Kan şekerinin kişinin sağlıklı aralığının altına düşmesi, hipoglisemi olarak adlandırılır. Özellikle insülin veya bazı diyabet ilaçlarını kullanan kişilerde görülebilir. Diyabeti olmayanlarda ise daha seyrektir.
Belirtiler hızlı gelişebilir. Bununla birlikte her titreme, açlık veya halsizlik şeker düşüklüğü anlamına gelmez. Mümkün olduğunda belirtiler sırasında kan şekeri ölçülmeli; tekrarlayan yakınmalar hekim tarafından değerlendirilmelidir.
KAN ŞEKERİ DÜŞMESİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Titreme, terleme, ani açlık, çarpıntı, baş dönmesi ve güçsüzlük sık görülen belirtilerdir. Huzursuzluk, sinirlilik ve bulanık görme de eşlik edebilir.
Daha ağır durumlarda konuşmada güçlük, kafa karışıklığı, nöbet veya bilinç kaybı gelişebilir. Kişinin normal yanıt verememesi, kendi kendine müdahale edememesi ya da güvenle yutamaması acil yardım gerektirir.
KAN ŞEKERİ KAÇIN ALTINA DÜŞERSE DÜŞÜK SAYILIR?
Diyabetli birçok yetişkin için 70 mg/dL’nin altı, müdahale gerektiren düşük kan şekeri düzeyi kabul edilir. Ancak kişisel hedefler ve tedavi planı farklı olabilir.
Diyabeti olmayan bir kişide tek bir ev ölçümüyle hipoglisemi hastalığı tanısı konulmaz. Ölçüm sonucu, belirtiler ve diğer bulgular birlikte değerlendirilir. Belirtilerin yalnızca tatlı yedikten sonra geçmesi de tek başına tanı koydurmaz.
KAN ŞEKERİ DÜŞÜNCE İLK NE YAPILMALI?
Kişi yaptığı işe ara vermeli, güvenli bir yere oturmalı ve mümkünse kan şekerini ölçmelidir. Araç kullanılmamalı, egzersize devam edilmemelidir.
Diyabeti olan ve hipoglisemi belirtileri yaşayan kişide ölçüm hemen yapılamıyorsa, kişisel hipoglisemi planına uygun müdahale geciktirilmemelidir. Ağızdan şeker verilmesi için kişinin tamamen uyanık ve güvenle yutabiliyor olması gerekir.
KAN ŞEKERİ DÜŞÜKLÜĞÜNDE 15-15 KURALI NASIL UYGULANIR?
Bilinci açık, güvenle yutabilen yetişkinlerde sık kullanılan yaklaşım, yaklaşık 15 gram hızlı etkili karbonhidrat almak ve 15 dakika sonra yeniden ölçmektir.
Ürün etiketine göre toplam 15 gram karbonhidrat sağlayan glukoz tabletleri veya yaklaşık bu miktarı içeren normal şekerli meyve suyu kullanılabilir. İçeceğin gereken miktarı şeker içeriğine göre değişir; şekersiz ve “light” içecekler bu amaçla uygun değildir.
Ölçüm hâlâ 70 mg/dL’nin altındaysa aynı adım tekrarlanır. Düşüklük düzelmiyorsa, tekrar ediyorsa veya belirtiler ağırlaşıyorsa tıbbi yardım alınmalıdır. Çocuklarda uygulanacak miktar kişisel tedavi planına göre belirlenmelidir.
ŞEKER DÜŞÜKLÜĞÜNDE ÇİKOLATA YENİR Mİ?
İlk müdahalede çikolata gibi yağlı yiyecekler yerine hızlı emilen glukoz veya uygun şekerli içecekler tercih edilir. Yağ, şekerin emilimini yavaşlatabilir.
Kan şekeri düzeldikten sonra sıradaki öğün uzaksa, kişisel plana uygun bir ara öğün gerekebilir. Düşüklüğü hızla düzeltmek için kullanılan şekerle, sonrasında düzeyi korumaya yardımcı olacak besinler aynı amaçla kullanılmaz.
BİLİNCİ KAPANAN KİŞİYE ŞEKERLİ SU VERİLİR Mİ?
Hayır. Bilinci kapalı, nöbet geçiren veya güvenle yutamayan kişiye su, yiyecek, şeker ya da bal verilmemelidir. Bunlar solunum yoluna kaçabilir.
112 hemen aranmalıdır. Kişi normal nefes alıyorsa yan pozisyona alınmalı ve yalnız bırakılmamalıdır. Normal nefes almıyorsa 112 görevlisinin yönlendirmesine uyulmalıdır. Reçeteli glukagon mevcutsa, kullanımını bilen biri tarafından talimatına uygun uygulanabilir; bu işlem acil yardım çağrısını geciktirmemelidir.
