Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, ABD'nin New York kentinde gerçekleştirilen 81. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nda konuştu. Küresel güvenin yeniden tesis edilmesinin uluslararası hukuka, egemen eşitliğe ve barış içinde bir arada yaşama ilkelerine saygı gösterilmesiyle mümkün olacağını belirten Bayramov, Güney Kafkasya'daki barış ve istikrar çalışmalarına ilişkin mesajlar verdi.
Bayramov’dan Güney Kafkasya’da barış mesajı
Bayramov, Azerbaycan'ın Güney Kafkasya'da barış ve istikrar için yürüttüğü çalışmaların uluslararası hukuk, egemen eşitlik ve barış içinde bir arada yaşama ilkelerine dayandığını söyledi.
Ermenistan ile onlarca yıl süren çatışmaların Azerbaycan halkına ağır trajediler yaşattığını ve ülke topraklarında derin yaralar açtığını belirten Bayramov, Azerbaycan'ın geleceğe bakmayı ve düşmanlık sayfasını çevirmeyi seçtiğini ifade etti.
Bayramov, Ermenistan'a tarafların birbirlerinin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü karşılıklı olarak tanımasına ve bunlara saygı göstermesine dayanan bir barış teklifinde bulunduklarını söyledi.
Washington Barış Zirvesi’ne dikkat çekti
Normalleşme çabaları sonucunda geçen yıl ağustos ayında Washington Barış Zirvesi'nde tarihi sonuçlar elde edildiğini belirten Bayramov, Azerbaycan ve Ermenistan liderlerinin ABD Başkanı Donald Trump'ın şahitliğinde Ortak Bildiri imzaladığını söyledi.
Bayramov, söz konusu bildiriyle iki tarafın da çatışmanın sona erdiğini ve barışçıl ve müreffeh bir gelecek inşa etme yönündeki ortak iradelerini teyit ettiğini ifade etti.
Azerbaycan Dışişleri Bakanı, tarafların ayrıca barışın ve devletlerarası ilişkilerin tesis edilmesine ilişkin anlaşmayı parafladığını belirterek, "Şu anda fiili olarak barışa ulaşmış bulunuyoruz" dedi.
Azerbaycan’dan Ermenistan’a petrol ürünleri
Bayramov, Azerbaycan'ın transit kısıtlamalarını tek taraflı olarak kaldırarak malların Ermenistan'a ve Ermenistan'dan taşınmasını kolaylaştırdığını söyledi.
İki ülke arasında ikili ticari ilişkilerin de kurulduğunu belirten Bayramov, uluslararası piyasalarda artan istikrarsızlığa ve söz konusu ürünlere yönelik küresel talebin artmasına rağmen Azerbaycan'ın Ermenistan'a stratejik öneme sahip petrol ürünlerini düzenli olarak tedarik ettiğini ifade etti.
"Barış gündeminin ilerletilmesiyle tüm bölge istikrar açısından umut vadeden bir merkeze dönüştü"
Bayramov, Azerbaycan'ın girişimiyle başlatılan barış gündeminin bölgeye yönelik etkisine ilişkin şunları söyledi:
"Azerbaycan’ın girişimiyle başlatılan barış gündeminin ilerletilmesiyle tüm bölge istikrar, bağlantısallık ve somut ekonomik kazanımlar açısından umut vadeden bir merkeze dönüştü. Bu sürecin geri döndürülemezliğini sağlamak amacıyla, halihazırda paraflanmış ikili anlaşmanın imzalanması yoluyla normalleşme sürecinin tamamlanmasına imkan sağlamak için geriye kalan engelin ortadan kaldırılması hayati önem taşımaktadır."
Kurtarılan bölgelerde yeniden imar çalışmaları sürüyor
Azerbaycan hükümeti tarafından yürütülen geniş çaplı yeniden imar çalışmaları sayesinde işgalden kurtarılan bölgelerin yeniden hayata döndüğünü belirten Bayramov, bu bölgelerin yeşil teknolojilerle enerji sağlayan akıllı şehirler ve akıllı köyler aracılığıyla yeniden inşa edildiğini söyledi.
Bir zamanlar harabeye ve küle dönüşen bölgelerin bugün modern yerleşim yerleri olarak yeniden canlandığını belirten Bayramov, 90 binden fazla kişinin kurtarılan bölgelerde yaşadığını, eğitim gördüğünü ve çalıştığını ifade etti.
Mayınlar yeniden yapılanmanın önündeki engellerden biri
Bayramov, Azerbaycan topraklarının mayınlar ve diğer patlayıcı cihazlarla geniş çaplı şekilde kirletildiğini belirterek bunun yeniden yapılanma ve geri dönüş sürecini önemli ölçüde zorlaştırdığını söyledi.
2020 yılında toprakların işgalden kurtarılmasından bu yana kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu 400'den fazla kişinin mayın mağduru olduğunu belirten Bayramov, şu ifadeleri kullandı:
"Son 30 yıl içerisinde mayın mağdurlarının toplam sayısı 3 bin 500’ü aşmıştır."
Azerbaycan mayın temizlemeyi ulusal sürdürülebilir kalkınma amacı ilan etti
Mayın sorununun boyutuna dikkat çeken Bayramov, Azerbaycan'ın mayın temizleme faaliyetini insan haklarının güvence altına alınması için gerekli bir ön şart olarak değerlendirdiğini belirtti.
Bayramov, insani mayın temizlemeyi resmi olarak Azerbaycan'ın 18. Ulusal Sürdürülebilir Kalkınma Amacı ilan ettiğini söyledi.
Kayıp yaklaşık 4 bin Azerbaycanlının akıbeti araştırılıyor
Bayramov ayrıca çatışma sonucunda kaybolan yaklaşık 4 bin Azerbaycanlının akıbetinin ve yerinin belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
Bu konunun yalnızca hesap verebilirlik ile mağdurların ve ailelerinin hakları açısından değil, çatışma sonrası uzlaşma ve normalleşme açısından da büyük önem taşıdığını belirtti.
