Sonbaharla birlikte havaların serinlemesi ve nem oranının yükselmesi, ev tozu akarı alerjisi şikâyetlerinin artmasına neden olabiliyor. Özellikle çocuklarda görülen ev tozu akarları, burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma ve burun kaşıntısı gibi çocuklarda alerji belirtilerini tetikleyebiliyor. Uzun süren öksürük ve hırıltı da ev tozu akarı alerjisinin dikkat edilmesi gereken belirtileri arasında yer alıyor.
Çocuk İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Serdar Al, ev tozu akarlarının özellikle nem oranının yüksek olduğu bölgelerde yaygın görüldüğünü belirterek, sonbahar aylarında artan nem ve kapalı ortamlarda geçirilen sürenin alerjik şikâyetleri belirginleştirebildiğini ifade etti. Uzman, özellikle yatağa girildiğinde veya sabah saatlerinde artan öksürüğün ev tozu akarı alerjisi açısından önemli bir ipucu olabileceğini söyledi.
Ev tozu akarı alerjisinin belirtileri neler?
Gözle görülemeyecek kadar küçük olan ev tozu akarları; yatak, yastık, yorgan, koltuk ve kanepeler gibi evin sık kullanılan bölümlerinde bulunabiliyor. Bu canlıların kendileri ile dışkıları, tükürükleri ve idrarları alerjik reaksiyonları tetikleyebiliyor.
Doç. Dr. Serdar Al, elektrik süpürgesiyle toplanan tozların miktarına ilişkin dikkat çeken bir bilgi paylaşarak, "Elektrik süpürgesiyle alınan tozların bir gramında yaklaşık 20 bin tane toz akarı olabiliyor" dedi.
İstanbul'da nem oranının yüksek olması nedeniyle ev tozu akarı alerjisini sık gördüklerini belirten Doç. Dr. Al, özellikle eylül ayından itibaren nemin artması ve evlerin daha az havalandırılmasıyla birlikte alerji şikâyetlerinin belirginleşebildiğini kaydetti.
Ev tozu akarı alerjisinde en sık görülen belirtiler arasında burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma ve burunda kaşıntı bulunuyor. Ancak çocuklarda özellikle gece ortaya çıkan veya sabah saatlerinde belirginleşen öksürük de dikkate alınması gereken belirtiler arasında yer alıyor. Doç. Dr. Al, yatağa yatarken, sabah uyandığında, koşarken, gülerken veya ağlarken ortaya çıkan öksürüğün de değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Alerjik çocuklarda öksürüğün enfeksiyonlara bağlı öksürükten daha uzun sürebildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Al, "Grip gibi enfeksiyonlarda öksürükler 5-7 gün sürerken, alerjik çocuklarda bir ayı, bir buçuk ayı, hatta iki ayı bulabiliyor" dedi.
Bazı çocuklarda hışıltı ve ötme şeklinde solunum sesleri de görülebiliyor. Uzman, bu belirtilerin astım açısından değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Ev tozu akarları en çok nerelerde bulunuyor?
Ev tozu akarlarının insanların ve diğer canlıların deri parçalarıyla beslendiğini belirten Doç. Dr. Al, bu nedenle yatakların akarların yoğun olarak bulunduğu alanların başında geldiğini söyledi.
Uzun süre kullanılan koltuk ve kanepelerde de ev tozu akarlarının birikebildiğini ifade eden Doç. Dr. Al, yün, kuş tüyü ve kaz tüyü gibi hayvansal kaynaklı organik materyallerden üretilen yatak, yorgan ve yastıklarda akarların daha fazla bulunabildiğine dikkat çekti.
Özellikle yatağa girildiğinde burun tıkanıklığı, hapşırma, öksürük veya diğer alerjik şikâyetlerin artması, ev tozu akarı alerjisi açısından önemli bir ipucu olarak değerlendirilebiliyor.
Ev temizliğinin alerjenlerin azaltılması açısından önemli olduğunu belirten Doç. Dr. Al, özellikle HEPA 13 filtreli elektrik süpürgelerinin ev tozu ve toz kalıntılarının temizlenmesinde fayda sağlayabildiğini ifade etti.
Ev tozu akarı alerjisi nasıl tedavi edilir?
Ev tozu akarı alerjisinde belirtileri azaltmaya yönelik tedavilerin yanı sıra alerjen immünoterapisi de uygulanabiliyor. Halk arasında "alerji aşısı" olarak bilinen bu yöntemin yaklaşık 100 yıldır kullanıldığını belirten Doç. Dr. Al, çocuklarda da etkili bir tedavi seçeneği olabildiğini söyledi.
Tedavinin mutlaka alerji doktorunun kontrolünde uygulanması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Al, iğne sonrasında yaklaşık 30 dakika gözlem yapılmasının önemine dikkat çekti. Nadiren de olsa anafilaksi gibi ciddi alerjik reaksiyonların görülebileceğini belirtti.
Alerjen immünoterapisinin alerjik burun şikâyetlerini ve astımla ilişkili belirtileri azaltabildiğini ifade eden Doç. Dr. Al, tedavinin ev tozu akarı alerjisinin uzun vadede kontrol altına alınmasına katkı sağlayabildiğini kaydetti.
Tedavinin yaklaşık 4 yıl boyunca aylık enjeksiyonlar şeklinde uygulanabildiğini belirten Doç. Dr. Al, çocuklarda tedaviye yanıt oranlarının yüzde 90'ın üzerinde olabildiğini söyledi.
Uzman, özellikle uzun süren öksürük, gece veya sabah saatlerinde artan şikâyetler, burun tıkanıklığı, hapşırma ve hırıltı gibi belirtileri bulunan çocukların ve yetişkinlerin alerji hekimlerine başvurmalarının önemli olduğunu vurguladı.
