İstanbul Bilgi Üniversitesi Vakıf mı? 2547 Sayılı Kanun Ek 11. Madde ve Geçmiş Kapatılma Örnekleriyle Büyük Analiz

Evet, İstanbul Bilgi Üniversitesi yasal statü olarak tamamen bir vakıf üniversitesidir. 7 Haziran 1996 tarihinde Türkiye'nin dördüncü vakıf üniversitesi olarak kurulan kurum, devlet üniversitelerinden farklı olarak bir vakıf tüzel kişiliği (Bilgi Eğitim ve Kültür Vakfı) desteğiyle idare edilmekteydi. Ancak vakıf statüsünde olması, kurucu hamilerin adli süreçleri nedeniyle bugün kapısına kilit vurulmasının da doğrudan hukuki zeminini oluşturdu.

Peki, YÖK mevzuatı ne diyor, garantör üniversite sistemi nasıl işleyecek ve Can Holding soruşturmasında son durum ne? İşte madde madde tüm gerçekler.

YÖK Mevzuatı ve Vakıf Yönetmeliği Ne Diyor? Faaliyet İzni Neden Kaldırılır?

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin “Vakıf yükseköğretim kurumlarının mevzuata aykırı işlem ve eylemleri hakkında uygulanacak önlemler” maddesi, bir üniversitenin yönetiminin garantör üniversiteye devredilmesini ve nihayetinde kapatılmasını şu kıstaslara bağlar:

Vakıf yükseköğretim kurumunun eğitim öğretim ile idari, mali ve ekonomik faaliyetlerinin gözetim, denetim, inceleme ve soruşturma faaliyetlerine kasten engel olunması,

Mali durumun eğitim-öğretim faaliyetini sürdüremeyecek ölçüde mali ve ekonomik rasyolar açısından zayıf olduğunun Yükseköğretim Denetleme Kurulu raporları ile tespit edilmesi,

Kuruluş taahhütlerinde yer alan mal varlığının YÖK'ten izin alınmaksızın değiştirilmesi veya elden çıkarılması,

Tutulması gerekli defter ve kayıtların tahrif edilmesi, yok edilmesi veya gizlenmesi,

Mütevelli heyet üyelerinin üniversite ile ilgili işlemlerde mali yönetim ve kontrol sistemini kasıtlı olarak zaafa uğratması.

İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde de kurucu vakıf yöneticilerinin adli soruşturmaya girmesi ve yerlerine mahkeme kararıyla kayyum atanması, bu maddelerin doğrudan ihlali sayıldığından Cumhurbaşkanlığı kararıyla faaliyet izninin kaldırılması yoluna gidilmiştir.

Geçmiş Kapatılma Örnekleri: Şehir Üniversitesi ve Haliç Üniversitesi

Türkiye'de vakıf üniversitelerinin faaliyet izinlerinin durdurulması veya garantör kuruma devredilmesi ilk kez yaşanmıyor. Tarihte bunun iki büyük örneği bulunuyor:

İstanbul Şehir Üniversitesi Örneği: Ahmet Davutoğlu'nun kurucuları arasında yer aldığı Şehir Üniversitesi, yaşanan idari ve hukuki soruşturmaların ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla kapatılarak tamamen garantör kurumu olan Marmara Üniversitesi'ne devredilmiş ve tasfiye edilmişti.

Haliç Üniversitesi Örneği: 2016 yılında YÖK, "Kötü yönetim" gerekçesiyle Haliç Üniversitesi'nin faaliyet iznini geçici olarak durdurmuş ve yönetimi bir yıl süreyle İstanbul Üniversitesi'ne devretmişti. Süreç boyunca rektörlük görevini Prof. Dr. Abdurahman Eren yürütmüştü.

Garantör Üniversite Nedir? Bilgi'nin Garantörü Mimar Sinan Üniversitesi mi?

Garantör Üniversite; yeni kurulan bir vakıf üniversitesinin eğitim-öğretime başlayabilmesi için yasal olarak arkasında duran bir devlet üniversitesidir. Bu devlet kurumu, vakıf üniversitesinin akademik, idari ve mali açıdan mevzuata uygun şekilde çalışmasını "garanti" eder ve olağanüstü durumlarda yönetimi üstlenir.

MSGSÜ Devreye Giriyor: İstanbul Bilgi Üniversitesi Rektörlüğü'nün daha önce yaptığı açıklamaya göre, kurumun resmi garantör üniversitesi 2021 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ) olarak belirlenmişti. Faaliyet izninin iptal edilmesiyle birlikte, Bilgi Üniversitesi'nin tüm akademik ve idari işleyişi yasal olarak MSGSÜ yönetimine geçecektir.

30 Yıllık Dev Hafıza: Türkiye'nin En Köklü Akademik Kadrosu

7 Haziran 1996'da 4142 sayılı yasa kapsamında TBMM onayıyla sivil bir kurum olarak açılan İstanbul Bilgi Üniversitesi; zaman içinde büyüyerek Kuştepe, Dolapdere ve santralistanbul olmak üzere 210 bin metrekarelik 3 dev kampüse ulaştı. Bugün 20 binden fazla aktif öğrenciye, 70 binden fazla mezuna, 8 fakülteye ve 150'den fazla programa sahip olan okulun kadrosunda Türkiye'nin en büyük entelektüel beyinleri görev aldı:

Prof. Dr. Asaf Savaş Akat, Prof. Dr. İlter Turan, Prof. Dr. Gülten Kazgan, Prof. Dr. Mete Tunçay, Prof. Dr. Murat Belge, Prof. Dr. Ulus Baker, Prof. Dr. Serap Yazıcı, Prof. Dr. Niyazi Öktem, Prof. Dr. Şule Kut, Prof. Dr. Suraiya Faroqhi, Prof. Dr. Haluk Şahin, Prof. Dr. Uğur Alacakaptan, Prof. Dr. Jale Parla, Prof. Dr. Pınar Kür, Prof. Dr. Alan Duben, Prof. Dr. Diane Sunar, Prof. Dr. Ayhan Kaya, Doç. Dr. Derviş Zaim, Betül Mardin ve eski Dışişleri Bakanı İsmail Cem.

Can Holding'e Satılma, Milyarlık Kara Para ve Kayyum Süreci

Üniversitenin kaderini değiştiren karanlık süreç 2019 yılında başladı. Kurulduktan sonra 2006'da dünya devi Laureate International ağına geçen okul, 2019 yılında 90 milyon dolar karşılığında Can Holding'e (Kemal Can) satıldı.

Can Holding; 2025 Mart ayında Habertürk, Show TV ve Bloomberg HT'yi Ciner Grubu'ndan alarak medya, eğitim ve enerji devine dönüştü. Ancak Eylül 2025'te Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın başlattığı büyük hamle her şeyi yıktı:

MASAK ve Vergi Kaçakçılığı: MASAK raporları; holdingin sahte belgeler, faturasız işlemler, ticari faaliyeti olmayan 121 paravan şirket üzerinden vergi kaçırdığını ve "ortatlara borçlar" hesabı oyunuyla milyarlarca liralık kara para akladığını ortaya çıkardı.

TMSF'nin El Koyması: Mahkeme kararıyla Bilgi Üniversitesi, Doğa Koleji, Habertürk ve Show TV dahil holdingin 121 şirketine el konuldu ve yönetim TMSF'ye geçti. Bilgi Eğitim ve Kültür Vakfı'nı yönetmek üzere Prof. Dr. Ahmet Ulusoy, Levent Çetin ve Avukat Mehmet Çiçek'ten oluşan YÖK Kayyum Heyeti atandı.

Can Holding Yöneticilerinin Yargı Sürecinde Son Durum Nedir?

11 Eylül 2025'teki dev operasyonda aile üyeleri Zaman Han Can, Cemal Can, Murat Can ve Devran Can dahil birçok isim gözaltına alındı. Genişleyen soruşturmada Park Holding bağlantılı holding binaları basıldı ve toplamda aralarında Mehmet Kenan Tekdağ ile Mehmet Remzi Sanver'in de bulunduğu 11 şüpheli tutuklandı.

Kemal Can'a Ev Hapsi Tahliyesi: Soruşturmanın bir numaralı ismi olan Can Holding Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Can, "suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme" ile "mal varlığı değerlerinin gayrimeşru kaynağını gizlemek" suçlarından 28 Eylül 2025'te resmen tutuklanmıştı. Yaklaşık 6 ay cezaevinde kalan Kemal Can, avukatlarının itirazı ve mevcut delil durumu göz önünde bulundurularak 2 Nisan 2026 tarihinde "konutu terk etmemek" (ev hapsi) adli kontrol şartıyla tahliye edildi.