Parmaklarda karıncalanma, elde hissizlik ya da dokunmayı eskisi kadar net algılayamama, günlük yaşamda karşılaşılabilen şikâyetler arasında yer alıyor. Bazen pozisyon değiştirildiğinde kısa sürede geçen bu belirtiler, kimi zaman gece uykudan uyandırabiliyor veya eşya tutmayı zorlaştırabiliyor.
Ellerdeki her uyuşma aynı nedenden kaynaklanmıyor. Tek elde ya da iki elde görülmesi, sürekli olması veya belirli hareketlerle ortaya çıkması değerlendirmeyi yönlendiriyor. Yalnızca belirtiye bakarak “vitamin eksikliği” ya da “sinir sıkışması” tanısı koymak ise mümkün değil.
KOLUN ÜZERİNE YATMAK GEÇİCİ UYUŞMAYA YOL AÇABİLİR
Uyurken kolun vücudun altında kalması veya uzun süre aynı pozisyonda durulması, sinirler üzerinde geçici baskı oluşturabiliyor. Bu durumda pozisyon değiştirildiğinde karıncalanma genellikle birkaç dakika içinde azalıyor.
Ancak uyuşmanın sık tekrarlaması, uzun sürmesi veya belirgin bir baskı olmadan ortaya çıkması halinde şikâyeti yalnızca yatış şekline bağlamamak gerekiyor.
GECE ARTAN ŞİKÂYETLERDE SİNİR SIKIŞMASI DEĞERLENDİRİLİYOR
Bilek bölgesindeki sinirin sıkışmasıyla gelişen karpal tünel sendromu, elde uyuşmanın olası nedenlerinden biri. Gece artan karıncalanmaya, başparmakta güçsüzlük veya kavrama güçlüğü eşlik edebiliyor.
Serçe ve yüzük parmağında belirginleşen uyuşma ise dirsek ya da bilek çevresindeki başka bir sinirin baskı altında kalmasıyla ilişkili olabiliyor. Dirseği uzun süre bükülü tutmak veya sert bir yüzeye dayamak bu yakınmaları artırabiliyor. Etkilenen parmaklar yol gösterse de kesin tanı için muayene gerekiyor.
B12 EKSİKLİĞİ TEK OLASILIK DEĞİL
B12 vitamini eksikliği, sinirleri etkileyerek el ve ayaklarda uyuşmaya neden olabiliyor. Bununla birlikte her karıncalanmayı vitamin eksikliği olarak değerlendirmek, altta yatan farklı bir sorunun gözden kaçmasına yol açabiliyor.
Hekim gerekli görürse kan şekeri, B12 düzeyi, tiroit ve böbrek fonksiyonları gibi farklı değerleri inceleyebiliyor. Özellikle yüksek doz vitamin takviyelerini gelişigüzel kullanmamak gerekiyor. B6 vitamininin fazla alınması da sinir hasarıyla ilişkili olabiliyor.
DİYABET VE DİĞER SİNİR SORUNLARI DA ETKİLİ OLABİLİR
Diyabete bağlı sinir hasarı çoğunlukla ayak ve bacaklarda başlasa da elleri ve kolları da etkileyebiliyor. Uyuşmaya yanma, ağrı veya sıcaklığı algılamada değişiklik eşlik edebiliyor.
Şikâyetin iki elde görülmesi ya da ayaklarda da benzer belirtilerin bulunması, değerlendirme sırasında mutlaka belirtilmeli. Daha önce geçirilen yaralanmalar ve kullanılan ilaçlar da hekime aktarılmalı.
TEKRARLAYAN UYUŞMADA MUAYENEYİ ERTELEMEYİN
Uyuşma sürekli hale geliyorsa, gece uykudan uyandırıyorsa veya günlük işleri etkiliyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Eşyaları düşürme, kavramada zorlanma ve parmak hareketlerinde güçsüzlük de değerlendirme gerektiriyor.
Muayenenin ardından ihtiyaca göre kan testleri, sinir iletim çalışmaları veya EMG istenebiliyor. Tedavi, şikâyetin nedenine göre belirlendiği için herkes için geçerli tek bir egzersiz ya da takviye bulunmuyor.
ANİ BAŞLAYAN TEK TARAFLI BELİRTİLERE DİKKAT
Aniden başlayan, özellikle vücudun bir tarafını etkileyen uyuşma veya güçsüzlük acil değerlendirme gerektirebilir. Yüzde kayma, konuşma bozukluğu, görme değişikliği ya da denge kaybı eşlik ediyorsa inme olasılığı nedeniyle hemen 112 aranmalı. Belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemek doğru değil.
