8 Kasım Karabağ Zafer Günü, Azerbaycan'ın 44 gün süren İkinci Karabağ Savaşı'nda elde ettiği tarihi zaferin 6. yıl dönümünde kutlanıyor. 8 Kasım 2020'de Şuşa'nın Ermenistan güçlerinden geri alınması, savaşın seyrini değiştiren dönüm noktalarından biri oldu. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in kararıyla Zafer Günü ilan edilen 8 Kasım, Azerbaycan halkı için bağımsızlık, egemenlik ve millî birlik açısından büyük önem taşıyor. Peki, 8 Kasım 2020'de ne oldu, Karabağ Zaferi nasıl kazanıldı? İşte tarihi zaferin hikâyesi...
Azerbaycan, 8 Kasım 2026 Pazar günü Karabağ Zaferi'nin 6. yıl dönümünü kutluyor. Yaklaşık 30 yıl boyunca Ermenistan'ın kontrolünde kalan toprakların geri alınmasıyla sonuçlanan 44 günlük savaş, Güney Kafkasya'nın siyasi ve askerî dengelerini değiştirdi.
Azerbaycan ordusunun 27 Eylül 2020'de başlattığı askerî harekât, 8 Kasım'da Şuşa'nın ele geçirilmesiyle kritik bir aşamaya ulaştı. İki gün sonra imzalanan üçlü bildiriyle çatışmalar sona erdi.
8 Kasım Karabağ Zafer Günü nedir?
8 Kasım, Azerbaycan'ın 2020 yılında elde ettiği Karabağ Zaferi'nin anıldığı resmî millî bayramdır.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 3 Aralık 2020 tarihinde imzaladığı kararnameyle 8 Kasım, Zafer Günü olarak ilan edildi.
Bu tarih, Karabağ'ın kültürel ve tarihî merkezlerinden Şuşa'nın Azerbaycan ordusu tarafından geri alınmasını simgeliyor.
Azerbaycan'da her yıl düzenlenen anma ve kutlama etkinlikleriyle savaşta hayatını kaybeden askerler anılıyor, zaferin tarihî önemi vurgulanıyor.
8 Kasım 2020'de ne oldu?
8 Kasım 2020 tarihinde Azerbaycan ordusu, Karabağ'ın stratejik şehri Şuşa'yı Ermenistan güçlerinden geri aldı.
1992 yılından beri Ermenistan güçlerinin kontrolünde bulunan Şuşa, yaklaşık 28 yıl sonra yeniden Azerbaycan'ın denetimine geçti.
Dağlık bir bölgede bulunan ve stratejik konumuyla öne çıkan Şuşa'nın geri alınması, Azerbaycan'ın savaşta elde ettiği en önemli askerî başarılardan biri olarak kayıtlara geçti.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 8 Kasım 2020'de Bakü'deki Şehitler Hıyabanı'ndan yaptığı açıklamayla Şuşa'nın geri alındığını duyurdu.
44 günlük Karabağ Savaşı nasıl başladı?
İkinci Karabağ Savaşı, Azerbaycan ve Ermenistan arasında 27 Eylül 2020 tarihinde başlayan geniş çaplı çatışmalarla ortaya çıktı.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Karabağ'ın statüsü nedeniyle yaşanan anlaşmazlık, 1990'lı yıllarda savaşa dönüşmüş ve bölgenin büyük bölümü Ermeni güçlerinin kontrolüne geçmişti.
2020 yılında yeniden başlayan savaş, 44 gün boyunca devam etti.
Azerbaycan ordusu, askerî harekât kapsamında Cebrayıl, Fuzuli, Zengilan ve Gubadlı gibi önemli yerleşim merkezlerini geri aldı.
Şuşa'nın 8 Kasım'da ele geçirilmesi ise savaşın sonucunu belirleyen gelişmelerden biri oldu.
Karabağ Zaferi hangi tarihte kazanıldı?
Karabağ Zaferi'nin simgesel tarihi 8 Kasım 2020 olarak kabul ediliyor.
Ancak savaşın resmen sona ermesi, 10 Kasım 2020 tarihinde yürürlüğe giren ateşkes bildirisiyle gerçekleşti.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından imzalanan üçlü bildiriyle askerî çatışmalar durduruldu.
Anlaşma kapsamında Ağdam, Kelbecer ve Laçın bölgelerinin Azerbaycan'a devredilmesi kararlaştırıldı.
Böylece 44 günlük savaşın ardından bölgede yeni bir siyasi ve askerî dönem başladı.
Şuşa neden bu kadar önemli?
Şuşa, Azerbaycan için yalnızca stratejik bir şehir değil, aynı zamanda tarihî ve kültürel bir sembol olarak görülüyor.
Karabağ'ın dağlık kesiminde yer alan şehir, 18. yüzyıldan itibaren bölgenin önemli kültür ve sanat merkezlerinden biri hâline geldi.
Azerbaycan müziğinin, edebiyatının ve kültürel mirasının gelişiminde önemli rol oynayan Şuşa, çok sayıda sanatçı ve düşünürün yetiştiği şehir olarak tanınıyor.
Şuşa'nın geri alınmasının ardından kentte tarihî yapıların restorasyonu, altyapı yatırımları ve yeniden yerleşim çalışmaları başlatıldı.
Azerbaycan yönetimi, Şuşa'yı ülkenin kültür başkenti ilan etti.
Karabağ Zaferi neden 10 Kasım yerine 8 Kasım'da kutlanıyor?
Karabağ Zafer Günü'nün tarihiyle ilgili dikkat çeken bir ayrıntı da Türkiye ile Azerbaycan arasındaki tarihî bağları yansıtıyor.
Azerbaycan'da Zafer Günü'nün ilk olarak 10 Kasım'da kutlanması kararlaştırılmıştı.
Ancak 10 Kasım'ın Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün vefat yıl dönümü olması nedeniyle tarih değiştirildi.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 3 Aralık 2020 tarihli kararıyla Zafer Günü, Şuşa'nın geri alındığı 8 Kasım'a alındı.
Bu karar, Türkiye ve Azerbaycan arasındaki kardeşlik ilişkilerinin sembolik örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Türkiye'nin Karabağ Zaferi'ndeki rolü
Türkiye, 2020 yılındaki İkinci Karabağ Savaşı sürecinde Azerbaycan'ın toprak bütünlüğüne verdiği desteği açık şekilde ortaya koydu.
Ankara, uluslararası hukuk çerçevesinde Azerbaycan'ın egemenlik haklarını savunurken iki ülke arasındaki siyasi, diplomatik ve askerî iş birliği de öne çıktı.
Karabağ Zaferi, Türkiye ile Azerbaycan arasında sıkça vurgulanan "İki devlet, tek millet" anlayışının daha da güçlendiği bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.
Savaşın ardından 15 Haziran 2021'de imzalanan Şuşa Beyannamesi, iki ülke arasındaki müttefiklik ilişkilerinin geliştirilmesine yeni bir zemin oluşturdu.
Karabağ'da 2023 yılında ne oldu?
2020 yılındaki savaşın ardından Karabağ'da siyasi ve güvenlik sorunları tamamen sona ermedi.
Azerbaycan, Eylül 2023'te bölgede düzenlediği askerî operasyonun ardından Karabağ'ın tamamında kontrolü sağladı.
Böylece bölgedeki fiilî yönetim yapısı sona ererken Azerbaycan, Karabağ üzerindeki egemenliğini yeniden tesis ettiğini açıkladı.
Bu süreçte Karabağ'daki Ermeni nüfusun büyük bölümü bölgeden ayrılarak Ermenistan'a geçti.
Sonraki dönemde Azerbaycan yönetimi, geri alınan bölgelerde altyapı, ulaşım ve yerleşim projelerine ağırlık verdi.
Karabağ Zaferi'nin 6. yıl dönümü
8 Kasım 2026, Azerbaycan'ın Karabağ Zaferi'nin 6. yıl dönümü olarak tarihe geçti.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, 7 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı mesajda 8 Kasım'ın ülkenin modern tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri olduğunu vurguladı.
Bakanlık açıklamasında, 2020'deki 44 günlük savaşta kazanılan zaferin Azerbaycan halkının birlik ve kararlılığının simgesi olduğu belirtildi.
Şuşa'nın geri alınmasıyla simgeleşen 8 Kasım, Azerbaycan'ın millî hafızasında önemli bir yere sahip olmaya devam ediyor.
AZERBAYCAN CUMHURBAŞKANLIĞI – ZAFER GÜNÜ:
https://president.az/en/pages/view/azerbaijan/holidays
AZERBAYCAN DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI – 2026 ZAFER GÜNÜ AÇIKLAMASI:
