Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili İsmail Faruk Aksu, yaptığı konuşmada yargı sisteminin işleyişine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak adalete erişimin kolaylaştırılması, yargılama sürelerinin kısaltılması ve önleyici hukuk mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Yargıdaki yapısal sorunlara dikkat çeken Aksu, hâkim ve savcı sayısının artırılmasından alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının etkinleştirilmesine, adli personelin çalışma koşullarından kamu avukatlarının özlük haklarına kadar birçok başlıkta çözüm önerilerini dile getirdi.
Aksu’nun konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri ise MHP’nin “Aile Avukatlığı” sistemi önerisi oldu.
“Aile Avukatlığı” sistemi hayata geçirilmeli
Hukuki sorunların yalnızca ortaya çıktıktan sonra çözülmesine odaklanılmasının yeterli olmadığını belirten Aksu, vatandaşların uyuşmazlık yaşamadan önce hukuki destek alabilmesinin önemini vurguladı.
MHP olarak adli yardım uygulamasının etkinleştirilmesini ve hukuki yardım kapsamında “Aile Avukatlığı” sisteminin oluşturulmasını önerdiklerini belirten Aksu, şu ifadeleri kullandı:
“Adaletin doğru ve hızlı tecellisini sağlama adına gerekli adımların atılması ile etkin işleyen bir yargı sisteminin sürekliliği kuşkusuz şarttır.
Bununla birlikte suçun oluşmasını önlemeye, muhtemel sorunları oluşmadan çözmeye yönelik mekanizmalar da uygulamaya konulmalıdır.
Bu doğrultuda hak arama özgürlüğünün tam olarak kullanılması amacıyla MHP olarak adlî yardım uygulamasının etkinleştirilmesini ve hukukî yardım müessesesi içinde ‘Aile Avukatlığı’ sistemi oluşturulmasını öneriyoruz.”
Aile Avukatlığı sisteminin zorunlu bir yargılama aşaması olarak düşünülmediğinin altını çizen Aksu, uygulamanın temel amacının bireyleri hukuki riskler konusunda önceden bilgilendirmek ve yönlendirmek olduğunu kaydetti.
Aksu, önerinin kapsamına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“‘Aile Avukatlığı Sistemi’ bireylerin hukukî risklerle karşılaşmadan önce bilgilendirilmesini, yönlendirilmesini ve korunmasını amaçlayan önleyici bir mekanizma olup, yargı yolunun ön şartı veya zorunlu bir aşaması değildir.”
“Tedavi edici hukuktan koruyucu hukuka geçilmeli”
Ailenin toplumun temel yapı taşı olduğuna dikkat çeken Aksu, hukuki açıdan aile kurumunun korunmasının da öncelikli kamu politikaları arasında yer alması gerektiğini belirtti.
Aile Avukatlığı uygulamasının yargı ekonomisine katkı sunacağını ve vatandaşların hukuki desteğe erişimini kolaylaştıracağını ifade eden Aksu, önerinin temel yaklaşımını şu sözlerle açıkladı:
“Yargı ekonomisine de katkı sağlayacak olan Aile Avukatlığı uygulamasıyla ‘Tedavi Edici Hukuktan, Koruyucu-Önleyici Hukuka Geçiş’ sağlanarak vatandaşın hukuka erişimi ‘kamusal bir hak’ haline gelmiş olacaktır.”
Yargıdaki sorunlara dikkat çekti
Konuşmasında adalet sisteminin karşı karşıya olduğu sorunları da sıralayan Aksu, özellikle uzun yargılama süreleri ve mahkemelerdeki iş yükünün vatandaşların hak arama süreçlerini olumsuz etkilediğini dile getirdi.
İlk derece mahkemelerinde ihtisaslaşmanın yetersiz olduğunu, hâkim başına düşen dosya sayısının yüksek seyrettiğini ve personel eksikliğinin hizmet verimliliğini düşürdüğünü belirten Aksu, uzlaşma ve arabuluculuk mekanizmalarının da daha işlevsel hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Aksu, yargıdaki temel sorun alanlarını şu şekilde sıraladı:
Yargılama sürelerinin uzunluğu ve iş yoğunluğu
İlk derece mahkemelerinde ihtisaslaşmanın yetersizliği
Uzlaştırma, arabuluculuk, ombudsmanlık ve noterlik gibi yargı öncesi mekanizmaların yeterince etkin kullanılmaması
Personel yetersizliği ile çalışanların mali ve sosyal haklarına ilişkin eksiklikler
Kapasite ve koordinasyon sorunları
Önleyici hukuk ve hukuki yardım eksikliği
Arabuluculuk ve uzlaştırma mekanizmaları güçlendirilmeli
Alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının mevcut uygulamada zaman zaman yalnızca dava öncesinde tamamlanması gereken bir prosedür olarak görüldüğünü belirten Aksu, bu mekanizmaların gerçek anlamda çözüm üreten yapılar haline getirilmesini istedi.
Arabuluculuk ve uzlaştırmada uzmanlık, bilgilendirme ve hazırlık süreçlerinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Aksu, kamu idarelerine de sulh konusunda açık yetki ve sorumluluk güvencesi tanınmasının yararlı olacağını kaydetti.
Noterler ve kamu avukatları için düzenleme çağrısı
Aksu, noterlik sistemine ilişkin de çeşitli önerilerde bulundu. Noterlerin hususi pasaport taleplerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Aksu, noterliğe girişte sınav ve liyakat esasının getirilmesi ya da görev süresine sınır konulması seçeneklerini gündeme taşıdı.
Artan iş yükü nedeniyle yeni noterliklerin kurulabileceğini ve noter yardımcılığı uygulamasının başlatılabileceğini ifade eden Aksu, kamu avukatlarının mali ve sosyal haklarının da iyileştirilmesini istedi.
Adliyelerde ve icra dairelerinde personel ihtiyacının giderilmesi, infaz koruma memurlarının çalışma şartlarının iyileştirilmesi ve adli hizmetler sınıfının ihdas edilmesi yönündeki taleplerin değerlendirilmesinin hizmet kalitesini artıracağını dile getirdi.
Arazi anlaşmazlıkları için “kadastro barışı” önerisi
Konuşmasının son bölümünde tapu ve arazi mülkiyetinden kaynaklanan hukuki ihtilaflara değinen Aksu, özellikle fiilen bölünmüş olmasına rağmen müşterek mülkiyet statüsünü koruyan arazilerin önemli sorunlara yol açtığını belirtti.
Bu tür anlaşmazlıkların zamanla husumete dönüştüğünü ve yargıya taşındığında çoğunlukla satış kararlarıyla sonuçlandığını ifade eden Aksu, paydaşlar arasında uzlaşmayı ve rızai taksimi teşvik edecek özel mekanizmaların oluşturulmasını önerdi.
Vergi ve harç gibi alanlarda kolaylıklar sağlanmasının da çözüm sürecine katkı sunacağını belirten Aksu, bu düzenlemelerin birçok açıdan yararlı olacağını ve “kadastro barışı”nın önünü açabileceğini kaydetti.
