Prof. Dr. Zehra Dilek Kanmaz, Dünya Zatürre Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, zatürrenin her yaşta görülebilen ve ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalık olduğunu bildirdi.
Zatürre akciğerlerde oksijen geçişini zorlaştırabiliyor
Zatürrenin, akciğer dokusunun mikroorganizmalar nedeniyle iltihaplanması olduğunu belirten Kanmaz, hastalığın en sık bakteri ve virüslerden, daha nadir olarak da mantarlardan kaynaklandığını ifade etti.
Hastalık sırasında akciğerlerdeki hava keseciklerinde iltihaplanma ve sıvı birikimi meydana gelebildiğini aktaran Kanmaz, bu durumun oksijenin kana geçişini zorlaştırabildiğine işaret etti.
Zatürrenin bazı kişilerde hafif belirtilerle seyredebildiğini ancak hastaneye yatış, oksijen desteği ve yoğun bakım gerektirebilecek ağır tablolara da dönüşebildiğini kaydeden Kanmaz, özellikle yaşlıların, kronik hastalığı bulunanların ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerin risk altında olduğunu vurguladı.
Nefes darlığı ve bilinç değişikliği uyarısı
Kanmaz, zatürrenin en sık görülen belirtilerinin öksürük, ateş, balgam, nefes darlığı, halsizlik ve göğüs ağrısı olduğunu belirtti. Özellikle nefes alırken veya öksürürken hissedilen batıcı ağrı, hızlı solunum ve belirgin nefes darlığının dikkate alınması gerektiğini bildirdi.
Grip ve soğuk algınlığıyla zatürrenin yalnızca belirtilere bakılarak kesin şekilde ayırt edilemeyeceğini vurgulayan Kanmaz, tanı sürecinde hekim muayenesinin yanı sıra gerektiğinde akciğer grafisi ve diğer tetkiklerden yararlanıldığını aktardı.
Yaşlılarda yüksek ateş görülmeden iştahsızlık, bilinç bulanıklığı, uykuya eğilim veya ani genel durum bozukluğu yaşanabileceğine dikkati çeken Kanmaz, nefes darlığı, morarma ve bilinç değişikliği halinde acil değerlendirme yapılması gerektiğini ifade etti.
Pnömokok aşıları risk grubundakiler için önemli
Zatürreye neden olan bazı bakteri ve virüslerin öksürme, hapşırma ve yakın temas yoluyla bulaşabildiğini belirten Kanmaz, korunmada aşıların yanı sıra el hijyeni, kapalı alanların havalandırılması ve gerektiğinde maske kullanımının da önemli olduğunu kaydetti.
Pnömokok aşılarının özellikle ileri yaştaki bireyler, kronik akciğer ve kalp hastalığı bulunanlar, diyabet hastaları, sigara içenler ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler açısından önem taşıdığını vurgulayan Kanmaz, aşının zatürreye neden olan bütün etkenlere karşı koruma sağlamadığının altını çizdi.
Grip ve diğer solunum yolu virüslerine karşı önerilen aşıların da zatürre riskinin azaltılmasına katkıda bulunabileceğini belirten Kanmaz, pnömokok aşısının her yıl veya herkes için 5 yılda bir tekrarlanması gerektiği yönündeki düşüncenin doğru olmadığını ifade etti.
Aşı takviminin kişinin yaşına, risk faktörlerine ve daha önce yaptırdığı aşılara göre belirlenmesi gerektiğini aktaran Kanmaz, uygun kişilerde pnömokok ve grip aşılarının aynı gün, farklı enjeksiyon bölgelerine uygulanabileceğini bildirdi.
Sigara ve elektronik sigara zatürre riskini artırıyor
Zatürrenin yalnızca yaşlılarda ve kronik hastalığı bulunanlarda görülmediğini, genç ve sağlıklı bireylerde de ciddi tablolara yol açabildiğini belirten Kanmaz, özellikle grip gibi viral enfeksiyonların ardından gelişen ikincil bakteriyel zatürrelerin gençlerde de ağır seyredebildiğini kaydetti.
Kanmaz, sigara dumanı ve elektronik sigara aerosollerinin solunum yollarının doğal savunma mekanizmalarını olumsuz etkilediğini belirterek, yoğun alkol tüketimi, yetersiz beslenme ve bazı kronik hastalıkların da zatürre riskini artırabileceğini ifade etti.
Korunmada sigaradan uzak durulması, yeterli ve dengeli beslenme ile kronik hastalıkların kontrol altında tutulmasının önemine dikkati çekti.
Antibiyotikler doktor önerisi olmadan kullanılmamalı
Erken tanının uygun tedaviye zamanında başlanmasını sağladığını vurgulayan Kanmaz, bakteriyel zatürrede uygun antibiyotik tedavisinin, oksijen düşüklüğü bulunan hastalarda oksijen desteğinin ve sıvı dengesinin korunmasının tedavinin temel unsurları arasında yer aldığını bildirdi.
Tedavinin gecikmesi halinde yaşamı tehdit edebilecek komplikasyonların gelişebileceğini belirten Kanmaz, yüksek ateşe nefes darlığı, göğüs ağrısı veya genel durumda belirgin bozulmanın eşlik etmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini kaydetti.
Antibiyotiklerin gereksiz ve yanlış kullanımının antibiyotik direncini artırdığına işaret eden Kanmaz, her öksürüğün ve her zatürre vakasının antibiyotik tedavisi gerektirmediğini vurguladı. Virüslerin neden olduğu enfeksiyonlarda antibiyotiklerin etkili olmadığını hatırlatan Kanmaz, ilaçların yalnızca hekim önerisiyle kullanılması gerektiğini belirtti.
Dünya Zatürre Günü'nün "Zatürre Kontrolünde Yeni Bir Çağ" temasının korunma, erken tanı ve etkili tedavinin önemini ortaya koyduğunu ifade eden Kanmaz, zatürreden korunmak için aşılanma, sigara ve elektronik sigara kullanımından uzak durma, enfeksiyonlara karşı önlem alma ve risk grubundaki kişilerin düzenli sağlık kontrollerini yaptırmasının önemini vurguladı.
