Karında doluluk, gerginlik ve basınç hissi oluşturan şişkinlik, özellikle yemeklerden sonra belirginleşebiliyor. Bazı kişilerde karın çevresi gözle görülür biçimde genişlerken bazılarında yalnızca rahatsızlık hissi ortaya çıkıyor.
Şişkinliğin nedeni her zaman fazla gaz değil. Gazın bağırsakta ilerleyişi, sindirim sisteminin hassasiyeti ve dışkılama düzeni de şikâyetleri etkileyebiliyor. Çözüm için belirtilerin ne zaman başladığına ve hangi durumlarda arttığına bakılması gerekiyor.
KARIN ŞİŞKİNLİĞİNİN EN SIK NEDENLERİ NELERDİR?
Yemek sırasında hava yutmak ve bazı karbonhidratların bağırsak bakterileri tarafından parçalanması, gaz oluşumuna yol açıyor. Kabızlık, gıda intoleransları ve irritabl bağırsak sendromu da şişkinlikle ilişkili olabiliyor.
Bazı kişilerde adet dönemi çevresinde de şişkinlik görülebiliyor. Ancak uzun süren veya giderek artan şikâyetler, yalnızca beslenmeye bağlanmamalı.
YEMEKTEN SONRA KARIN NEDEN ŞİŞER?
Hızlı yemek ve içmek, daha fazla hava yutulmasına neden olabiliyor. Sakız çiğnemek ve gazlı içecek tüketmek de bu durumu artırabiliyor.
Büyük porsiyonlar yerine daha küçük öğünler tercih etmek ve yavaş yemek rahatsızlığı azaltmaya yardımcı olabilir. Yemek sırasında acele etmek yerine oturarak ve lokmaları iyice çiğneyerek ilerlemek öneriliyor.
HANGİ YİYECEKLER GAZ VE ŞİŞKİNLİK YAPABİLİR?
Kuru baklagiller, lahana, brokoli ve karnabahar gibi besinler bazı kişilerde gazı artırabiliyor. Laktoz veya fruktozu sindirmekte güçlük yaşayan kişilerde, bunları içeren yiyecek ve içecekler de şikâyete yol açabiliyor.
Sorbitol gibi bazı tatlandırıcıları içeren şekersiz sakız ve ürünler de etkili olabiliyor. Ancak her besin herkeste aynı sonucu oluşturmuyor. Bu nedenle çok sayıda gıdayı birden kesmek yerine kişisel tetikleyiciler değerlendirilmeli.
KABIZLIK KARIN ŞİŞKİNLİĞİNE NEDEN OLUR MU?
Kabızlık, şişkinliğe eşlik edebilen yaygın sindirim sorunları arasında bulunuyor. Dışkılama düzenindeki değişiklikler ve karındaki dolgunluk birlikte değerlendirilmelidir.
Yeterli su içmek, düzenli hareket etmek ve kişiye uygun lif tüketimi yardımcı olabilir. Ancak yoğun lif tüketimi bazı kişilerde gazı artırabildiğinden miktar birden yükseltilmemeli. Devam eden kabızlıkta gelişigüzel ilaç kullanmak yerine sağlık uzmanına danışılmalı.
SÜT İÇİNCE ŞİŞKİNLİK OLMASI LAKTOZ İNTOLERANSI MI?
Süt veya laktoz içeren ürünlerden sonra şişkinlik, gaz, karın ağrısı ve ishal yaşanması laktoz intoleransını düşündürebiliyor. Ancak yalnızca bu belirtilerle kesin tanı konulamıyor.
Tekrarlayan yakınmalarda hangi ürünün ne miktarda tüketildiği ve belirtilerin ne zaman başladığı değerlendirilerek hekim veya diyetisyen desteği alınabilir. Bütün süt ürünlerini gereksiz yere beslenmeden çıkarmak yerine uygun bir plan oluşturulmalı.
KARIN ŞİŞKİNLİĞİNİ AZALTMAK İÇİN NE YAPILABİLİR?
Yavaş yemek, porsiyonları küçültmek, gazlı içecekleri azaltmak ve düzenli hareket etmek ilk adımlar arasında bulunuyor. Şikâyeti belirgin artırdığı fark edilen ürünlerin tüketimi gözden geçirilebilir.
İlaç, probiyotik veya takviye seçimi ise şişkinliğin nedenine göre değişiyor. Herkese aynı ürünün iyi geleceği düşünülmemeli; sürekli kullanım öncesinde sağlık uzmanına danışılmalı.
KARIN ŞİŞKİNLİĞİNDE NE ZAMAN DOKTORA GİDİLMELİ?
Sık tekrarlayan, geçmeyen veya günlük yaşamı etkileyen şişkinlik için hekim değerlendirmesi alınmalı. İstemsiz kilo kaybı, dışkıda kan ve kalıcı dışkılama değişiklikleri de araştırılmalı.
Aniden başlayan şiddetli karın ağrısı, kanlı kusma veya ciddi nefes darlığında acil yardım gerekiyor. Şişkinlikle birlikte gaz ve dışkı çıkaramama ya da sürekli kusma varsa da beklemeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
