Mutfak kültürümüzde köfteler genellikle tavada kızartılarak veya fırınlanarak pişirilir. Ancak Anadolu'nun bazı yörelerinde "Süzek Yapması" olarak bilinen bu özel tarif, köftenin en saf ve en hafif halini sofralara taşır. İsmini pişirilme şeklinden, yani bir süzgeç (süzek) vasıtasıyla buharda pişmesinden alan bu yemek, içeriğindeki pilavlık bulgur sayesinde oldukça doyurucudur. Yağda kızarmadığı için besin değerini kaybetmeyen, mideyi yormayan ve baharatların aromasını doğrudan içine hapseden bu köfte, sağlıklı beslenme rutinlerine yeni bir soluk getiriyor.
Süzek Yapması, az malzemeyle devleşen ve pişirme tekniğiyle fark yaratan bir gurme lezzettir. Yoğurma aşamasındaki özen ve buhar dengesi, köftelerin dağılmadan tam kıvamında pişmesini sağlar. İşte adım adım Süzek Yapması yapılışı:
Malzeme Uyumu ve Buharda Pişirmenin Sırrı
Bu tarifte orta yağlı dana kıyması tercih edilmesi, köftelerin buharda pişerken kurumasını önler ve kendi yağıyla lezzetlenmesini sağlar. Bulgurların yoğurma esnasında kıymanın ve soğan-sarımsak ikilisinin suyuyla hafifçe yumuşaması, pişme esnasında ise buharı çekerek şişmesi hedeflenir. Pişirme işleminde kullanılacak tencere ve süzgecin birbirine tam oturması, buharın dışarı kaçmaması açısından oldukça önemlidir.
Adım Adım Süzek Yapması Yapılışı
1. Köfte Harcının Yoğrulması (Özleştirme):
Geniş ve derin bir yoğurma tepsisinin içerisine 250 gram orta yağlı dana kıymayı ve 2 su bardağı pilavlık bulguru alın.
Üzerine incecik doğranmış 1 adet soğanı, 6 diş sarımsağı, 1 yemek kaşığı domates salçasını ve 1 yemek kaşığı biber salçasını ekleyin.
Son olarak 1,5 çay kaşığı tuz, 1,5 çay kaşığı karabiber ve 1 yemek kaşığı toz kırmızı biberi ilave edin.
Tüm malzemeleri, köfte hamuru tamamen birleşip sakız gibi bir kıvam alana kadar yaklaşık 10-15 dakika boyunca durmaksızın, bastırarak yoğurun. Bulgurların kıymayla tamamen bütünleşmesi bu aşamanın başarısına bağlıdır.
2. Buhar Düzeninin Kurulması:
Köfteyi yoğururken bir yandan da pişirme sistemini hazırlayın. Elinizdeki metal süzgeci (kevgiri) üzerine oturtup sabitleyebileceğiniz büyüklükte bir tencere seçin.
Tencerenin içine, üzerine süzgeci koyduğunuzda tabanı suya kesinlikle değmeyecek yükseklikte su doldurun ve kaynamaya bırakın.
3. Şekillendirme ve Buharda Pişirme Süreci:
İyice özleşen köfte hamurundan orta büyüklükte parçalar koparın. Avucunuzun içinde yuvarladıktan sonra, iki elinizin arasında hafifçe sıkıştırarak yassı ve yuvarlak köfte şekli verin.
Hazırladığınız köfteleri, tencerenin üzerinde kısık-orta ateşte kaynamakta olan süzgecin içine yan yana dizin. Köftelerin üst üste gelmemesine özen gösterin.
Tencerenin kapağını sıkıca kapatarak köfteleri buharda yaklaşık 20-25 dakika boyunca pişmeye bırakın.
Köfte hamurunuz bitene kadar bu pişirme işlemini partiler halinde tekrar edin. Bu esnada tenceredeki su seviyesini mutlaka kontrol edin ve su azaldıkça kenardan sıcak su eklemesi yapın.
Servis Önerisi
Buharın sıcaklığıyla lokum gibi yumuşayan ve şişen Süzek Yapması köfteleri, fırından veya tencereden çıktığı gibi sıcak sıcak servis tabağına alınır. Yanına en çok yakışan sunum, üzerine gezdirilen tereyağında kızdırılmış pul biberli sos ve çırpılmış sarımsaklı yoğurttur. Dilerseniz yanına ince kıyılmış maydanozlu bir sumaklı soğan salatası ekleyerek geleneksel lezzet kombinasyonunu tamamlayabilirsiniz.
