Malatya’nın Darende ilçesinde 1990’lı yıllarda yürütülen saha ve seleksiyon çalışmalarıyla keşfedilen Zengibar Cevizi, yüksek iç randımanı, yağ oranı ve meyve kalitesiyle öne çıkıyor. Uzun yıllar süren araştırmaların ardından 2019 yılında tescil edilen çeşit, Milli Çeşit Listesi’ne dahil edildi.
Zengibar Cevizi’nin geliştirilmesine yönelik çalışmalar, Prof. Dr. Ömer Beyhan’ın 1990’lı yıllarda başlattığı saha ve seleksiyon araştırmalarıyla başladı. Çeşidin tescil sürecinde Kayısı Araştırma Enstitüsü bünyesinde görev yapan Remzi Kokargül, İhsan Akgül, Şevki Doğanay, Dr. Talip Yiğit ve Mehmet Çalışkan da ıslah ve adaptasyon çalışmalarına katkı sağladı.
Verim ve kalite özellikleriyle dikkat çekiyor
Kayısı Araştırma Enstitüsü tarafından gerçekleştirilen teknik incelemelerde Zengibar Cevizi’nin kabuklu meyve ağırlığının 23,45 gram, iç ağırlığının 12,20 gram olduğu belirlendi. Çeşidin iç randımanı yüzde 52’ye, yağ oranı ise yüzde 68,1’e kadar ulaşıyor.
Söz konusu özellikleriyle Zengibar Cevizi’nin, dünya genelinde yaygın şekilde yetiştirilen Chandler çeşidine kıyasla önemli kalite avantajları sunduğu ifade ediliyor.
En uygun tozlayıcı Bilecik çeşidi
Zengibar Cevizi üzerinde gerçekleştirilen son araştırmalarda çeşidin erkek çiçeklerinin dişi çiçeklerden önce açtığı ve "protandri" özelliği gösterdiği tespit edildi.
Yapılan çalışmalar sonucunda Zengibar Cevizi için en uygun tozlayıcı çeşidin Bilecik olduğu belirlendi. Zengibar ve Bilecik çeşitlerinin birlikte kullanıldığı kombinasyonda meyve tutma oranının yüzde 61,33’e ulaştığı kaydedildi.
Çeşidin geliştirilmesi sürecinde, anaç ağacın bulunduğu bahçenin sahibi Darendeli üretici İsmail Çörtük de araştırmacılara aşı kalemi ve çeşitli materyaller sağlayarak çalışmalara destek verdi.
Hedef üretimi artırmak ve markalaşmak
Önümüzdeki dönemde Zengibar Cevizi’nin fidan üretiminin artırılması ve markalaşma çalışmalarının hızlandırılması hedefleniyor. Çeşidin daha geniş alanlarda yetiştirilmesiyle Darende’nin ceviz üretimindeki konumunun güçlendirilmesi amaçlanıyor.
