Lockheed Martin F-35 Lightning II, beşinci nesil savaş uçakları arasında gelişmiş düşük görünürlük teknolojisi, sensör sistemleri ve çok rollü görev yetenekleriyle öne çıkıyor. ABD merkezli Lockheed Martin tarafından üretilen F-35'in saatte yaklaşık 1.930 kilometreye ulaşan hızı, farklı görevler için geliştirilen üç modeli ve yüksek üretim maliyetleri dikkat çekiyor. Peki, F-35 savaş uçağının özellikleri neler, menzili ne kadar, hangi ülkelerde bulunuyor ve Türkiye F-35 programına geri dönebilir mi? İşte F-35 Lightning II hakkında merak edilenler.
Savunma sanayiinin en kapsamlı uluslararası projelerinden biri olan F-35 Lightning II programı, ABD'nin yanı sıra Avrupa, Asya ve Orta Doğu'daki birçok ülkenin hava kuvvetlerinin modernizasyonunda önemli rol oynuyor.
Lockheed Martin'in Haziran 2026'da yayımladığı verilere göre program kapsamında 1.335'ten fazla F-35 teslim edildi. Uçak ailesi, konvansiyonel kalkış ve iniş, kısa kalkış ve dikey iniş ile uçak gemisi operasyonları için üç farklı modelden oluşuyor.
Lockheed Martin F-35 Lightning II nedir?
F-35 Lightning II, ABD öncülüğünde geliştirilen beşinci nesil, tek motorlu ve çok rollü bir savaş uçağı ailesidir.
Hava-hava muharebesi, hava-yer taarruzu, keşif ve elektronik harp gibi farklı görevlerde kullanılmak üzere tasarlandı.
Uçağın en önemli özellikleri arasında radar tarafından tespit edilmesini zorlaştıran düşük görünürlük tasarımı, gelişmiş sensörler ve farklı platformlarla veri paylaşımı bulunuyor.
F-35 programının ana yüklenicisi Lockheed Martin. Northrop Grumman, BAE Systems ve Pratt & Whitney gibi şirketler de programda önemli görevler üstleniyor.
F-35 savaş uçağının teknik özellikleri neler?
F-35 ailesinin teknik özellikleri modelden modele değişiyor.
En yaygın model olan F-35A'nın ABD Hava Kuvvetleri tarafından açıklanan temel özellikleri şöyle:
| Teknik özellik | F-35A Lightning II |
|---|---|
| Üretici | Lockheed Martin |
| Nesil | 5. nesil |
| Motor | Pratt & Whitney F135 |
| Motor sayısı | 1 |
| Azami hız | Mach 1,6 |
| Yaklaşık azami hız | 1.930 km/sa |
| Uzunluk | 15,7 metre |
| Kanat açıklığı | 10,7 metre |
| Yükseklik | 4,38 metre |
| Azami kalkış ağırlığı | Yaklaşık 31,8 ton |
| Azami görev yükü | Yaklaşık 8,16 ton |
| Azami irtifa | 15.000 metrenin üzerinde |
| Uçuş menzili | 2.170 kilometrenin üzerinde |
Bu değerler F-35A modeline ait. F-35B ve F-35C'nin ağırlık, boyut ve menzil değerleri farklılık gösteriyor.
F-35 savaş uçağının hızı kaç kilometre?
F-35 Lightning II'nin azami hızı Mach 1,6 olarak açıklanıyor.
Bu değer, uçuş koşullarına bağlı olarak saatte yaklaşık 1.930 kilometreye karşılık geliyor.
F-35, dünyanın en hızlı savaş uçağı olma iddiasıyla değil; düşük görünürlük, sensör entegrasyonu ve gelişmiş durumsal farkındalık özellikleriyle öne çıkıyor.
F-35'in menzili ne kadar?
F-35A'nın iç yakıtla uçuş menzili yaklaşık 2.170 kilometrenin üzerinde.
Ancak uçuş menzili ile muharebe yarıçapı aynı anlama gelmiyor.
Muharebe yarıçapı, uçağın görev bölgesine gidip operasyonunu tamamladıktan sonra geri dönebilmesi için hesaplanan mesafeyi ifade ediyor.
F-35'in menzili; görev profiline, silah yüküne, uçuş yüksekliğine ve kullanılan yakıt miktarına göre değişebiliyor.
Havada yakıt ikmali sayesinde operasyonel erişim mesafesi artırılabiliyor.
F-35A, F-35B ve F-35C arasındaki farklar neler?
F-35 Lightning II ailesi üç ana modelden oluşuyor.
F-35A, geleneksel pistlerden kalkış ve iniş yapmak üzere tasarlandı. ABD Hava Kuvvetleri ve birçok müttefik ülke tarafından tercih ediliyor.
F-35B, kısa kalkış ve dikey iniş kabiliyetine sahip. Bu özelliği sayesinde uygun gemilerde ve sınırlı pist altyapısına sahip alanlarda kullanılabiliyor.
F-35C, uçak gemilerinden operasyon gerçekleştirmek üzere geliştirildi. Daha geniş kanatları ve güçlendirilmiş iniş takımları bulunuyor.
| Model | Temel özellik | Başlıca kullanım |
|---|---|---|
| F-35A | Konvansiyonel kalkış ve iniş | Hava kuvvetleri |
| F-35B | Kısa kalkış ve dikey iniş | Deniz piyadeleri ve uygun gemiler |
| F-35C | Uçak gemisine uygun tasarım | Deniz kuvvetleri |
Üç model ortak teknoloji altyapısını paylaşsa da görev gereksinimlerine göre farklı mühendislik çözümleri kullanıyor.
F-35 savaş uçağı neden radarda zor görülüyor?
F-35'in düşük görünürlük özelliği, gövde geometrisi, radar dalgalarını yönetmeye yönelik malzemeler ve silahların gövde içinde taşınabilmesi gibi tasarım unsurlarına dayanıyor.
Bu özellikler uçağın radarlar tarafından tespit edilmesini ve takip edilmesini zorlaştırmayı amaçlıyor.
Ancak F-35 tamamen görünmez değil.
Uçağın tespit edilme olasılığı kullanılan radar sistemine, mesafeye, uçuş koşullarına ve farklı sensörlerin birlikte çalışmasına göre değişebiliyor.
F-35 savaş uçağının silahları neler?
F-35, hava-hava ve hava-yer görevleri için farklı mühimmatları kullanabilecek şekilde geliştirildi.
Uçak ailesi, görev gereksinimlerine bağlı olarak AIM-120 AMRAAM hava-hava füzeleri, hassas güdümlü bombalar ve çeşitli hava-yer mühimmatları taşıyabiliyor.
F-35A modelinde dahili 25 milimetrelik top bulunuyor. F-35B ve F-35C modellerinde ise görev gereksinimlerine göre harici top podu kullanılabiliyor.
Düşük görünürlük gerektiren görevlerde mühimmatın gövde içindeki bölmelerde taşınması tercih ediliyor.
F-35'in radar ve sensör sistemleri neler?
F-35 Lightning II'nin öne çıkan özelliklerinden biri farklı sensörlerden elde edilen verileri birleştirebilmesi.
Uçakta aktif elektronik taramalı radar, elektro-optik hedefleme sistemleri, dağıtık açıklıklı algılama sistemi ve elektronik harp donanımları bulunuyor.
Bu sistemler pilotun çevredeki hava ve kara unsurlarını değerlendirmesine yardımcı oluyor.
Kaska entegre gösterge sistemi sayesinde uçuş ve görev bilgileri doğrudan pilotun görüş alanına yansıtılabiliyor.
F-35 savaş uçağı kaç milyon dolar?
F-35'in fiyatı modele, üretim partisine ve sözleşme kapsamına göre değişiyor.
Kamuya açıklanan geçmiş üretim sözleşmelerinde F-35A'nın uçak başına üretim maliyeti yaklaşık 80 milyon dolar seviyelerinde yer aldı.
F-35B ve F-35C modelleri ise farklı donanımları nedeniyle genellikle daha yüksek maliyetli.
Ancak bir ülkenin F-35 satın almak için ödediği toplam bedel yalnızca uçağın üretim fiyatından oluşmuyor.
Pilot eğitimi, yedek parça, mühimmat, bakım altyapısı, yazılım ve lojistik destek gibi kalemler toplam maliyeti artırabiliyor.
Bu nedenle bütün F-35 satışları için tek bir sabit fiyat vermek doğru değil.
F-35 savaş uçağını hangi ülkeler kullanıyor?
F-35 programına ABD ile birlikte çok sayıda müttefik ülke katılıyor.
Lockheed Martin'in 2026 verilerinde program kapsamında 20 ülke yer alıyor.
Bu ülkeler arasında ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Avustralya, Norveç, Danimarka, Kanada, İsrail, Japonya, Güney Kore, Belçika, Polonya, Finlandiya, Almanya, İsviçre, Singapur, Çekya, Yunanistan ve Romanya bulunuyor.
Ancak program katılımcısı olmak, uçağın ilgili ülkede aktif görev yaptığı anlamına gelmiyor.
Bazı ülkeler F-35'leri teslim alıp kullanmaya başlarken bazıları henüz teslimat veya eğitim aşamasında bulunuyor.
Türkiye'nin F-35 savaş uçağı var mı?
Türkiye'nin Türk Hava Kuvvetleri envanterinde aktif olarak kullandığı bir F-35 savaş uçağı bulunmuyor.
Türkiye, F-35 programının başlangıçtaki uluslararası ortaklarından biriydi.
Türk savunma sanayii şirketleri program kapsamında çeşitli uçak parçalarının üretiminde görev aldı.
Ancak Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından ABD, 2019 yılında Türkiye'nin F-35 programından çıkarılması sürecini başlattı.
Türkiye için üretilen bazı uçaklar ABD'de kaldı ve Türk Hava Kuvvetlerine teslim edilmedi.
Türkiye neden F-35 programından çıkarıldı?
Türkiye'nin F-35 programından çıkarılmasının temel nedeni, Rus yapımı S-400 hava savunma sisteminin satın alınması oldu.
ABD yönetimi, S-400 sisteminin F-35'in hassas teknolojileri açısından güvenlik riski oluşturabileceğini savundu.
Türkiye ise S-400 alımının ulusal savunma ihtiyaçları doğrultusunda gerçekleştirildiğini belirtti.
İki ülke arasındaki anlaşmazlık, savunma sanayii iş birliği ve yaptırımlar açısından önemli sonuçlar doğurdu.
Türkiye F-35 programına geri dönebilir mi?
Türkiye'nin F-35 programına yeniden katılması, Ankara ile Washington arasındaki görüşmelerin gündeminde yer almaya devam ediyor.
Aralık 2025'te ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, Türkiye'nin programa olası dönüşü konusunda müzakerelerin sürdüğünü açıkladı.
Ancak S-400 meselesi, iki ülke arasındaki temel anlaşmazlıklardan biri olmayı sürdürüyor.
Kasım 2026 itibarıyla Türkiye'nin F-35 programına resmen yeniden kabul edildiğini gösteren kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
Dolayısıyla Türkiye'nin programa dönüşü konusunda nihai bir anlaşmaya varıldığı söylenemez.
F-35 ile F-16 arasındaki farklar neler?
F-35 ve F-16 farklı nesillere ait savaş uçakları.
F-16, dördüncü nesil çok rollü savaş uçağı ailesinde yer alırken F-35 beşinci nesil olarak sınıflandırılıyor.
F-35'in başlıca avantajları düşük görünürlük tasarımı, sensör füzyonu ve ağ bağlantılı görev kabiliyetleri.
F-16 ise uzun yıllardır kullanılan, farklı modernizasyon paketleriyle geliştirilen ve geniş bir kullanıcı kitlesine sahip savaş uçağı.
İki platformun görev başarısı yalnızca uçak özelliklerine değil; mühimmat, pilot eğitimi, destek unsurları ve operasyon koşullarına da bağlı.

F-35 ile F-22 arasındaki farklar neler?
F-22 Raptor, ağırlıklı olarak hava üstünlüğü görevleri için geliştirilen çift motorlu beşinci nesil bir savaş uçağı.
F-35 Lightning II ise hava-hava ve hava-yer görevlerini bir arada gerçekleştirebilen çok rollü bir platform.
F-22 daha yüksek hız ve hava üstünlüğü odaklı performans özellikleriyle öne çıkarken F-35 gelişmiş sensörleri ve farklı kuvvetlerin ortak kullanımına yönelik tasarımıyla dikkat çekiyor.
İki uçağın görevleri ve operasyonel öncelikleri farklı olduğundan yalnızca azami hız üzerinden karşılaştırma yapmak yeterli değil.
F-35 savaş uçağı ilk ne zaman uçtu?
F-35 Lightning II'nin ilk uçuşu 15 Aralık 2006 tarihinde gerçekleştirildi.
Programın ilk operasyonel kabiliyet ilanı ise 2015 yılında ABD Deniz Piyadeleri tarafından F-35B modeliyle yapıldı.
Daha sonraki yıllarda F-35A ve F-35C modelleri de ilgili kuvvetlerde hizmete girdi.
F-35 programında 2026 yılında hangi gelişmeler yaşandı?
Lockheed Martin'in 2026 yılında yayımladığı verilere göre F-35 programında teslimatlar ve uluslararası kullanım genişlemeye devam etti.
Haziran 2026 tarihli şirket verilerinde 1.335'in üzerinde uçak teslim edildiği ve toplam uçuş süresinin 1 milyon saati geçtiği belirtildi.
Ekim 2026'da Lockheed Martin ile ABD Savunma Bakanlığı, gelecek 10 yılda en az 850 F-35 üretimini kapsaması hedeflenen bir ön anlaşma çerçevesi duyurdu.
Ancak bu çerçeve, bütün uçaklar için kesinleşmiş bir satın alma sözleşmesi anlamına gelmiyor. Nihai sözleşme koşulları, fiyatlandırma ve takvim ayrıca belirlenecek.
Lockheed Martin F-35 Lightning II, Mach 1,6 azami hızı, gelişmiş sensörleri ve düşük görünürlük özellikleriyle modern hava kuvvetlerinin önemli savaş uçakları arasında yer alıyor. F-35A, F-35B ve F-35C modelleri farklı operasyonel ihtiyaçlara yanıt verirken Türkiye'nin programa olası dönüşü de savunma diplomasisinin gündemindeki başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.