin arttırılmasını teminen kamu emeklilik sistemi dışındaki diğer emeklilik sistemlerine katılım teşvik edilecek.

Tamamlayıcı emeklilik kurumlarının kapsamı genişletilerek sektör, iş kolu veya meslek esaslı tamamlayıcı emeklilik kurumlarının güçlendirilmesi sağlanacaktır.