Kol veya bacaklarda fark edilen bir morluğun hangi çarpma sonucu oluştuğu her zaman hatırlanmayabiliyor. Günlük hareketler sırasında alınan küçük darbeler bile bazı kişilerde belirgin iz bırakabiliyor.
Morluk, cilt altındaki küçük damarların hasarlanması ve kanın çevredeki dokulara sızmasıyla oluşuyor. Çoğu zaman kendiliğinden gerilese de kişinin alışılmış durumundan farklı bir morarma başlaması, nedenin araştırılmasını gerektirebiliyor.
FARK EDİLMEYEN ÇARPMALAR ETKİLİ OLABİLİR
Mobilyaya çarpmak, egzersiz yapmak veya günlük işler sırasında alınan darbeler, sonradan fark edilen morluklara yol açabiliyor. Ancak her izi hatırlanmayan bir çarpmayla açıklamak doğru değil.
Özellikle sık oluşan, büyük veya ağrılı morluklar varsa; göğüs, karın, sırt ve yüz gibi bölgelerde belirgin bir neden olmadan ortaya çıkıyorsa muayene alınmalı.
YAŞLA BİRLİKTE CİLT DAHA HASSAS HALE GELEBİLİYOR
İlerleyen yaşla cilt inceliyor ve damarları darbelere karşı koruyan yağ tabakası azalabiliyor. Bu nedenle daha önce iz bırakmayan küçük bir çarpma, belirgin morarmaya neden olabiliyor.
Yine de yeni başlayan veya hızla artan morarmayı yalnızca yaşa bağlamamak gerekiyor. Önceki dönemlere göre değişiklik olup olmadığı değerlendirmede önem taşıyor.
BAZI İLAÇLAR MORARMAYI KOLAYLAŞTIRABİLİYOR,
Kan sulandırıcı olarak bilinen ilaçlar, aspirin ve bazı ağrı kesiciler kanamanın durmasını etkileyerek morluk oluşumunu kolaylaştırabiliyor. Kortizon içeren bazı tedaviler de cildi incelterek bu duruma katkıda bulunabiliyor.
Yeni bir ilaca başladıktan veya doz değişikliğinden sonra morarma arttıysa sağlık ekibine bilgi verilmeli. Kullanılan bitkisel ürünler ve takviyeler de belirtilmeli. Reçeteli ilaçlar, özellikle kan sulandırıcılar, kendiliğinden bırakılmamalı.
PIHTILAŞMA VE TROMBOSİT SORUNLARI DA ARAŞTIRILABİLİR
Bazı kişilerde kolay morarma, kanın pıhtılaşmasını sağlayan mekanizmalarla veya trombosit adı verilen kan hücreleriyle ilgili sorunlardan kaynaklanabiliyor. Ancak tek bir morluk üzerinden kan hastalığı tanısı konulamıyor.
Hekim; morlukların yerini, başlangıç zamanını, kullanılan ilaçları ve kişisel ya da ailevi kanama öyküsünü değerlendiriyor. Gerekirse kan sayımı ve pıhtılaşma testleri gibi incelemeler istenebiliyor. Nedeni belirlemeden vitamin veya başka bir takviye kullanmak uygun değil.
BAŞKA KANAMALAR EŞLİK EDİYORSA ÖNEMSEYİN
Tekrarlayan burun ve diş eti kanaması, küçük kesilerden sonra kanamanın uzun sürmesi veya alışılmıştan yoğun adet kanaması, morarmayla birlikte değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında bulunuyor.
Durmayan kanama, bayılma veya belirgin halsizlik varsa acil yardım alınmalı. Kan sulandırıcı kullanan bir kişide başa darbe sonrası gelişen yakınmalar da gecikmeden değerlendirilmelidir.
DARBE SONRASI BÖLGEYİ SERTÇE OVALAMAYIN
Küçük bir çarpmanın ardından oluşan morlukta, havluya sarılmış soğuk uygulamayı kısa aralıklarla yapmak şişlik ve rahatsızlığı azaltabilir. Buz doğrudan cilde konulmamalı; bölgeye sert masaj yapılmamalı.
Şiddetli ağrı, hızla artan şişlik, hareket kısıtlılığı veya morluğun üzerinde belirgin bir şişlik oluşması halinde muayene gerekiyor. Morluğun fotoğrafını tarih belirterek kaydetmek, değişimini hekime anlatmayı kolaylaştırabilir.
