Kuzey Yarımküre'de kışın en sert günlerinin yaşandığı, yılbaşı hevesinin yerini kredi kartı ekstrelerine bıraktığı ve gri gökyüzünün motivasyonu düşürdüğü o meşhur gün geldi: 19 Ocak 2026 Mavi Pazartesi. 2005 yılında Cardiff Üniversitesi'nde görev yapan psikolog Cliff Arnall tarafından bir formülle ortaya atılan bu konsept, bugün tüm dünyada "yılın en mutsuz günü" olarak anılıyor. Her ne kadar bilim dünyası bu iddiayı "uydurma bilim" olarak eleştirse de, sosyal medya ve seyahat acenteleri bugün için özel kampanyalar ve "moral yükseltme" rehberleri yayınlamaya başladı bile.
Mavi Pazartesi (Blue Monday) Nedir? Neden Bugün Seçildi?
Mavi Pazartesi kavramı ilk kez bir İngiliz seyahat şirketi olan Sky Travel’ın reklam kampanyası için ortaya atıldı. Psikolog Cliff Arnall, bir günün "en depresif" olabilmesi için şu faktörleri içeren karmaşık bir matematiksel formül geliştirdi:
W (Hava Durumu): Ocak ayının soğuk ve karanlık günleri.
D (Borç): Noel ve yılbaşı harcamalarından kalan kredi kartı borçları.
d (Maaş): Ocak ayı maaşının henüz yatmamış olması.
T (Noel sonrası zaman): Tatilin üzerinden geçen uzun süre.
Q (Vazgeçme): Yeni yıl kararlarından (sigarayı bırakmak, diyete başlamak vb.) vazgeçilme oranı.
M (Motivasyon seviyesi): Genel olarak enerjinin düşüklüğü.
Bu değişkenlerin birleşimi, her yıl Ocak ayının üçüncü pazartesi gününü (yani bugün, 19 Ocak’ı) işaret ediyor.
Bilim mi yoksa…
Mavi Pazartesi konsepti, yıllardır ciddi eleştirilerin hedefinde. Birçok psikolog ve sinirbilimci, depresyonun bu kadar basit bir matematiksel formüle indirgenemeyeceğini savunuyor. İngiliz Psikoloji Derneği (BPS) üyesi olmasına rağmen Cliff Arnall'ın bu formülü, daha sonra kendisi tarafından da "kendi kendini gerçekleştiren bir kehanet" olmaması adına eleştirilmiştir. Uzmanlar, bu terimin aslında insanların kışın yaşadığı "mevsimsel depresyonu" (SAD) kullanarak tatil rezervasyonu yaptırmalarını sağlayan bir pazarlama taktiği olduğunu belirtiyor.
2026 Mavi Pazartesi’nde Ruh Halinizi Nasıl Yükseltirsiniz?
Eğer bugün kendinizi biraz "mavi" veya enerjisiz hissediyorsanız, bu tamamen psikolojik bir tetiklenme olabilir. İşte bugünü daha mutlu geçirmek için editör önerileri:
Gün Işığından Faydalanın: Hava kapalı olsa bile dışarıda yapacağınız 15 dakikalık bir yürüyüş, melatonin seviyenizi dengeleyebilir.
D Vitaminine Dikkat: Kış aylarında düşen D vitamini seviyesi ruh halinizi etkiler. Beslenmenize dikkat edin.
Küçük Hedefler Belirleyin: Yeni yıl kararlarınızdan vazgeçmiş olabilirsiniz, sorun değil. Bugün için sadece "bir arkadaşımı arayacağım" gibi basit bir hedef koyun.
Dijital Detoks Yapın: Sosyal medyadaki "mükemmel hayatlar" bugün size her zamankinden daha ağır gelebilir. Ekran sürenizi azaltın.
Mavi Pazartesi Hakkında Bilmeniz Gereken 3 Gerçek
Sadece Kuzeyde Geçerli: Formül hava durumunu baz aldığı için, şu an yaz mevsimini yaşayan Güney Yarımküre (Avustralya, Brezilya vb.) için geçerli değildir.
Seyahat Sektörünün Favorisi: İnsanların en mutsuz oldukları günlerde tatile gitme eğilimi artar. Bu yüzden bugün birçok havayolu şirketi indirimli biletler yayınlar.
Bilimsel Temeli Yok: Formül hiçbir hakemli dergide yayınlanmamış ve bilimsel olarak kanıtlanmamıştır.
