Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Kazakistan İş Konseyi Başkanı Selçuk Yüce, Türkiye ile Kazakistan arasındaki 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefinin çalışmalara yön verdiğini belirtti. İmalat sanayisi, madencilik, tarım, gıda işleme, sağlık ve lojistik başta olmak üzere farklı sektörlerde iş birliği fırsatlarının bulunduğunu ifade eden Yüce, ticaretin geliştirilmesi için ürün çeşitliliğinin artırılması ve daha fazla firmanın ikili ticarete dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye-Kazakistan ticaret hacmi 10 milyar dolara ulaştı
Selçuk Yüce, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin güçlü dostluk bağları ve stratejik ortaklığın desteğiyle gelişmeye devam ettiğini belirtti.
13-14 Mayıs'ta Astana'da düzenlenen Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi (YDSK) 6. Toplantısı'nın ilişkilerin ulaştığı seviyeyi ortaya koyduğunu aktaran Yüce, atılan adımların ekonomik ve ticari ilişkilerin Kazakistan'ın bağımsızlığından bu yana en güçlü dönemlerinden birinde olduğunu gösterdiğini ifade etti.
İkili ticaret hacminin 2025 yılı verilerine göre yaklaşık 10 milyar dolara ulaştığını belirten Yüce, önceliklerinin bu büyümeyi istikrarlı ve sürdürülebilir hale getirmek olduğunu söyledi.
Yüce, 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine ulaşılması için yapılması gerekenleri şöyle anlattı:
"Bu hedefe ulaşmak için ticarete konu olan ürünleri çeşitlendirmemiz, karşılıklı pazar erişimini kolaylaştırmamız ve daha fazla firmayı ikili ticarete dahil etmemiz gerekiyor. Türkiye’nin Kazakistan pazarındaki payını artırırken iki yönlü ticaretin dengeli biçimde gelişmesini de önemsiyoruz."
Tarım, madencilik ve imalat sanayisi öne çıkıyor
İki ülke arasındaki iş birliğinde imalat sanayisi, madencilik, tarım ve gıda işleme alanlarının öne çıktığını kaydeden Yüce, Kazakistan'ın tarımsal kapasitesinin modern üretim, işleme ve depolama teknolojileriyle desteklenmesinin Türk firmaları için fırsatlar sunduğunu belirtti.
Ham maddelerin yerinde işlenerek katma değerli ürünlere dönüştürülmesinin de iki ülkeye kazanç sağlayabilecek önemli bir iş birliği modeli olduğuna dikkati çeken Yüce, sağlık, kimya, ilaç ve tıbbi ekipman üretimini de öncelikli sektörler arasında değerlendirdi.
Yüce, Türkiye'nin bu alanlardaki bilgi birikiminin Kazakistan'ın ihtiyaçlarıyla buluşturulabileceğini ifade ederek enerji, lojistik ve dijital teknolojilerin de ekonomik ortaklığı genişletebilecek diğer alanlar olduğunu söyledi.
Özellikle yapay zeka ve dijitalleşme alanlarında karşılıklı deneyim paylaşımının ve ortak girişimlerin bölgesel ölçekte önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Ticarette lojistik ve gümrük süreçlerinin kolaylaştırılması hedefleniyor
Gelecek dönemde ticari temasların anlaşmalara dönüşmesini desteklemeye ve daha fazla firmanın fırsatlardan yararlanmasına odaklanacaklarını bildiren Yüce, sektör ve ürün bazında fırsatların belirlenmesini, ihracatçıların potansiyel alıcılarla buluşturulmasını ve pazar koşulları hakkında düzenli bilgilendirme yapılmasını öncelikli gördüklerini kaydetti.
Lojistik maliyetlerinin azaltılması, teslimat sürelerinin kısaltılması ve gümrük işlemlerinin kolaylaştırılmasının ticaretin gelişmesi açısından büyük önem taşıdığını vurgulayan Yüce, bu alanlardaki ilerlemenin firmaların rekabet gücünü artıracağını ifade etti.
Yüce, hedeflerinin daha fazla şirketin aktif olarak yer aldığı, ürün çeşitliliği yüksek ve sürdürülebilir bir ticari yapı oluşturarak 15 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmak olduğunu belirtti.
Türk yatırımcılar için yeni fırsat alanları
Kazakistan'ın yatırım ortamını geliştirmeye yönelik adımlarının Türk şirketlerinin yatırım süreçlerini kolaylaştırdığını belirten Yüce, yatırımcı işlemlerinin tek noktadan yürütülmesini amaçlayan dijital platform, idari sorunların çözümüne yönelik mekanizmalar ve yatırımcı haklarının korunmasına verilen önemin bu açıdan dikkat çektiğini söyledi.
Özel ekonomik bölgelerde gerekli koşulları sağlayan projelere sunulan vergi ve gümrük avantajlarının üretim yatırımlarını desteklediğini kaydeden Yüce, bu imkanların Türk şirketlerinin Kazakistan'da tesis kurarak hem yerel talebi karşılamasına hem de bölge pazarlarına yönelik üretim yapmasına katkı sağladığını ifade etti.
Yüce, yatırımın sektörüne, yerine ve ölçeğine uygun desteklerin doğru değerlendirilmesinin önemine işaret ederek şu açıklamada bulundu:
"Önümüzdeki dönemde tarımsal ürünlerin ileri düzeyde işlenmesi, sağlık, imalat ve ambalaj sanayisi, inşaat malzemeleri, madencilik, ilaç ve gıda takviyesi üretimi ile lojistik merkezleri alanlarında yatırımların artmasını bekliyorum. Açıklanan projeler ve Kazakistan’ın yerel üretimi geliştirme yönündeki öncelikleri, bu beklentiyi destekliyor. Türk şirketleri açısından temel fırsat, ülkenin ihtiyaçlarına uygun yatırımlar geliştirerek üretim tecrübelerini ve teknolojilerini bu pazara taşımak."
Orta Koridor iki ülkenin ticaret bağlantılarını güçlendiriyor
Kazakistan'ın Orta Asya'daki konumu ile Türkiye'nin Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Akdeniz pazarlarına erişiminin iki ülkeye geniş bir coğrafyada birlikte hareket etme imkanı sunduğunu belirten Yüce, Orta Koridor'un stratejik önemine dikkati çekti.
Çin'den başlayarak Kazakistan, Hazar Denizi ve Güney Kafkasya üzerinden Türkiye'ye uzanan güzergahın ticaret yollarının çeşitlendirilmesine katkı sağladığını ifade eden Yüce, koridorun etkin kullanılabilmesi için düzenli seferler, öngörülebilir teslimat süreleri ve rekabetçi taşıma maliyetlerinin gerekli olduğunu söyledi.
Bu kapsamda liman, demir yolu ve lojistik merkez yatırımlarının gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesiyle birlikte ilerlemesinin önem taşıdığını belirten Yüce, iki ülke arasındaki görüşmelerde elektronik geçiş belgeleri ve dijital yük yönetimi gibi uygulamaların da gündeme geldiğini aktardı.
Enerji ve sanayi projelerinin bu bağlantıların üretim boyutunu güçlendirdiğini kaydeden Yüce, güvenilir enerji arzının sanayi tesislerinin kesintisiz ve verimli çalışması için temel ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Türk şirketlerinin enerji üretimi, yapı malzemeleri ve kimya gibi alanlardaki yatırımlarının Kazakistan'ın üretim kapasitesine katkıda bulunduğunu belirten Yüce, bu yatırımların ekipman, teknoloji ve mühendislik hizmetleri bakımından iki ülke arasında yeni iş imkanları oluşturduğunu söyledi.
Yüce, uzun vadeli beklentilerinin Türkiye ile Kazakistan'ın ortak üretim ve üçüncü ülke pazarlarına erişim konusunda daha yakın çalışması olduğunu belirterek, "Bu yaklaşımın, ikili ticaretimizi dış koşullardaki değişimlere karşı daha dayanıklı hale getireceğine inanıyorum." dedi.
Türk Devletleri Teşkilatı ekonomik iş birliği için önemli platform
Türk Devletleri Teşkilatını ortak tarih ve kültür bağlarının ekonomik ve ticari iş birliğine dönüştürülebileceği önemli bir platform olarak gördüğünü belirten Yüce, üye ülkelerin doğal kaynakları, üretim kabiliyetleri ve farklı pazarlara erişim imkanlarının birbirini tamamladığını ifade etti.
Kazakistan'ın enerji ve maden kaynakları, tarımsal kapasitesi ve Avrasya'daki ulaşım bağlantılarıyla teşkilatın önemli ekonomik aktörlerinden biri olduğuna işaret eden Yüce, ülkenin katkısının ham madde tedarikinin ötesinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Yüce, Kazakistan'ın ortak sanayi yatırımları, gıda üretimi ve bölgesel dağıtım ağlarında üstleneceği rolün üye ülkeler arasındaki ekonomik bağları güçlendirebileceğini kaydetti.
Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin diğer üye ülkelerdeki alıcılara, yatırım fırsatlarına ve güvenilir iş ortaklarına erişimini kolaylaştıracak mekanizmalara ihtiyaç duyulduğunu belirten Yüce, karşılıklı yatırımların geliştirilmesi için ortak finansman imkanlarının artırılmasını ve somut projeler etrafında ortaklıklar kurulmasını önemli gördüğünü ifade etti.
Yüce, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bir ülkenin ham maddesini diğerinin teknolojisi ve üretim tecrübesiyle buluşturan projeler, teşkilat içindeki ekonomik bütünleşmeye doğrudan katkı sağlayacaktır. Yatırım koşullarının açık ve öngörülebilir olması, ticari uyuşmazlıkların etkin biçimde çözülebilmesi de bu sürecin temel şartları arasında yer alıyor."
