Bazen evde herkes vardır, baba da yanındadır, büyükanne de… Ama çocuk yine dönüp dolaşıp “anne” der. Bu, kimseyi daha az sevdiği için değil; en çok güvende hissettiği rotayı bildiği için olur.
Çocuğun aklındaki “anne” ne demek?
Çocuklar dünyayı mantıkla değil, hisle okur. Onlar için anne; kokusu tanıdık, sesi tanıdık, kucağı tanıdık bir limandır. Özellikle küçük yaşlarda “güven” dediğimiz şey, uzun açıklamalarla değil, tekrar eden küçük anlarla kurulur: ağladığında sarılmak, gece uyanınca sakinleştirmek, hasta olduğunda yanında olmak, “korkma” derken gerçekten sakin kalmak…
Çocuk zorlandığında, beyninin “en kısa yol” dediği yere gider. O kısa yol da çoğu evde annedir.
Bu bir “tercih yarışı” değil, bir “rahatlama refleksi”
Anneye yönelmek çoğu zaman “annemi daha çok seviyorum” demek değildir. Daha çok “ben en çabuk onun yanında gevşiyorum” demektir. Çocukların duyguları yükseldiğinde (ağlama, sinirlenme, korkma, utanma) düşünerek karar vermezler.
İçlerindeki alarm çalar ve o alarmı en hızlı kim susturuyorsa ona koşarlar. O yüzden çocuğun “anne gelsin” demesi, babayı dışlamak değil; kendi içini en hızlı toparlama çabasıdır.
Günlük hayatın görünmez etkisi: “Kim daha çok oradaysa…”
Bir de şu gerçek var: Çocuk, en çok kimle “günlük” temas ediyorsa onu daha çok güven noktası yapar. Kahvaltı hazırlığı, okul çantası, banyo, pijama, uyku, gece uyanmaları… Bunların hepsi bağ kuran sahnelerdir. Çocuk, gün içinde kimle daha çok “tamam, ben seninleyim” anı yaşıyorsa, kriz anında ona döner.
Bu yüzden bazı ailelerde baba daha aktifse çocuk ilk babaya koşar. Bazılarında büyükanne daha çok ilgileniyorsa çocuk ona yapışır. Yani mesele sadece “anne olmak” değil; düzenli temas ve sakinleştirme rolüdür.
“Sadece annem yapsın” cümlesi neden bu kadar sık çıkar?
Bu cümle özellikle şu zamanlarda daha çok duyulur:
- Çocuk yorgunsa
- Uykusu geldiyse
- Hasta olduysa
- Yeni bir döneme girdiyse (okul, taşınma, kardeş gelmesi)
- Evde stres varsa
Çocuk o an “konfor alanı” ister. Tanıdık rutini, tanıdık eli, tanıdık tonu… O yüzden “annem” der. Bu, babaya karşı bir tavır değil; çocuğun “şu an yüküm ağır” sinyalidir.
Peki babalar ne yaparsa çocuk daha çok onlara da yönelir?
Burada sihirli bir cümle yok ama işe yarayan birkaç küçük alışkanlık var:
1) Sadece oyun değil, bakım da paylaşılmalı
Çocuklar oyunla güler, bakımda bağ kurar.
Banyo, uyku, diş fırçalama, sabah hazırlığı… Bunların bir kısmını baba düzenli üstlenince çocuk “Beni zor anımda o da toparlıyor” duygusunu öğrenir.
2) Çocuk ağlarken “çözüm” değil “sakinlik” lazım
Bazı çocuklar ağlayınca “Tamam sus, bir şey yok” denince daha da yükselir.
Bazen en iyi yaklaşım şudur:
“Şu an canın sıkıldı, anlıyorum. Yanındayım.”
3) Anne geri çekilmek zorunda kalabilir
Anne sürekli araya girerse çocuk otomatik “anneye teslim” olur.
Bazen anne sadece bir adım geri durup alan açtığında, baba-çocuk bağı kendi kendine güçlenir.
Anneye aşırı bağlılık ne zaman “durup bakmak” gerekir?
Anneye yönelmek doğaldır. Ama çocuk anneden ayrıldığında yoğun panik yaşıyor, okula gitmekte zorlanıyor, anne olmadan hiçbir şeyi yapamıyorsa ve bu durum uzun sürüyorsa bir uzmandan destek almak iyi gelebilir. Çünkü amaç çocuğu anneden koparmak değil; güven duygusunu büyütmek, başka yetişkinlere de yaymaktır.
Çocuklar çoğu zaman ilk annelerine gider; çünkü onların dünyasında anne, güvenin en hızlı açılan kapısıdır.
