Hipoglisemi olarak adlandırılan kan şekeri düşmesi, özellikle insülin veya bazı diyabet ilaçlarını kullanan kişilerde görülüyor. Diyabet yönetiminde 70 mg/dL’nin altındaki değerler, müdahale gerektiren düşük kan şekeri olarak kabul ediliyor. Belirtileri erken fark etmek önem taşıyor.
KAN ŞEKERİ DÜŞERKEN İLK HANGİ BELİRTİLER ORTAYA ÇIKAR?
Titreme, soğuk terleme, ani açlık, çarpıntı, baş dönmesi ve huzursuzluk görülebiliyor. Halsizlik, bulanık görme ve odaklanma güçlüğü de tabloya eşlik edebiliyor.
Belirtiler kişiden kişiye değişiyor. Bazı kişiler, özellikle tekrarlayan düşüklüklerde, erken uyarıları fark etmeyebiliyor.
HER TİTREME VE AÇLIK HİSSİ HİPOGLİSEMİ MİDİR?
Bu şikayetler tek başına kan şekerinin düştüğünü kanıtlamıyor. Diyabeti bulunan kişilerin belirtiler başladığında mümkünse kan şekerini ölçmesi gerekiyor.
Diyabeti olmayanlarda gerçek hipoglisemi daha nadir görülüyor. Tekrarlayan şikayetleri sürekli şekerli yiyeceklerle geçiştirmek yerine nedeninin hekim tarafından araştırılması önem taşıyor.
BİLİNCİ AÇIK KİŞİ İLK ANDA NE YAPMALI?
Düşük kan şekeri bulunan, bilinci açık ve güvenle yutabilen yetişkinlerde 15 gram hızlı emilen karbonhidrat alınabiliyor. Etiketine göre toplam 15 gram karbonhidrat sağlayan glukoz tableti veya yaklaşık 120 mililitre normal, şekerli meyve suyu seçenekler arasında bulunuyor.
Ardından 15 dakika beklenip ölçüm tekrarlanıyor. Değer hâlâ 70 mg/dL’nin altındaysa işlem yineleniyor. Düzelme sonrasında uygun bir öğün veya karbonhidrat ve protein içeren ara öğün tüketiliyor. Çocuklarda miktar farklı olabileceğinden kişisel tedavi planına uyulmalı.

ÇİKOLATA VE DİYET İÇECEKLER NEDEN UYGUN DEĞİL?
Çikolata gibi yağlı yiyeceklerde şekerin emilimi yavaşlayabiliyor. Şekersiz veya diyet içecekler ise kan şekerini yükseltmek için gereken karbonhidratı sağlamıyor.
Bu nedenle ilk müdahalede hızlı emilen ve miktarı bilinen bir karbonhidrat kaynağı tercih ediliyor.
BAYILMA VEYA BİLİNÇ BULANIKLIĞINDA NE YAPILMALI?
Kişi normal yanıt vermiyorsa, nöbet geçiriyorsa veya güvenle yutamıyorsa 112 aranmalı. Ağızdan su, meyve suyu, yiyecek ya da bal verilmemeli; bunlar solunum yoluna kaçabiliyor.
Normal nefes alan bilinçsiz kişi yan pozisyonda tutulmalı. Reçete edilmiş glukagon mevcutsa ve kullanımı biliniyorsa talimatına göre uygulanmalı; acil yardım geciktirilmemeli.
DÜŞÜKLÜK TEKRARLIYORSA DOKTORA BAŞVURMAK GEREKİR Mİ?
Sık tekrarlayan, gece yaşanan veya başka birinin yardımını gerektiren düşüklükler hekimle görüşülmeli. Öğün düzeni, fiziksel aktivite ve kullanılan ilaçlar birlikte değerlendirilerek kişiye uygun önlem planı oluşturulabiliyor.
İnsülin veya diğer ilaçların dozu kendi kendine değiştirilmemeli. Kan şekeri düşükken ya da belirtiler sürerken araç kullanılmamalı.