Eklemleri çıtlatmak, birçok kişinin günlük hayatta sıkça yaptığı alışkanlıklar arasında yer alıyor. Parmaklar, sırt, omuzlar ve özellikle boynun çıtlatılması çoğu zaman rahatlama hissi verse de, uzmanlara göre bu alışkanlık masum olmayabilir.
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Turan Uslu, boyun çıtlatmanın bazen zararsız olabileceğini ancak yanlış, sert ve sık yapılmasının ciddi sorunlara yol açabileceğini söyledi.
Çatlama Sesi Nereden Geliyor?
Boyun veya vücuttaki herhangi bir eklem çıtlatıldığında, eklem kapsüllerinin gerildiğini belirten Uslu, bu kapsüllerin içindeki sıvının basınç düşmesiyle gaz haline geçtiğini ve “patlama” sesinin bu nedenle oluştuğunu ifade etti. Bu durumun kavitasyon olarak adlandırıldığını ve genellikle zararlı olmadığını dile getirdi.
Boyun bölgesinde faset eklem adı verilen çok sayıda eklemin bulunduğunu söyleyen Uslu, bu eklemlerin gevşemesiyle oluşan çatlama sesinin geçici bir rahatlama hissi verdiğini belirtti.
Rahatlama Gerçek mi?
Boyun çıtlatmanın bazı kişilerde rahatlama sağlamasının nedenlerinden birinin plasebo etkisi olduğunu vurgulayan Uslu, eklemler çıtlatıldığında vücutta ağrıyı azaltan endorfin hormonunun salgılandığını ve bunun geçici bir iyi his hali oluşturduğunu söyledi.
Riskleri Azımsanacak Gibi Değil
Ancak boynun sert ve kontrolsüz şekilde çıtlatılmasının ciddi riskler barındırdığına dikkat çeken Uslu, şu uyarılarda bulundu:
Sinir sıkışmaları şiddetli ağrıya ve hareket kısıtlılığına yol açabilir
Kas ve bağ dokularında zorlanma meydana gelebilir
Sürekli çıtlatma, eklem gevşekliğine (hipermobilite) neden olabilir
Kalıcı instabilite gelişmesi durumunda osteoartrit riski artar
Boyundaki önemli damarların zarar görmesi, nadir de olsa kan pıhtılaşması ve beyin kan akışı bozukluklarına yol açabilir
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Prof. Dr. Uslu, boyunda açıklanamayan şişlik, nedeni bilinmeyen kronik ağrı ya da eklem hareketlerinde belirgin azalma durumlarında mutlaka doktora başvurulması gerektiğini vurguladı.
Boyun Sağlığı İçin Öneriler
Boyun sağlığını korumak için şu tavsiyelerde bulundu:
Düzenli egzersiz yapılmalı
Gerekli durumlarda kısa süreli boyun korsesi kullanılmalı
Ortopedik yastık tercih edilmeli
Uzun yolculuklarda seyahat yastığı kullanılmalı
Fizik tedavi ve rehabilitasyon yöntemlerinden yararlanılmalı
Stres azaltılmalı, masaj yaptırılmalı
Masa başında uzun süre hareketsiz kalınmamalı
İMS (İntramüsküler Stimülasyon) yönteminin boyun kas spazmlarında etkili olduğu unutulmamalı
